Уйғур анилар балиларни қараханийлар пайтәхтини зиярәт қилдуруп, тарих тәрбийәси бәрди

Ихтиярий мухбиримиз ферузә
2022-04-19
Share
Уйғур анилар балиларни қараханийлар пайтәхтини зиярәт қилдуруп, тарих тәрбийәси бәрди “хәлқара ядикарлиқлар вә тарихий маканларни қоғдаш күни” уйғур балилар баласағун хараблиқида. 2022-Йили 18-апрел, қирғизистан.
RFA/Féruze

Бирләшкән дөләтләр тәшкилати пән-маарип, мәдәнийәт оргини, йәни юнеско ниң башчилиқида 1982-йили өткән хәлқара ядикарлар кеңишиниң мәҗлисидә 18-апрел “хәлқара ядикарлиқлар вә тарихий маканларни қоғдаш күни” дәп бекитилгән вә 1984-йили 18-апрелдин тартип бу күн кәң көләмдә тәбрикләнмәктә иди. Мәзкур байрам қирғизистандики уйғурлар арисида “тарихий вәтинимизни сақлап қалайли” дегән шоар астида тәбриклинип келинмәктә.

Қирғизистан уйғурлири “иттипақ” җәмийити аяллар кеңиши 18-апрел күни әнә шу “хәлқаралиқ ядикарлиқлар вә тарихий маканларни қоғдаш күни” мунасивити билән балиларни тарихий излар җайлашқан орунларға башлап берип уларға тарих, вәтән вә миллий әнәнә тәрбийәси бәрди. Аяллар кеңишиниң әзалири балилар билән бирликтә 10-12-әсирләрдики қараханийларниң сулалисиниң қәшқәр билән бирқатарда пайтәхти болған, һазирқи тоқмақ йенидики баласағун шәһириниң хараблирини вә шу харабидики “бурана” мунарисини зиярәт қилишти.

Өсмүрләргә “хәлқара ядикарлиқлар вә тарихий маканларни қоғдаш күни” күнидә совғатлар тапшурулди. 2022-Йили 18-апрел, қирғизистан.
Өсмүрләргә “хәлқара ядикарлиқлар вә тарихий маканларни қоғдаш күни” күнидә совғатлар тапшурулди. 2022-Йили 18-апрел, қирғизистан.
RFA/Féruze

Қараханийлар дөлити 10-12-әсирләрдики әң күчлүк дөләтләрниң бири болуп һесаблиниду. Тарихий мәлуматларға қариғанда қараханийлар дәвридә өткән бүйүк уйғур-түркий алимлири йүсүп хас һаҗиб вә мәһмуд қәшқири қатарлиқ алимлар баласағун вә қәшқәр шәһәрлиридә яшиған вә иҗад қилған.

Радийо зияритимизни қобул қилған сиясий пәнләрниң магистири рәһимҗан һапизи қәшқәрдин қалса баласағун шәһири йипәк йолидики муһим шәһәрләрдин бири болуп һесабланғанлиқини тәкитләп өтти.

Мәзкур зиярәткә қатнашқан өсмүрләр баласағун шәһири харабисини зиярәт қилиштин сирт йәнә уларға уйғур дияридики тарихий биналар вә мусулманлар дунясида тәсиргә игә болған аммиви мәсчитләр, җүмлидин қәшқәрдики мәһмуд қәшқири мәқбәриси, қәшқәр шәһиридики “һейтгаһ мәсчити”, “апақ хоҗа мәқбәрси”, шундақла турпандики “емин хоҗа мунари” һәмдә уйғурларниң қәдимий йәр асти суғуруш системиси “кариз” қатарлиқлар һәққидә мәлуматлар берилди. Бу балиларму бу һәқтә өзлири билгәнләрни сөзләшти. Буларниң бәзлири йәнә ислам дунясиниң муһим мәсчитлири, җүмлидин мәккә-мәдинәдики мәсчитләр қатарлиқ мусулманларниң муқәддәс җайлири һәққидиму сөзләшти.

Мәзкур паалийәткә қатнашқан тоқмақ шәһириниң аяллар кеңишиниң әзалири зәйнурә вә арзигул ханимлар бүгүнки паалийәтниң асасий мәқситиниң юнеско бәлгилигән байрамдин пайдилинип, балиларға тарихий маканларни тонуштуруп, уларни өз миллий тарихи вә әнәниси һәққидә саватқа игә қилиштин ибарәт икәнликни билдүрди.

Қирғизистан уйғурлириниң “иттипақ” җәмийити аяллар кеңишиниң рәһбәрлиридин турсунай ислам вә қәминур лобанова ханимлар өсмүрләргә совғатлар тәқдим қилди. Уйғур аяллар кеңишиниң рәиси турсунай ислам ханим уйғур тили вә мәдәнийитини сақлап қелиш үчүн балиларниң һәр бир қәдимни қоллап, уларни риғбәтләндүрүп турушиниң лазимлиқини тәкитлиди. Турсунай ханим йәнә баласағун шәһири харабисидики қәдимдин қалған бурана мунарини зиярәт қилишиниң йәнә бир сәвәби ана-тил вә ана-тупрақни сеғиниш туйғулири билән мунасивәтлик икән.

Қирғизистан уйғурлири аяллар кеңеши қирғизистанда яшиғучи уйғур аһалилириниң өз тили, мәдәнийити, өрп-адәтлирини сақлап қелишида зор һәссиләрни қошуп кәлмәктә. Улар өсмүр-балилар үчүн давамлиқ түрлүк мусабиқиләр, ана тил байрими, билим байрими вә башқа мурасимларни уюштурп келәчәк әвладларниң вәтәнпәрвәрлик вә милләтпәрвәрлик роһини күчәйтишкә тиришмақта.

Қирғизистан уйғурлири асасән пайтәхт бишкәк шәһири вә униң әтрапидики шәһәр, йезиларға, аз қисми қарақол, қарабалта, тоқмақ вә җәнубтики ош һәм җалал-абад вилайәтлиригә тарқалған.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт