Инақлиқ аялларни һөрмәтләштин башлиниду

Инсанийәт тарихида дәсләп адәм ата билән һава аниниң аилиси қурулуп, бу иккисидин башқа инсанлар барлиққа кәлди. Инсанлар аилиләрни қуруп чиқип, бир - бири билән қериндашлиқ риштилирини орнитип, өз арисида инсани меһри - муһәббәтни җари қилдуруш арқилиқ инақлиқни, иллиқлиқни бәрпа қилди.
Мухбиримиз өмәрҗан тохти хәвири
2008-04-24
Share

 Демәк инақ  җәмийәт  бәрпа қилиш инақ аилиләрниң мәйданға келишигә муһтаҗ. Инақ аилә қуруш әқидилик вә әхлақлиқ әр - аялларға муһтаҗ.  Аилидики инақлиқ аялларни һөрмәтләштин башлиниду. Инақлиқ, иттипақлиқ инсанийәтниң әсли тәбиити вә ортақ арзусидур.

Аилә әр - аял иккисиниң өз ара муһәббити биләнла өрә туриду

Сәуди әрәбистанниң мәккә мукәррәмә шәһиридә турушлуқ абдукерим һаҗим бу һәқтики сөһбитимизни қобул қилған иди.

Абдукерим һаҗим мундақ деди:  "аллаһ қуран кәримдә:" аяллар билән үнси - улпәт елишиңлар үчүн (аллаһниң уларни өз типиңлардин яратқанлиқи, әр - аял араңларда меһри - муһәббәт орнатқанлиқи аллаһниң (камали қудритини көрситидиған) аламәтлиридиндур. Пикир йүргүзидиған қовм үчүн шүбһисизки, буниңда нурғун ибрәтләр бар" дәп көрсәткән. Бу пәқәт әр - аяллар һес қилалайдиған вә улар арқилиқла вуҗудқа чиқидиған меһри - муһәббәтни, иллиқлиқни, хатирҗәмликни, инақлиқни ипадиләйдиған айәт болуп, бу хил унси - улпәт инсан роһидики изтирап, тәшвиш вә вәсвәсиләрни йоқитиду. Аилә кишилик һаятниң һули, аялниң аилидики орни әң асаслиқ муһим орундур. Пәйғәмбәр әләйһиссалам бир һәдисидә:" аяллирини уридиғанлар яхши кишиләр әмәс" дәп көрсәткән. Әрләрниң аялларни бозәк қилиши, уруши, хорлиши әмәлийәттә өзлирини урғини, өзлирини хорлиғини, шундақла балиларни, пүтүн инсанийәтни бозәк қилғини, урғини вә хорлиғини билән баравәрдур. Чүнки аяллар пүтүн инсанийәтниң анилири вә әрләрниң бир қисмидур."

Аялларни һөрмәтләш гүзәл әхлақ

Абдукерим һаҗимниң ейтишичә, пәйғәмбәр әләйһиссалам аялларни һөрмәтләшни бир адәмниң яхши яки яман икәнликиниң өлчими сүпитидә баян қилип:" силәрниң яхшилириңлар аялиға яхши муамилә қилидиғанлардур. Мән ичиңлардики аялиға әң яхши муамилә қилидиған адәммән" дәп көрсәткән. Инсанниң диянити вә әхлақи униң аилисидикилиригә  қандақ муамилә қилиши билән өлчиниду.  Бирав ибадәтләрни ада қилишқа қанчилик көңүл бөлидиған киши болуп кәтсун,  у , балилириға қаттиқ муамилә қилидикән, уларниң әһвалидин хәвәр алмайдикән, мундақ кишиниң дини нақис болған болиду.

Чүнки гүзәл әхлақму әң етибарлиқ ибадәт түри болуп, шу адәмниң тәқвалиқиға биваситә тәсир көрситиду. Ибадәтләрни орундашта актип болуп, әхлақий мәсилиләргә сәл қарайдиған яки аилисигә қопаллиқ қилидиған адәм  җими ибадәтләрниң мәқсити болған әхлақий ибадәтләрни орундимиған болиду. Шуңа әр киши аялиға яхши муамилә қилиши, униңға азар бәрмәслики, өй ишлирида униңға һәмкарлишиши муһимдур.

Аялларниң асаслиқ вәзиписи

Абдукерим һаҗимниң ейтишичә, аял кишиниң һаятлиқтики вәзиписигә нәзәр салидиған болсақ, униң нәқәдәр әһмийәтлик вә шәрәплик бир вәзипә икәнликини, аялларниң бу вәзипигә әң уйғун яритилғанлиқини көримиз. Инсан нәслиниң йәр шарида мәвҗут болуп туруши аниларға муһтаҗдур. Психологийә, тәрбийә алимлири вә биологийә мутәхәссислири аял кишиниң яритилишидин анилиққа һазирланғанлиқини йәкүнләйду. Аял киши өтәйдиған анилиқ вәзиписини әрләрдин бирәрсиму өтийәлмәйду. Һәтта пүтүн әрләр җинси бирлишипму бу вәзипини орундиялмайду. Аниниң балиларни тәрбийиләп йетиштүрүш ишлири билән болуши ана ـ бала һәр иккилиси үчүн чоң әһмийәтликтур. Ана һәрдаим өз балисиниң йенида болушини, уни өз қоли билән беқип, бағриға бесиши арқилиқ анилиқниң һузуридин бәһримән болушни арзу қилиду. Балиму аниниң меһри ـ шәпқитигә муһтаҗдур. Униң өз анисиниң тәрбийиси вә пәрвиши астида болушқа, анисиниң тәбиий татлиқ сүтидин һузурлинишқа болған еһтияҗи чоңдур. Ана сүтидин башқа һәр түрлүк сүтләрниң һеч бири ана сүтигә тәң болалмайду. Әмма балиниң өз анисиниң тәрбийисигә вә пәрвишигә болған еһтияҗи униң ақ сүтигә болған һаҗитидин чоңдур, әлвәттә.

Аниларниң йүрәк париси, уларниң бүгүни вә әтиси , өз вуҗудиниң бир парчиси болған, әң қиммәтлик балилирини өзлири һәр вақит бағриға басмай, башқа бирсиниң тәрбийә қилишиға ташлап қоюши әпсуслинарлиқ иш. Әлвәттә аяллар үчүн иштин вә пүтүн дуня байлиқлиридин уларниң балилири қәдирлик вә әвзәлдур. Тоғра, аилиниң бәзи қийинчилиқлири сәвәбидин бәзи аяллар сиртта ишләшкә мәҗбур болиду. Лекин, ата болған адәмниң қандақла шараитта болмисун, аилисиниң йүкини өзи ялғуз көтүрүш бурчи бардур.  Шуңа әрләр җисманий җәһәттә аяллардин күчлүк яритилған. Аилә еһтияҗлирини атилар җайида толуқлиса, аниларму  өз өйидә арамида олтуруп балилирини тәрбийиләш, йетиштүрүш ишлири билән мәшғул болиду.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт