Ban kimun: dunyada hazir irqchiliq bash kötürüwatidu

Bügün birleshken döletler teshkilatining irqchiliqqa qarshi turush yighini jenwede bashlandi. Yighinda, b d t ning bash katipi bankimun 'dunyada hazir irqchiliq bash kötürüwatidu', 'hazir bash kötürüwatqan irqchiliqning ipadisi -- bir millet bashqa milletni kemsitish we chetke qéqishtin ibaret, dep körsetti.
Muxbirimiz weli
2009.04.20
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
UN-bankimon-sozde-20April-305 B d t sékritari ban kimun ependi, 20 - apréldiki jiniwada élchilghan irqchiliqqa qarshi yighinda sözde.
AFP Photo

Shundaqla 'hazir dunyada bash kötürüwatqan bundaq irqchiliqqa we herxil shekildiki irqiy kemsitishke xatime bérish -- insaniyetning hazirqi jiddiy wezipisi' dep tekitlidi. Bu, b d t ning 2001 ‏ - yili jenubiy afriqida échilghan 'durban yighini' din buyan, dunyada irqchiliqni tügütüsh üchün qilghan yene bir tirishchanliqi bolup hésablinidu.
 
'Wiki énskilopidiyisi' ning tebirige qarighanda, insanlarning bir - biridin perqilinidighan qowmliri (millet) ning belgisi irq' dep atilidu. Bir qowmning özidin bashqa qowmni kemsitishi yaki chetke qéqishi irqchiliq' dep qarilidu.

Hazir shiwétsiyide turuwatqan Uyghur yazghuchisi abdurishit haji kérimining qarishiche, Uyghurlar hazir dunyada éghir derijide irqchiliqqa duch kéliwatqan bir millet.

Haji abdurishit kérimi ependi, b d t bu qétim jenwede échilghan irqchiliqqa qarshi turush yighinda otturigha qoyghan teklipni qizghin qarshi alidighanliqini bildürdi we pütün Uyghur teshkilatlirini, xitayning Uyghurlargha qarita irqiy kemsitish yürgüziwatqanliqining emeliy pakitlirini b d t ge yollap, dunya arqiliq xitaygha irqiy kemsitishni toxtitish heqqide bésim ishlitishke chaqirdi.

B s ning bayan qilishiche, b d t ning irqchiliqqa qarshi turush yighini hazir dawamlishiwatidu. Bu yighinning xitabnamisi, buningdin burun bir qanche qétimliq söhbet arqiliq tüzitilgen idi.

Lékin iran qatarliq döletler buninggha qet'iy qarshi turuwatqanliqi üchün, bu xitabnamidiki alliqachan tüzütüsh kirgüzülgen isra'iliye we ottura sherqqe a'it bezi maddilar téxiche öchürüwétilmey saqlinip turghan. Shunglashqa amérika, gérmaniye, isra'iliye, awstraliye, kanada, gollandiye, polsha, italiye qatarliq dölet bu yighin'gha qatnashmidi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.