Мәрһум әйса йүсүп алиптекинниң вапат болғанлиқиниң 16‏-йили мунасивити билән хатириләш мурасими өткүзүлди

Шәрқий түркистан вәхпиниң уюштуруши билән 1995‏-йили 12‏-айниң 17‏-күни вапат болған шәрқий түркистан давасиниң байрақдарлиридин бири мәрһум әйса йүсүп алиптекинни хатириләш мурасими өткүзүлди.
Ихтиярий мухбиримиз арслан
2011.12.19
Erkin-Alptekin-305.jpg Мәрһум әйса йүсүп алиптекинниң вапат болғанлиқиниң 16‏-йили мунасивити әркин алиптекин әпәнди сөз қилди. 2011-Йили 18-декабир.
RFA/Arslan

2011‏-Йили 12‏-айниң 18‏-күни истанбулниң зәйтинбурну районидики оқутқучилар мәркизиниң йиғин залида өткүзүлгән бу мурасимға, мәрһум әйса йүсүп алиптекинниң аилә-балилири, оғли әркин алиптекин әпәнди вә башқилар һәмдә дуня уйғур қурултийиниң идарә һәйәт рәһбәрлири, шәрқий түркистан вәхпиниң идарә һәйәт рәһбәрлири, шәрқий түркистан маарип вә һәмкарлиқ җәмийити, шәрқий түркистан мәдәнийәт вә һәмкарлиқ җәмийити, шәрқий түркистан яшлар җәмийити, шәрқий түркистан меһри шәпқәт җәмийити қатарлиқ түркийидики шәрқий түркистан аммиви тәшкилатларниң мәсуллири вә идарә һәйәт рәһбәрлири қатнашти.

yighin-zali-385.jpg
Мәрһум әйса йүсүп алиптекинниң вапат болғанлиқиниң 16‏-йиллиқини хатириләш мурасими көрүнүши. 2011-Йили 18-декабир, түркийә.
RFA/Arslan

Бу мурасимға йәнә түрк әдәбият вәхпиниң рәиси сәрвәт қапақли, түркийә сабиқ парламент әзаси мәрһум әйса йүсүпниң йеқин дости расим җинсли қатарлиқ муһим шәхсләр қатнашти. Мурасимға йәнә истанбулда яшайдиған уйғур, қазақлардин болуп көп санда киши қатнашти.

Мурасим қуран кәрим тилавәт қилиш, шәһидләргә һөрмәт билдүрүп бир минутлуқ сүкүттә туруш вә истиқлал марши оқуш билән башланди. Мурасимға шәрқий түркистан вәхпиниң рәиси илғар алиптекин әпәнди риясәтчилик қилди. Мурасимда алди билән, мәрһум әйса йүсүп алиптекинниң йеқин дости расим җинсли әпәнди сөз қилип, мәрһум әйса йүсүп алиптекинниң һаят-иш излиридин бир қисим хатирә-әслимилирини аңлатти.

Мурасимда доктор өмәрқул, “миллий күрәш лидери әйса йүсүп алиптекин вә униң елип барған сияситиниң бүгүнки тәсири” дегән темида, доктор абдулһәмит авшар, “әйса йүсүп алиптекинниң түрк сиясий җәмийитигә көрсәткән тәсири” дегән темида, профессор доктор алимҗан инайәт, “әйса йүсүп алиптекинниң нәнҗиңдики паалийәтлири” дегән темида, доктор әркин әкрәм, “алий мухтарийәт 1945-йилдин кейин әйса йүсүп алиптекин вә униң сәпдашлириниң паалийәтлири” дегән темида сөз қилди.

Бу мурасимда йәнә әркин алиптекин әпәнди, дуня уйғур қурултийиниң муавин рәислиридин әсқәрҗан вә сийит тумтүрк, язғучи гүлчин чандарлиоғли һәм язғучи сәрвәт қапақли қатарлиқ шәхсләр сөз қилип, әйса йүсүп алиптекинниң һаят ишлирини хатириләп өтти.

Йиғинда сөз қилған мутәхәссисләрниң сөзлиригә асасланғанда, мәрһум әйса йүсүп алиптекин 1901‏-йили қәшқәр йеңисарда дуняға кәлгән вә шәрқий түркистанда охшимиған мәктәпләрдә оқуған, хитай тилини яхши өгәнгән. Оқуш пүттүргәндин кейин мәмурий кадир болуп охшимиған саһәләрдә хизмәт қилған. 1926‏-Йили хитайниң әндиҗандики консулханида катип болуп ишлигән.

1936‏-Йили гоминдаң һөкүмитиниң парламент әзаси болуп сайланған вә нәнҗиңға берип хизмәт қилған. “чин түркистан авази”, “хантәңри”, “алтай”, “әрк” дегән намларда гезит-журнал нәшр қилип шәрқий түркистанниң мухтарийәт һоқуқини кеңәйтиш йолида хизмәт ишлигән.

Мәрһум әйса йүсүп алиптекин 1949‏-йили хитай коммунист һакимийити уйғур елини ишғал қилғанда, һиндистан тәвәликидики кәшмиргә һиҗрәт қилған. 1954‏-Йили түркийигә кәлгән. Түркийигә кәлгәндин кейин тунҗи қетим шәрқий түркистан көчмәнләр җәмийитини қурған. “шәрқий түркистан авази” намлиқ журнал нәшр қилип, шәрқий түркистан давасини дуняға аңлитишни күчәйткән.

Мәрһум 1995‏-йили 12‏-айниң 17‏-күни истанбулда вапат болған.

Биз йиғин ахирида дуня уйғур қурултийиниң муавин рәислиридин, әсқәрҗан вә сийит тумтүрк әпәндиләр билән әйса йүсүп алиптекин әпәнди тоғрисида сөһбәт елип бардуқ.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.