Адвокат иляс доған: "д у қ рәиси долқун әйсаниң әнқәрәдин қайтуруветилиши түркийә қануниға хилап"

Ихтиярий мухбиримиз әркин тарим
2021-09-20
Share
Адвокат иляс доған: Д у қ ниң рәиси долқун әйса әпәнди түркийәдики адвокати, әнқәрәдики һаҗи байрам университети қанун факултетиниң профессори иляс доған әпәнди билән көрүшти. 2021-Йили 18-сентәбир, әнқәрә.
RFA/Erkin Tarim

Дуня уйғур қурултийиниң рәиси долқун әйса әпәнди әнқәрәдә балниста йетиватқан д у қ ниң сабиқ қурғучи рәиси әркин алптекин әпәндини йоқлаш үчүн 18-сентәбир кечә саәт 1:30 да әнқәрә әсәнбоға айродромиға йетип кәлгән иди. Әмма түркийә сақчи даирилири 9-айниң 9-күни түркийә һөкүмитиниң долқун әйса һәққидә "дөләт бихәтәрликигә тәһдит" дегән ичкий қарар чиқирип, униң түркийәгә киришини иккинчи қетим чәклигәнликини, шуңа униң күтивалғили кәлгән адвокати билән көрүшсә болидиғанлиқини, ейтип қайтуривәткән.

Долқун әйсаниң адвокати, әнқәрәдики һаҗи байрам университети қанун факултетиниң профессори иляс доған әпәнди долқун әйса әпәнди техи германийәгә учмастинла әнқәрәдики әсәнбоға айридромда мухбирларға баянат берип, мундақ дегән: "бүгүн 18-сентәбир, бу баянатни беришимдики сәвәп түркийәгә кириши чәкләнгән дуня уйғур қурултийиниң рәиси долқун әйса һәққидә мәлумат бериш үчүндур. Долқун әйса әпәнди һазир әнқәрәдә дохтурханида йетиватқан дуня уйғур қурултийиниң сабиқ рәиси әркин алптекинни йоқлаш үчүн түркийәгә кәлгән иди. Әпсуски, әнқәрәдики айродроминиң паспорт контролидики сақчилар униң түркийәгә киришигә рухсәт қилмиди. Сақчиларниң дейишичә, долқун әйсаниң түркийәгә киришигә иккинчи қетим чәклимә қоюлупту."

Адвокат иляс доған әпәнди, долқун әйсаниң түркийәгә кириш чәклимисиниң 6-сентәбир күни әнқәрә сот мәһкимиси тәрипидин әмәлдин қалдурулғанлиқини баян қилип, мундақ деди: "биз бурун долқун әйса әпәндигә қоюлған чәклимини бикар қилиш үчүн 2020-йили 11-айда түркийә һөкүмитини сотқа бәргән идуқ. Әнқәрә биринчи мәмурий сот мәһкимиси долқун әйса әпәндиниң түркийәгә кириш чәклимисини бикар қилған иди. Бу һәқтә 6-сентәбир күни көчмәнләр идариси маңа рәсмий хәт әвәткән иди. Бу хәттә долқун әйса әпәндиниң түркийәгә кириш чәклимисиниң пүтүнләй бикар қилинғанлиқи йезилған. Әпсуски, соттин бу қарар чиқип 2 күндин кейин, түркийә ичкий ишлар министирлиқиниң иккинчи қетим долқун әйсаға йәнә чәклимә қойғанлиқини әмди уққан болдуқ."

Адвокат иляс доған әпәнди баянатида түркийәдә сот мәһкимилириниң қарарлириниң һечқандақ роли қалмиғанлиқини, бу түркийә үчүн номус икәнликини тәкитләп мундақ деди: "түркийә һөкүмити номуслуқ бир иш қилди. Буниңдин түркийәдә сот мәһкимилири чиқарған қарарларниң һечқандақ өнүминиң қалмиғанлиқини чүшинип йәттуқ. Долқун әйса әпәндигә қоюлған бу чәклимә түркийә қануниға хилаптур, қанунсизлиқтур, шуңа биз түркийә һөкүмитини алий сотқа әрз қилимиз."

Түркийә һөкүмити 2008-йили долқун әйсани "дөләт бихәтәрликигә тәһдит" дегән баһанә билән түркийәгә киришини тунҗи қетим чәклигән иди. 2016-Йили 10-айда униң түркийәгә киришини йәнә бир қетим рәт қилған. Д у қ рәиси долқун әйса әпәнди бу һәқтә зияритимии қобул қилип, бу җәрянлар тоғрисида тохталди.

Долқун әйса әпәнди өзиниң һечқандақ бир "җинайәт" садир қилмиғанлиқини, бурун нурғун дөләтләр мушундақ чәклимә қойған болсиму, әмма қануний җәһәттики күрәшләр нәтиҗисидә бикар қилдурғанлиқини, түркийә һөкүмитиниң бу қетим әнқәрә сотиниң қарариға писәнт қилмай униң түркийәгә киришини йәнә чәклигәнликини түркийә асасий қанун сотиға әрз қилидиғанлиқини, әгәр бу йәрдә һәл болмиса явропа кишилик һоқуқ сотиға әрз қилидиғанлиқини баян қилди.

Америка һөкүмитини өз ичигә алған ғәрбтики 7 дөләт парламенти хитайниң уйғурларға елип бериватқан еғир бесим сияситини "ирқий қирғинчилиқ" дәп қобул қилған бүгүнки күндә, түркийәниң д у қ рәиси долқун әйсаға йәнә чәкләмә қоюшидики сәвәб немә? әнқәрәдики уйғур тәтқиқат иниститутиниң мудири доктор әркин әкрәм әпәнди түркийә һөкүмитиниң хитайдин бәзи мәнпәәтләрни күтиватқанлиқини оттуриға қойди.

Хәлқара сақчи тәшкилати-интерпол долқун әйса үстидин 1997-йили хитайниң тәлипигә бинаән қизил башлиқ тутуш буйриқи чиқарған иди. Бирақ интерпол бу тутуш буйруқини 2018-йили бикар қилған иди.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт