' Вәтәнпәрвәр диний затлар ' ‏- хитай һөкүмитиниң мәсчитләрдики сақчиси ‏

Хитай һөкүмити йеқинқи йиллардин буян, уйғур илидә қанунсиз диний паалийәтләрниң алдини елиш дегән баһанә билән, кәң көләмлик тутқун һәрикити елип бериватқан болуп, бу хил әһвал астида ата - анилар балилири үчүн диний мәктәпләрдә тәлим - тәрбийә алған "вәтәнпәрвәр диний зат" дегән намдики кинишкини беҗиришкә мәҗбур болмақта икән.
Мухбиримиз миһрибан
2009.06.09
Uyghur-din-mollam-305 Уйғур моллилардин бириниң мәсчиттики көрүнүши.
AFP Photo

Игилишимизчә, уйғур илидики елидики мәсчитләрдә имамлиқ қилидиған диний затларға қарита " вәтәнпәрвәр диний зат " дегән кинишкини беҗириш шәртини йолға қоюлғили узун йиллар болған болуп, һазирқи әһвалда кинишкиси йоқ кишиләрниң мәсчитләрдә имам болушиға йол қоюлмиған.

Диний мәктәптә оқутқан оғли учун, "вәтәнпәрвәр диний зат " кинишкиси беҗиришкә мәҗбур болған бир дада, радиомизниң уйғур бөлүмигә телефон қилип әһвал инкас қилди.

Униң инкас қилишичә һазир, ғулҗа тәвәсидә әһвал җиддий болуп, диний тәлим - тәрбийә алған яшлар қаттиқ сүрүштә қилинидикән, шуңа у оғлиниң кейинки чағларда аваричиликкә учримаслиқи учун, " вәтәнпәрвәр диний зат" намидики қанунлуқ диний тәлим - тәрбийә елиш кинишкисини беҗиришкә мәҗбур бопту.

Һазир уйғур илидә, хитай һөкүмәт даирилири уйғурларниң диний тәлим - тәрбийә елишидин қаттиқ үркигән бир вәзийәт шәкилләнгән болуп, кишиләрниң мәсчиттин башқа җайларда диний тәлим - тәрбийә елип бериши қаттиқ чәкләнгән.

Олимпик мәзгилидә ғулҗа тәвәсидин тутулған 12 балиниң устидин "қанунсиз диний паалийәт билән шуғулланди, дөләтни парчилаш қәстидә болди " дәп җаза һөкүм қилинған болуп, улар пәқәт аилиләрдә диний тәлим - тәрбийә елип барғанлиқи үчүнла хитай һөкүмити тәрипидин шу қәдәр еғир җазаға тартилған иди.

Ундақ болса хитай һөкүмити кинишкә тарқатқан бу имамлар хәлқниң етирап қилишиға еришәлидиму ? хәлқ уларға қандақ баһа бәрмәктә ?

Зияритимизни қобул қилған бир уйғур деһқан "вәтәнпәрвәр диний зат" кинишкиси бар имамлар һәққидә өз көз қаришини баян қилип, уларни һөкүмәтниң мәсчитләрдики пайлақчиси дәп баян қилди.

Бу киши өз сөзидә, хәлқниң һөкүмәт бәлгилигән бу хил имамларни әмәлийәттә қарши алмайдиғанлиқини, бу хил кишиләрниң хәлқтин айрилип қалғанлиқини баян қилди.

Америкидики уйғур кишилик һоқуқ паалийәтчиси елшат әпәнди вәтәнпәрвәр диний затларниң әмәлийәттә, хитай һөкүмитиниң коммунистик идийисини муқәддәс ислам диний үстигә қойғучи диний мунапиқлар икәнликини тәкитлиди.

Илшат әпәндиниң қаришичә, вәтәнпәрвәр диний затлар әмәлийәттә,хитай һөкүмитиниң уйғур хәлқи устидин пайлақчилиққа қоюлған мәсчитләрдики йәнә бир түркүм диний тонға орунувалған сақчилири болуп, шуңа уйғур хәлқи бу хил кишиләрдин бизар икән.
 

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.