Birunéyda ötken yash ösmürler musabiqiside Uyghurlarmu utuq qazandi

Ixtiyariy muxbirimiz oyghan
2019-09-10
Élxet
Pikir
Share
Print
Ömerjan idillayéf shagirtliri farin'giz ghopurowa we ilham ghapparof bilen. 2019-Yili 22-awghust, birunéy.
Ömerjan idillayéf shagirtliri farin'giz ghopurowa we ilham ghapparof bilen. 2019-Yili 22-awghust, birunéy.
RFA/Oyghan

Melumki, qazaqistan Uyghurliri kéyinki waqitlarda tenheriketning her türliri boyiche dunya musabiqilirige qatniship, yaxshi netijilerni körsetmekte.

Yéqinda birunéy paytexti darussalam shehiride yash ösmürler arisida ushu-sanda, yeni chambashchiliq boyiche ötken asiya musabiqisige qazaqistanda pa'aliyet élip bériwatqan "Niyet" tenheriket kulubining tenheriketchilirimu qatniship, ilham ghapparof 70 kilogram salmaqta 2-orunni, farin'giz ghopurowa bolsa, 3-orun'gha igiligen.

Biz mezkur musabiqide mis médalgha érishken farin'giz ghopurowani ziyaret qilghinimizda, u mundaq dédi: "Men ushu-sandagha 2018-yili féwralda qatnashtim. Ikki yilning ichide taraz, aqtaw sheherlirige we qirghizistan'gha bérip, 6 musabiqige qatnashtim. 15 Altun, 2 kümüsh we 3 mis médalgha ige boldum. Birunéyda 19 memliket boldi. Méning bilen soqushqan qiz hindistandin kelgen. Kéyinki yazda dunya musabiqisige barghum kélidu. Ata-anam méni qollaydu."

Ghopurowa farin'giz perhat qizi 2004-yili almuta shehiride tughulup, sheherdiki 129-mektepning 9-sinipini tamamlighan. U hazir xelq'ara biznés, yeni soda akadémiyesining téxnikomida bilim almaqtiken.

Biz shundaqla farin'gizning anisi zulpiye xanim bilen söhbet élip barduq. U qizi farin'giz heqqide mundaq dédi: "Birinchi sinipqa barghandin kéyin, u manga tenheriketke barattim dep bashlidi. Uni élip bérish we élip kélish mumkin bolmidi. Karaté, yeni qa'idisiz chélishish yoq iken. Kéyin u ushu-sandagha bardi we bu manga yaqti dédi."

Zulpiye xanim farin'gizning bir yil mabeynide tenheriketning bu türige xéli öginip qalghanliqini, bu jehette chong utuqlargha yetkenlikini, oqushiningmu yaman bolmighanliqini tekitlidi. U yene qizining bilimge qiziqip, öz küchi bilen oqushqa chüshkenlikini, uningdin köp ümid kütidighanliqini otturigha qoydi.

Biz 2003-yili Uyghur nahiyesining chonja yézisida dunyagha kelgen, birunéyda ötken musabiqige qatniship, kümüsh médalgha sazawer bolghan yene bir Uyghur perzenti ilham ghapparofqa muraji'et qilghinimizda, u mundaq dédi: "Men almuta shehirining 102-mektipide bilim aldim. Hazir qazaqistan-rusiye tébbiy téxnikomining oqughuchisi. Tenheriket bilen 2014-yili öktebir éyidin bashlap shughullinip kéliwatimen. Besh yil mabeynide qazaqistanning köpligen sheherliride ötken musabiqilerge qatnashtim we mukapatliq orunlargha ige boldum. 35 Altun, 8 kümüsh, 5 mis médaligha sazawer boldum. Ömer aka we anamning ümidini aqlighinimgha xushalmen."

Biz ilhamning anisi gülxan xanim bilen alaqiliship, uningdin ilham heqqide sorighinimizda, u mundaq dédi: "Hazirqi éghir weziyette qazaqistanda yashawatqan Uyghurlar tenheriket ishlirigha chong küch chiqiriwatidu. Buninggha men hem ana, hem ustaz rétide köp köngül bölidighan boldum. Sewebi Uyghur baliliri her xil kesip tallashta eng yuqiriqi pellilerde bolmisa, Uyghur millitining kélechiki éghir bolushi mumkin. Baligha milliylikni singdürüshte ata-anining roli chong dep oylaymen."

Gülxan xanim ilhamning yetken utuqlirini pütkül qazaqistan Uyghurlirining utuqi dep oylaydighanliqini, yashlarni ten-salametlik tereptinla emes, belki eqil tereptinmu yuqiri derijide terbiyelise, Uyghurni millet süpitide saqlap qélishqa bolidighanliqini hem bu mesilige chong ehmiyet bérish lazimliqini bildürdi.

Biz farin'giz ghopurowa we ilham ghapparofning mezkur utuqlargha yétishige seweb bolghanlarning biri, ularning trénéri ömerjan idillayéfni ziyaret qilduq.

Ömerjan idillayéf 1984-yili Uyghur nahiyesining awat yézisida tughulghan bolup, shu yézidiki hézim iskenderof namidiki ottura mektepni tamamlighan. U almuta shehiridiki tenheriket uniwérsitétigha oqushqa chüshüp, tenheriketning yekmu-yek türi boyiche uzun yillar mabeynide shughullan'ghan. U jumhuriyetlik we dunya musabiqilirige qatniship, chémpiyon atalghan.

Ömerjan idillayéf ziyaritimizni qobul qilip, mundaq dédi: "Niyet" kulubida ishlewatqinimgha toqquz yil boldi. Bu waqit mabeynide bir yérim mingdin oqush tenheriketchi teyyarliduq. Shularning ichide rizaydin raylin, timur hemrayéf oxshash xelq'ara derijilik tenheriket mahirlirini teyyarlidim. Mushu tapta qol astimda 150-200 ge yéqin Uyghur baliliri meshiqlinidu. Hazir shangxeyde bolidighan dunya musabiqisige teyyarliniwatimiz."

Igilishimizche, uzun waqitlardin buyan qazaqistanda tenheriketning boks, kikboksing, yeni erkin mushtlishish, karaté, yeni qa'idisiz chélishish, chambashchiliq, "Jyu-jitsu", yeni biraziliyeche erkin chélishish we bashqimu türliri boyiche köpligen Uyghur mahirliri yétilip chiqqan iken. Abduréshit abduraxmanof, hémit toxtaxunof, zakir toxtiyéf, ghopur toxtiyéfqa oxshash tenheriketchilerning ismi peqet qazaqistandila emes, belki uning sirtidimu yaxshi melum. Hazir shu mahirlarning izini bésip kéliwatqan yashlar az emes iken.

Toluq bet