Xitay bingtu'enning öz ichidiki muqimliqni alahide tekitlimekte

Bu yil iyuldin bashlap bingtu'ende xitay kommunistik partiyisining on ikkinchi nöwetlik partiye istili terbiye éyi herikitini bashlighan idi. " Ulugh wetenni qizghin söyüp güzel yurt makan berpa qilish" dégen nam astida élip bériliwatqan bu herikette Uyghur élining muqimliqini ishqa ashurushtin bashqa bingtu'enning öz ichide muqimliqni ilgiri sürüshning, bingtu'enning uzun muddetlik mewjutluqi hem tereqqiyatning kapaliti ikenliki téximu küchlük tekitlenmekte. Közetküchiler bolsa her jehettin teng zoriyiwatqan, herbiy hem iqtisadiy küchke ige bu alahide organning öz ichidiki muqimsizliqning yeni xitay kommunistik partiyisining Uyghur élide muqimliqni ishqa ashurushtiki eng zor küchi bolghan bingtu'enning muqimliq mesilisiningmu xitaygha zor tehdit ikenlikini otturigha qoymaqta.
Muxbirimiz gülchéhre
2010.07.16
urumqi-police-305 Sürette ürümchi weqesini basturushqa qatnashqan yerlik herbi saqchilar
AFP Photo

Bingtu'en xewerler torida yéqindin buyan élan qiliniwatqan siyasiy xewerlerdin ashkarilinishiche bu yil - 30 iyun küni Uyghur aptonom rayonluq partkom hökümet bashliqliri, bingtu'en partkom sékrétari hem siyasiy komissarliri, xitay merkizi hökümiti siyasiy byurosi mu'awin bash sékrétari baw shawkünni kütüwaldi. U bingtu'enning yérim esirdin artuq waqit ichide shinjangning muqimliqni saqlashta qoshqan töhpisini medhiyilidi. Shundaqla bu xil rolini yenimu jari qildurushning muhimliqini tekitlidi.

Bingtu'en partkom sékrétari ché jün bolsa " muqimliq shinjangdiki hemmidin muhim mesile.Hazirqi shara'itta weziyet yenila intayin murekkep, yenila sel qarashqa bolmaydu, bingtu'en shinjangning muqimliqini saqlashtiki muhim isitratégiyilik orun, shunga bingtu'endiki her qaysi chong - kichik kadirlar kallisini silkiwétip hazirqidek murekkep weziyette, bingtu'enning öz ichidiki mesililerni jiddiy hel qilip öz muqimliqigha kapaletlik qilghandin sirt, yerlikning muqimliqini qoghdashta merkizi hökümet partiye rehberliki tapshurghan her qandaq wezipilerni mustehkem irade bilen orunlishimiz kérek" dédi.

6 - Iyul küni ché jün bingtu'en kadirlirigha mexsus yighin échip yuqiriqi sözlirini yenimu qattiq teleppuzda tekitlidi: we qoshumche " hazir bingtu'en chong échish, chong qurush, zor tereqqiy qilishtek bir tarixiy peytte, emma bu üch chong ishning kapaliti muqimliqni saqlash " dédi.

12 - Iyul küni xitay dölet ishliri kabinéti bingtu'en'ge mexsus bir wekiller ömiki ewetip bingtu'enni jem'iyet muqimliqigha töhpe qoshti dep 3milyon yüen bilen mukapatlidi.

Mushuninggha oxshash, xitayning Uyghur élide höküm sürüwatqan bingtu'enide yéqindin buyan boluwatqan nurghun yighin hem kompartiye kadirliri uchrishishlirida Uyghur élining muqimliqini saqlashtin bashqa, bingtu'enning muqimliqigha kapaletlik qilish hem uni zor küch bilen ilgiri sürüsh köp tekitlenmekte.

Bingtu'endiki bu xil bayanlar bezi közetküchilerde qiziqish qozghighan bolup, ilgiri bingtu'ende melum mezgil xizmet qilghan, nöwette amérikida pa'aliyet élip bériwatqan Uyghur pa'aliyetchiliridin élshat ependi bingtu'en weziyiti we mewjutluqi heqqide mulahize yürgüzdi.

Washin'gitondiki lawgey fondining re'isi xery wu ependi bolsa " bingtu'enning mewjutluqi Uyghur élige hem xelqige tehdit bolupla qalmay, eger ichki ziddiyetlerni toghra bir terep qilalmisa, xitay özigimu zor tehdit yaritalaydighan tesir küchige ige, shunga xitay hökümiti bingtu'enliklerning özige qarshi chiqishining aldini élish üchün, aldi bilen ularning iqtisadini zor küch bilen tereqqi qilduruwatidu. Qarimaqqa bingtu'en bir iqtisadi gewdidek, emeliyette ular kommunistik partiye qachan buyruq berse, derhal urushqa chiqalaydighan muntizim herbiy küch "deydu.

Bingtu'enning mewjutluqining özi muqimsizliqning yiltizi,Uyghur éli chégrisi ichide turup Uyghur aptonom rayonigha boysunmaydighan, pütünley herbiy tüzüm fonkisiyisi boyiche teshkillen'gen, Uyghur élini qorshap yerleshken bingtu'endin ibaret bu orun yoqalmay turup Uyghur élida muqimliq bolmaydu " dégen köz qarashlirini otturigha qoydi.

Bingtu'en xewerlirige qarighanda, " wetenni söyüp, güzel yurt makan qurush" namida bingtu'en miqyasida élip bériliwatqan siyasiy idiyiwi terbiye herikiti 2012 - yili 10 - aygha qeder élip bérilidighan bolup, iyuldin bashlap dawam qiliwatqini bolsa, ushbu téma astida uzun muddet élip bérilidighan siyasiy idiyiwi heriketning birinchi bölüki iken.

Yuqiridiki ulinishtin bu progirammining tepsilatini anglighaysiler.
Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.