Ereb metbu'atliri : dunyaning közi amérikidiki saylamda

Melumki, 2012-yili 6-noyabir seyshenbe küni amérikida prézidéntliq saylimi élip bérilidighan kün bolup, 300 milyon amérikiliq yéngi prézidéntini saylash seperwerlikide. Bu sewebtin pütün dunyaning közi amérikida bolmaqta.
Ixtiyariy muxbirimiz ömerjan
2012-11-06
Élxet
Pikir
Share
Print
Amérika prézidént saylimida bilet tashlawatqan körünüsh. 2012-Yili 6-noyabir, washin'gton.
Amérika prézidént saylimida bilet tashlawatqan körünüsh. 2012-Yili 6-noyabir, washin'gton.
AFP

Chünki amérikidiki prézidéntliq saylimi birla amérikiliqlar bilenla munasiwetlik ish emes, belki pütün dunyagha munasiwetlik we dunya siyasitige tesir körsitidighan bir saylam.

Ereb ellirining teshwiqat wasitilirining hemmisi amérikidiki prézidéntliq saylimi bilen tolghan. Pütün gézitler we radi'o-téléwiziye qanalliri diqqet étibarini obama bilen romnéy ikkisigila qaratqan we saylamda bu ikkisining qaysisi utup chiqidighanliqi, shundaqla dunya siyasitide qandaq özgirishler bolidighanliqi heqqide texminiy pikir we tehliller bolmaqta.

Londonda chiqidighan "Ottura sherq" gézitining 2012-yili 6-noyabir künidiki sanida, yazghuchi tariq hemid teripidin "24 Sa'et waqit qaldi" dégen témida bir maqale élan qilin'ghan bolup, maqalide mundaq dep yézilghan:
"24 Sa'ettin kéyin amérika we pütün dunya amérikining yéngi prézidénti bilen tonushidu. Buninggha egiship köpligen özgirishlerning bolushi kütülmekte. Meyli obama qayta saylansun, meyli yéngi namzat romnéy saylansun, amérikining ichki we tashqi siyasitide choqum özgirishler bolidighanliqi éniq. Bu özgirishler amérikiliqlar üchünla emes, belki dunya xelqi üchün tesir körsitidu. Xususen, ottura sherq siyasitige, hemmidin bekrek süriye mesilisige tesir körsitidu. Saylamning netijisini amérikiliqlar intizarliq bilen kütüwatqandek, pütün dunya kütüwatmaqta. Saylamdin kéyin, süriye mesilisi, iranning yadro mesilisi heqqide amérikining siyasitide choqum özgirish bolidighanliqi kütülmekte. Obamaning ishxanisidiki bezi mes'ullarning bergen bayanatigha köre, eger obama qayta saylansa, süriye mesiliside chong özgirish bolidiken we bu krizis eng qisqa waqit ichide bir terep qilinidiken. Hetta amérika tashqi ishlar ministirining bayanatidimu shuninggha oxshaydighan söz sözlen'gen."

Saylamda kim utidu?

Maqalide yene mundaq dep yézilghan:
"Amérikidiki nöwettiki prézidéntliq saylimida, hazirqi prézidént barak obama bilen yéngi namzat mit romnéy ikkisining birining choqum utup chiqidighanliqi muqerrer. Emma bu ikkisining qaysisi utup chiqidu? buninggha saylam netijisini körmestin héchkim éniq bir nerse déyelmeydu. Emma texminler barak obamaning qayta saylinidighanliqigha isharet qilidu. Obamaning terepdarliri eger omaba qayta re'is bolup saylansa, amérikining siyasitide we iqtisadida choqum özgirishler bolidighanliqini we ottura sherqtiki krizislarning hel bolidighanliqini sözleydu. Mit romnéy terepdarliri eger romnéy saylansa, süriyide esed hakimiyitige xatime bérilidighanliqini we iranning yadro mesilisige jiddiy chare körülidighanliqini sözlimekte. Hetta rumini süriyide esed hakimiyitining aghdurulushi tarixiy weqelik bolidighanliqini we rayonning istratégiyisi hem amérikining tinchliqi üchün paydiliq bolidighanliqini sözligen. Meyli amérikining prézidéntliqigha kim saylansun, bu saylamning ottura sherqqe béridighan tesiri köp bolidu we choqum özgirish élip kélidu. Buni hemme töt közi bilen kütmekte."

Toluq bet