Б д т вә америка аялларға қарши зораванлиқниң алдини елишқа әһмийәт бәрмәктә

Аялларға қарита юргузиливатқан зораванлиқ һәрикәтлири бирләшкән дөләтләр тәшкилати тәрипидин әң еғир кишилик һоқуқ дәпсәндичилики дәп қарилип, буниң алдини елишқа алаһидә әһмийәт бериш керәклики тәкитләнди.
Мухбиримиз әқидә
2009-12-17
Share
State-Klinton-Uyg-305 Америка дөләт ишлири баш катипи хелларий клинтон ханим.
www.state.gov Дин елинди.

Бирләшкән дөләтләр тәшкилати аяллар үстидин елип бериливатқан зораванлиқ һәрикәтлириниң, уруш районлирида йүз бериватқан зораванлиқлардин қалса иккинчи дәриҗилик кишилик һоқуқ дәпсәндичилики һесаблинидиғанлиқини, аялларниң иппәт - номусиға таҗавуз қилиш болса худди қорал ишлитип, уруш қозғашқа охшаш еғир бир җинайәт икәнликини билдүрмәктә.

Б б с агентлиқиниң мәлуматида ейтилишичә, нөвәттә, көпинчә аяллар биргә яшаватқан әрләрниң җисманий вә роһий бесимиға дуч келиватқан болуп, тәкшүрүш нәтиҗилиридин мәлум болушичә, һәр үч аялниң бири ери яки әр дости тәрипидин таяқ зәрбиси, җинсий мунасивәткә зорлаш, начар муамилә қатарлиқларға учрайдикән. Һәтта, нурғун аялларниң ери яки әр дости тәрипидин өлтүрүш сүйқәстигә учрайдиғанлиқи мәлум болмақта.

Көплигән дөләтләрдә, аяллар үстидин елип берилған зораванлиқ һәрикәтлиригә қарши қанунлар интайин аҗиз вә йоқ дейәрлик болуп, мәвҗут қанунларниң иҗра қилинмайдиғанлиқи яки җинайәт садир қилғучиниң җазасиз қалидиғанлиқи билдүрүлмәктә.

Аялларға қарита йүргөзиливатқан зораванлиқиниң алдини елишни нөвәттики әң муһим мәсилиләрниң бири дәп тонуған бирләшкән дөләтләр тәшкилати, 11- айниң 25 ‏- күни "аялларға қарита зораванлиқ һәрикәтлиригә хатимә бериш" шуари астида мәхсус паалийәт башлап, мәзкур паалийәтни 10 ‏- декабир хәлқара кишилик һоқуқ күнидә ахирлаштурған.

"Вашингтон почтиси гезити"ниң йезишичә, обама һөкүмити, аяллар һоқуқини күчләндүрүшни америка ташқи сияситиниң муһим бир қисми қилип бекиткән һәмдә меланний вәрвер ханимни аяллар һоқуқиға әң көңүл бөлгән баш әлчи дәп атиған.

Меланний вәрвер ханим, америка ташқи ишлар министирлиқида йеңидин тәсис қилинған, дуня аяллири мәсилиси ишханисиниң мәсули болуп, у узун йиллардин буян аялларниң һоқуқини қоғдаш җәһәттә алаһидә хизмәт көрсәткән. Һәр қайси мәтбуатларниң зияритини қобул қилған меланний ханим, "мениң аяллар үчүн техиму көп хизмәтләрни ишлишимгә президент обама алаһидә көңүл бөлди, мән қолумдики бу пурсәтләрдин толуқ пайдилинип, пүтүн дуня аяллириниң сиясий, иқтисадий, маарип җәһәттә әрләр билән тәң баравәр һоқуққа игә болуши шуниңдәк һәрқандақ зораванлиқ тәһдитигә учримаслиқи үчүн пүтүн вуҗудум билән хизмәт көрситимән," деди.

Америка ташқи ишлар министири һиларй клинтон ханим аяллар үстидин елип бериливатқан зораванлиқ һәрикәтлирини тәнқид қилиш үчүн авғуст ейида коңго җумһурийитигә берип, ички урушниң қурбаниға айланған вә уруш түпәйли түрлүк имтиязлардин мәһрум қеливатқан, болупму инсаний қиммити еғир дәриҗидә дәпсәндичиликкә учраватқан коңго аяллиридин һал сориди.

Клинтон ханим йәнә, бу йил 7 ‏- айда "җинсий таҗавуз"ниң алдини елиш асасий тема қилинған 1888 бәтлик қарар лайиһисини қобул қилиш мәқситидә бирләшкән дөләтләр тәшкилати бихәтәрлик кеңишида ечилған йиғинға риясәтчилик қилди.

Һиларй клинтон ханим бу һәқтә сөзлигән нутқида, "аялларға қарита елип берилған зораванлиқ һәргизму 'мәдәнийәт' вәқәси болуп қобул қилинмайду, бу бир җинайәт һесаблиниду. Дуня җамаити бирликтә бу хил зораванлиққа хатимә бериш, җинайәтни садир қилғучиларни җавабкарлиққа тартиш, аяллар һоқуқини һимайә қилғучиларға ярдәм бериш үчүн бирликтә хизмәт көрситәйли. Дуняниң һеч бир йеридә ханим- қизлар вәһимә вә зораванлиқ тәһдити астида яшимаслиқи керәк," деди.

Ташқи ишлар министири клинтон ханим йәнә, "америка, дуняниң һәр йеридә аяллар һоқуқиниң қоғдилиниши вә һөрмәткә еришишини тәшәббус қилиду, буниң сиртида аяллар маарип, хизмәт вә ишәнч билән яшаш пурсәтлиригә игә қилиниши, тәңриниң аялларға бәргән туғма қабилийитини әркин ишлитишигә ярдәм көрситилиши керәк," деди.

Юқиридики аваз улинишидин, бу һәқтики мәлуматимизниң тәпсилатини аңлайсиләр.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт