Ғәйрәт нияз үстидин йипиқ сот ечилди

Уйғурбиз ториниң хәвәр қилишичә, уйғур аптоном районлуқ қанун органлири, бүгүн 23 - июл күни үрүмчи вақти чүштин бурун, бултур 1 - өктәбир күни "дөләт бихәтәрликигә зиян йәткүзгән" дегән җинайәт билән қолға елинған, шинҗаң иқтисад гезитиниң мухбири ғәйрәт нияз делоси үстидин йипиқ сот ечип, униңға 15 йиллиқ қамақ җазаси һөкүм қилған.
Мухбиримиз миһрибан
2010.07.23
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
gheyret-niyaz-305 Ғәйрәт нийазниң сүрити
Photo: RFA

Уйғурбиз ториниң саһиби мустәқил тәтқиқатчи илһам тохти әпәнди бүгүн әтигән зияритимизни қобул қилип, сотниң бүгүн әтигән йепиқ һаләттә ечилғанлиқини, сотқа пәқәт ғәйрәт ниязниң аяли вә биваситә уруқ - туғқанлирила қатнаштурулғанлиқини билдүрди. Мухбир униңдин ғәйрәт ниязниң аяли рисаләт ханим вә ғәйрәт ниязниң башқа уруқ - туғқанлирини зиярәт қилиш имканийити бар - йоқлуқини сориғинида, илһам тохти әпәнди һазир рисаләт ханимниң һәм ғәйрәт ниязниң яшинип қалған анисиниң кәйпиятиниң толиму төвәнликини, шуңа мухбирларниң зияритини қобул қилишни халимайдиғанлиқини билдүрди.

Биз үрүмчидики ғәйрәт ниязни нисбәтән яхши билидиған кишиләргә телефон қилған болсақму, әмма улар өзлириниң ғәйрәт нияз делоси үстидин бүгүн әтигән сот ечилғанлиқи һәққидә өзлириниң хәвәрсиз икәнликини билдүрүшти.

Бүгүн әтигән үрүмчидин зияритимизни қобул қилған, бир адвокатниң билдүрүшичә, уму ғәйрәт нияз үстидин ечилған сот һәққидики хәвәрни кәсипдашлиридин аңлапту.

Бу адвокатниң билдүрүшичә, ғәйрәт нияз делоси үстидин ечилған сот, үрүмчи шәһәрлик оттура хәлқ сот мәһкимиси тәрипидин ечилған болуп, адәттә сиясий җинайәт билән әйибләнгүчиләр үстидин ечилидиған сот йепиқ һаләттә, һәтта мәхпий ечилиш еһтималлиқи юқири икән. Шуңа һазирчә сотқа пәқәт ғәйрәт ниязниң аяли вә бирнәччә йеқин уруқ туғқанлирила қатнаштурулғанлиқини пәрәз қилиш мумкин икән.

Бу адвокат бизгә, адәттә бу хил делоларға һөкүмәтниң қанун органлириниң адвокат бәлгиләп беридиғанлиқини, әгәр җинайәт гумандариниң аилидикиләр өзлири айрим адвокат тәклип қилишни халиса, у чағда өзигә охшаш адвокатларниң бу хил делолар үчүн адвокатлиқ қилалайдиғанлиқини билдүрди.

Илһам тохти әпәнди сөзидә, нөвәттә ғәйрәт нияз һәм униң аяли рисаләт ханим, ғәйрәт ниязниң уруқ - туғқанлири һәм ғәйрәт ниязни билидиған достлириниң ғәйрәт нияз үстидин чиқирилған һөкүмниң еғир болуп кәткәнликини, шуңа өзлириниң һазир ғәйрәт нияз делоси үстидин наразилиқ әрзи сунуш үчүн тәйярлиниватқанлиқини, өзиниң һәм достлириниң һазир мушу ишлар үчүн адвокат билән параңлишиватқанлиқини билдүрди.

Илһам тохти әпәнди өзиниң мушу ишлар сәвәбидин түзүкрәк ухлимиғили 30 саәттин ашқанлиқини, шуңа түнүгүндин буян, мухбирларниң зияритиниму қобул қилмайватқанлиқини билдүрди.

Үрүмчидин зияритимизни қобул қилған, әмма исмини ашкарилашни халимайдиған мәлум бир оқутқучи, уйғур аптоном районлуқ қанун даирилириниң ғәйрәт ниязға охшаш, компартийигә садиқ, һөкүмәт билән хәлқ арисидики мунасивәтни һәл қилиш үчүн һөкүмәт даирилиригә тәклип сунған бир кишиниң, пәқәт чәтәл мухбирлириниң зияритини қобул қилғанлиқи үчүнла "дөләт бихәтәрликигә зиян йәткүзгән" яки "дөләт мәхпийәтликини ашкарилиған" дегәндәк җинайәтләр билән әйиблинип, 15 йиллиқ қамақ җазасиға һөкүм қилинишиниң толиму еғир болуп кәткәнликини, бу хил һөкүмни өзи һәм нурғунлиған уйғурларниң қобул қилалмайдиғанлиқини билдүрди.

Ғәйрәт нияз әпәнди, 2009 - йили йүз бәргән " 5 - июл үрүмчи вәқәси" һәққидә, чәтәл мухбирлириниң зияритини қобул қилғанлиқи һәм уйғур аптоном райони һөкүмәт даирилиригә райондики вәзийәт һәққидә тәклип сунуп, өз қарашлирини оттуриға қойғанлиқи үчүнла, 2009 - йили 1 - өктәбир күни, уйғур аптоном райони қанун органлири тәрипидин "дөләт бихәтәрликигә зиян йәткүзгән"дегән җинайәт билән қолға елинған иди. У қолға елинғандин кейин, ғәрб демократик дөләтлири һәм хәлқара қәләмкәшләр җәмийити, хәлқара мухбирлар тәшкилати, хәлқара кишилик һоқуқ комитетлири көп қетим баянат елан қилип, хитай һөкүмитини ғәйрәт нияз һәм бултур " 5 - июл үрүмчи вәқәси"дин кейин, "вәқәниң йүз беришидә қутратқулуқ қилған" дәп әйиблинип, тутқун қилинған уйғур тор бәт башқурғучилири үстидин адил һөкүм чиқиришни тәләп қилип келиватқан иди. Лекин һазирғичә хитай қанун органлири пәқәт ғәйрәт нияз үстидинла сот ачқан болуп, ғәйрәт ниязниң 15 йиллиқ қамақ җазасиға һөкүм қилиниши, уйғур вәзийитини йеқиндин көзитип келиватқанларни әйни чағда хитай һөкүмити " 5 - июл үрүмчи вәқәси" дә қутратқулуқ ролини ойниған, дәп қолға алған уйғур тор бәт башқурғучилириниң тәқдири һәққидә әнсирәтмәктә икән.

юқиридики улиништин бу прогирамминиң тәпсилатини аңлиғайсиләр.
Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт