Сақчилар шаярда диний курс ачқан уйғурниң қолға елинғанлиқини етирап қилди


2006-08-10
Share

Җоңго даирилири уйғур аптоном райониниң шаяр наһийисидики бир йезида язлиқ тәтил мәзгилидин пайдилинип оқуғучиларға қуран курси ачқан бир диний затниң шу җайдики җамаәт хәвпсизлик даирилири тәрипидин қолға елинғанлиқини етирап қилди.

Шаяр наһийисиниң қайлар йеза 5 - әтритидики деһқанчилиқ билән шуғуллинидиған диний зат тунияз зордун буниңдин бир қанчә һәптиләр илгири өйидә оқуғучиларға қурандин сават бериватқанда сақчилар тәрипидин қолға елинған. Сақчилар тунияз қарини қолға елиш билән биргә қуран курсиға қатнишиватқан балиларни ата - анисиға җәриманә қойғандин кейин қоюп бәргән.

Бир сақчи: бу мәхпи

Шаяр наһийисидики бир киши "бир мусулманниң анчә мунчә диний сават елиши керәклик болған тәрбийә," дәп тәкитлисә, йәнә бир деһқан ханим маарип даирилириниң ата - анилардин тәтил мәзгилидә пәрзәнтлирини диний паалийәт билән шуғулландурмаслиқ тоғрисида тилхәт алғанлиқини билдүрди. Шаяр наһийиси қайлар йезилиқ сақчи понкитиниң исмини ашкарилашни халимайдиған бир хитай хадими тунияз қариниң қолға елинғанлиқини етирап қилди.

Тунияз қариниң дилоси сүрүштүрүш басқучида кетиватқанлиқини тәкитлигән бу сақчи, сүрүштүрүшниң қайси басқучта кетиватқанлиқини сориған мухбиримизға "бу мәхпий," дәп җавап бәрди. Бу вәқәдин хәвәрдар шу җайдики кишиләрниң әскәртишичә, бу йил 35 яшлардики тунияз зордун өйләнгән вә икки пәрзәнти бар болуп, униң қуран курси ачқанлиқини сақчиларға шу мәһәллидики кишиләр чеқип қойған.

Вәқәдин хәвәрдар кишиләр, тунияз зордунниң "қанунсиз диний паалийәт" билән шуғулланған, дәп қолға елинғанлиқини әскәртмәктә. Қайлар сақчи понкитидики һелиқи хадимниң ашкасрилишичә, дилони шаяр наһийилик җамаәт хәвпсизлик идариси сүрүштүрмәктә.

Биз наһийилик җамаәт хәвпсизлик идарисиға телефон қилған қолған болсақму, лекин телефономизни алидиған адәм чиқмиди. Бу дилониң наһийилик җамаәт хәвпсизлик идарисиға өткүзүп берилгәнлики вә дилони шуларниң сүрүштүриватқанлиқини тәкитлигән юқириқи сақчи," дилониң тәпсили әһвалини миллий йолдашлар яхши биләтти. Лекин улар һазир ухлап қалди," дәйду.

"Қанунсиз диний паалиәйләр" ни бастуруш һәрикитиниң бир қисими

Тунияз қариниң балиларға диний тәлим тәрбийә бәргәнлики үчүн қолға елинғанлиқини тоғра тапмиған кишиләр " мусулманларниң қиблигә қарап қопушни өгинип қоюшиға тоғра келиду," дәп қаримақта. Бу сөзләрни зияритимизни қобул қилған, лекин исмини ашкарилашни халимайдиған шаяр наһийисидики бир зат мухбиримизға тәкитлиди.

Җоңго һөкүмити уйғур аптоном районида өз алдиға диний паалийәт елип барған шәхсләрни "қанунсиз диний унсурлар," дәп әйиплимәктә вә бу хил һәрикәтләрни шиддәтлик түрдә җазалимақта. Дуня уйғур қурултийиниң қаришичә, тунияз қарим вәқәси хитайниң "қанунсиз диний паалиәйләр" ни бастуруш һәрикитиниң бир қисими. Бу вәқәни "хитайларниң диний әркинликкә зиянкәшлик қиливатқанлиқиниң йәнә бир мисали," дәп әйиблигән дуня уйғур қурултийиниң баянатчиси дилшат ришит, тунияз зордунниң "қанунсиз диний паалийәтчи," дегән әйиблиниш билән сотланмақчи боливатқанлиқини билдүрди.

Тунияз қариниң қандақ бир тәрәп қилинидиғанлиқини вә талипларниң әһвалини сориған мухбиримизға қайлар сақчи понкитидики һелиқи хадим, конкрет қандақ бир тәрәп қилинидиғанлиқини"билмәймиз", лекин әһвалниң еғир - йеникликигә қарап бир тәрәп қилиниши мумкин, дәп җавап бәрди. У," мениңчә әһвал ениқланғандин кейин, дилониң еғир - йеникликигә қарап бир тәрәп қилиниши мүмкин," дәйду.

Тунияз зордунни тонуйдиғанларниң әскәртишичә, тунияз зордунниң аилиси тутқунниң әмгәк күчигә тайинидикән. Әгәр у, узун - муддәтлик қамақ җазасиға һөкүм қилинса, аилиси яр - йөләнчүксиз қелиштин әнсиримәктә икән. Тунияз қариниң "балиларни оқутти," дәп тутуп кетилгәнлики шаяр наһийисидики пуқраларни әндиктүрүп қойған.

Җоңго даирилири йеқинқи йилларда, болупму 11 - сентәбир вәқәсидин кейин районда оттура - башланғуч мәктәп оқуғучилириниң намаз оқушини, роза тутушини вә мәсчиткә киришини чәкләп кәлди.

Ата – анилардин тилхәт елинған

Алақидар даириләр, бу сиясәтни "өсмүрләрниң дәрсини көңүл қоюп өгиниши үчүн зөрүр болған тәдбир," дәп ақлимақта. юқириқи ханимниң ашкарилишичә, маарип даирилири шаяр бойичә бу язда оқуғучиларни тәтилгә қоюветиштин бурун, ата - анилардин пәрзәнтлириниң диний паалийәт билән шуғулланмайдиғанлиқи тоғрисида тилхәт алған.

Америка ташқий ишлар министирлики җоңгони һәр йили диний әркинлик мәсилисидә тәнқид қилсиму, лекин бейҗиң һөкүмити америкиниң тәнқидини җоңгода пуқраларниң диний әркинлики капаләткә игә, дәп рәт қилип кәлмәктә.

Бу қетим тунияз зордунниң қолға елиниш вәқәсини мәркизи вашингтондики америка уйғур җәмийити вә уйғур кишилик һоқуқи программиси хитайниң асаси қанунидики диний әркинликкә даир бәлгилимиләр вә хәлқара әһдинамиларда үстигә алған мәҗбурийитигә ашкарә хилап һәрикәт, дәп әйиблиди.

Сақчилар тунияз зордунниң һазир қайси түрмидә тутуп туруливатқанлиқини ашкарилашни рәт қилмақта. Тунияз зордун шаярда диний курс ачқанлиқи үчүн қолға елинған бирдин - бир диний зат әмәс. Буниңдин икки йил илгири бир аял бу наһийидә қизларға диний курс ачғанлиқи үчүн қолға елинған. (Әркин)

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт