Inaqliq ayallarni hörmetleshtin bashlinidu

Insaniyet tarixida deslep adem ata bilen hawa anining a'ilisi qurulup, bu ikkisidin bashqa insanlar barliqqa keldi. Insanlar a'ililerni qurup chiqip, bir - biri bilen qérindashliq rishtilirini ornitip, öz arisida insani méhri - muhebbetni jari qildurush arqiliq inaqliqni, illiqliqni berpa qildi.
Muxbirimiz ömerjan toxti xewiri
2008-04-24
Share

 Démek inaq  jem'iyet  berpa qilish inaq a'ililerning meydan'gha kélishige muhtaj. Inaq a'ile qurush eqidilik we exlaqliq er - ayallargha muhtaj.  A'ilidiki inaqliq ayallarni hörmetleshtin bashlinidu. Inaqliq, ittipaqliq insaniyetning esli tebi'iti we ortaq arzusidur.

A'ile er - ayal ikkisining öz ara muhebbiti bilenla öre turidu

Se'udi erebistanning mekke mukerreme shehiride turushluq abdukérim hajim bu heqtiki söhbitimizni qobul qilghan idi.

Abdukérim hajim mundaq dédi:  "allah qur'an kerimde:" ayallar bilen ünsi - ulpet élishinglar üchün (allahning ularni öz tipinglardin yaratqanliqi, er - ayal aranglarda méhri - muhebbet ornatqanliqi allahning (kamali qudritini körsitidighan) alametliridindur. Pikir yürgüzidighan qowm üchün shübhisizki, buningda nurghun ibretler bar" dep körsetken. Bu peqet er - ayallar hés qilalaydighan we ular arqiliqla wujudqa chiqidighan méhri - muhebbetni, illiqliqni, xatirjemlikni, inaqliqni ipadileydighan ayet bolup, bu xil unsi - ulpet insan rohidiki iztirap, teshwish we weswesilerni yoqitidu. A'ile kishilik hayatning huli, ayalning a'ilidiki orni eng asasliq muhim orundur. Peyghember eleyhissalam bir hediside:" ayallirini uridighanlar yaxshi kishiler emes" dep körsetken. Erlerning ayallarni bozek qilishi, urushi, xorlishi emeliyette özlirini urghini, özlirini xorlighini, shundaqla balilarni, pütün insaniyetni bozek qilghini, urghini we xorlighini bilen barawerdur. Chünki ayallar pütün insaniyetning aniliri we erlerning bir qismidur."

Ayallarni hörmetlesh güzel exlaq

Abdukérim hajimning éytishiche, peyghember eleyhissalam ayallarni hörmetleshni bir ademning yaxshi yaki yaman ikenlikining ölchimi süpitide bayan qilip:" silerning yaxshiliringlar ayaligha yaxshi mu'amile qilidighanlardur. Men ichinglardiki ayaligha eng yaxshi mu'amile qilidighan ademmen" dep körsetken. Insanning diyaniti we exlaqi uning a'ilisidikilirige  qandaq mu'amile qilishi bilen ölchinidu.  Biraw ibadetlerni ada qilishqa qanchilik köngül bölidighan kishi bolup ketsun,  u , balilirigha qattiq mu'amile qilidiken, ularning ehwalidin xewer almaydiken, mundaq kishining dini naqis bolghan bolidu.

Chünki güzel exlaqmu eng étibarliq ibadet türi bolup, shu ademning teqwaliqigha biwasite tesir körsitidu. Ibadetlerni orundashta aktip bolup, exlaqiy mesililerge sel qaraydighan yaki a'ilisige qopalliq qilidighan adem  jimi ibadetlerning meqsiti bolghan exlaqiy ibadetlerni orundimighan bolidu. Shunga er kishi ayaligha yaxshi mu'amile qilishi, uninggha azar bermesliki, öy ishlirida uninggha hemkarlishishi muhimdur.

Ayallarning asasliq wezipisi

Abdukérim hajimning éytishiche, ayal kishining hayatliqtiki wezipisige nezer salidighan bolsaq, uning neqeder ehmiyetlik we shereplik bir wezipe ikenlikini, ayallarning bu wezipige eng uyghun yaritilghanliqini körimiz. Insan neslining yer sharida mewjut bolup turushi anilargha muhtajdur. Psixologiye, terbiye alimliri we bi'ologiye mutexessisliri ayal kishining yaritilishidin aniliqqa hazirlan'ghanliqini yekünleydu. Ayal kishi öteydighan aniliq wezipisini erlerdin birersimu ötiyelmeydu. Hetta pütün erler jinsi birlishipmu bu wezipini orundiyalmaydu. Anining balilarni terbiyilep yétishtürüsh ishliri bilen bolushi ana ـ bala her ikkilisi üchün chong ehmiyetliktur. Ana herda'im öz balisining yénida bolushini, uni öz qoli bilen béqip, baghrigha bésishi arqiliq aniliqning huzuridin behrimen bolushni arzu qilidu. Balimu anining méhri ـ shepqitige muhtajdur. Uning öz anisining terbiyisi we perwishi astida bolushqa, anisining tebi'iy tatliq sütidin huzurlinishqa bolghan éhtiyaji chongdur. Ana sütidin bashqa her türlük sütlerning héch biri ana sütige teng bolalmaydu. Emma balining öz anisining terbiyisige we perwishige bolghan éhtiyaji uning aq sütige bolghan hajitidin chongdur, elwette.

Anilarning yürek parisi, ularning bügüni we etisi , öz wujudining bir parchisi bolghan, eng qimmetlik balilirini özliri her waqit baghrigha basmay, bashqa birsining terbiye qilishigha tashlap qoyushi epsuslinarliq ish. Elwette ayallar üchün ishtin we pütün dunya bayliqliridin ularning baliliri qedirlik we ewzeldur. Toghra, a'ilining bezi qiyinchiliqliri sewebidin bezi ayallar sirtta ishleshke mejbur bolidu. Lékin, ata bolghan ademning qandaqla shara'itta bolmisun, a'ilisining yükini özi yalghuz kötürüsh burchi bardur.  Shunga erler jismaniy jehette ayallardin küchlük yaritilghan. A'ile éhtiyajlirini atilar jayida toluqlisa, anilarmu  öz öyide aramida olturup balilirini terbiyilesh, yétishtürüsh ishliri bilen meshghul bolidu.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet