Gérmaniye hökümet rehberliri dunya Uyghur qurultiyigha jawabname yollidi

Gérmaniye hökümet rehberliri dunya Uyghur qurultiyigha jawabname yollap, gérmaniye hökümitining Uyghurlar mesilisige yéqindin köngül bölüwatqanliqini hemde kelgüside gérmaniye - xitay arisida élip bérilidighan kishilik hoquq söhbitide Uyghurlarning kishilik hoquq mesilisini otturigha qoyidighanliqini bildürgen.
Muxbirimiz jüme
2008-11-07
Share
merkel-beijing-win-305.jpg Mérkél xanim béyjingni ziyaret qilghanda win jyabaw bilen birge.
AFP Photo

Dunya Uyghur qurultiyi bash katipi dolqun eysaning bildürüshiche, dunya Uyghur qurultiyi, qurultay re'isi rabiye qadir xanimning imzasi bilen gérmaniye hökümitige Uyghurlarning hazirqi ehwali we xitayning Uyghur élide élip bériwatqan basturush heriketliri heqqide hemde gérmaniyining buninggha qarita birer tedbir élishi lazimliqini telep qilip bir parche xet yollighan.

Gérmaniye hökümiti dunya Uyghur qurultiyi yollighan xetke jawab qayturup, mezkur xetni tapshurup alghandin kéyin Uyghurlarning ehwaligha bolghan tonushining téximu öskenlikini hemde bundin kéyin Uyghurlar mesilige dawamliq köngül bolidighanliqini bildürgen.
Netijide, gérmaniye hökümiti dunya Uyghur qurultiyi yollighan xetke jawab qayturup, mezkur xetni tapshurup alghandin kéyin Uyghurlarning ehwaligha bolghan tonushining téximu öskenlikini hemde bundin kéyin Uyghurlar mesilige dawamliq köngül bolidighanliqini bildürgen.

Bu nöwet gérmaniye rehberliri dunya Uyghur qurultiyigha yollighan jawapnamilar arisida gérmaniye bash ministiri an'géla mérkél xanim namida yollan'ghan bir parche mektupmu bar iken.

Tarim deryasining töwen éqinlirigha su yetküzüsh toxtitilmaqchi

Xitay axbaratlirida körsitilishiche, tarim derya bashqurush idarisi tarim deryasida körülgen su miqdari töwenlesh sewebidin, ishlepchiqirishni su bilen teminleshni kapaletke ige qilish üchün, tarim deryasining töwen éqinlirini su bilen teminleshni toxtitidiken.

Shinxu'a axbaratida körsitilishiche, bu yil tarim deryasida su miqdari yillardikige nisbeten bir qeder töwenligen bolup, netijide 2007 - yili öktebirdin buyan tarim deryasining töwen éqinlirida uda yette ay su üzülüp qalghan.

Ashkarilinishiche, tarim deryasining töwenki éqinidiki 320 kilométir bölikige 30 yildin béri su bérip baqmighan bolup, netijide derya wadisidiki tebi'iy yéshil karidor we nechche on ming géktar toghraqliq bara - bara qurup weyran bolghan.

Melum bolushiche, xitay hökümiti 2001 - yilidin buyan, derya ékologiyisini qutquzushqa meblegh ajritishqa bashlighan we deryaning töwen éqinlirini su bilen teminleshni eslige keltürgen bolup, hazirghiche 9 qétim su bergen iken

Uyghur élide qizil qatarliq yuqumluq késellikliri tarqalmaqta

Yéqindin buyan qizil késili we chéchek qatarliq yuqumluq késellikler Uyghur élide yene tarqilishqa bashlighan bolup, Uyghur éli sehiye da'irilirining 4 - noyabir tarqatqan xewerlerge asaslan'ghanda, bu pesilde Uyghur élide yuqumluq késellerning jiddiy tarqilishi yene bir yuqiri basquchqa kirgen.

 Nöwette Uyghur élining her qaysi jaylirida qizil, chéchek, qulaq aqmisi we yuqumluq zukam, jiddiy xaraktérlik nepes yoli yallughi qatarliq yuqumluq késellikler qayta tarqalmaqta iken.

Bu yuqumluq késellerning bolupmu balilar hem yash - ösmürler arisida tarqilishi bir qeder téz körülüwatqanliqi ashkarilanmaqta.

Barak obama amérika prézidénti bolup saylandi

Amérikining 2008‏ - yilliq prézidént saylimida, démokratlar partiyisi namzati barak obama utup chiqip, amérikining 44 - nöwetlik prézidénti bolup saylandi we amérika tarixida yéngi bir sehipe achti.

Bu amérika tarixida afriqa irqidikilerning tunji qétim prézidént bolup saylinishi bolup hésablinidu.

Barak obama seyshenbe künki saylamda xelq awazining %52 ni, yeni 538 dane saylighuchi béletning 338 ni utup, reqibi jon mikkéyyinni meghlup qildi.

Bu qétimqi saylam amérika tarixidiki dewr bölgüch saylam bolupla qalmay, pütün dunya diqqet qiliwatqan saylam bolup, analizchilar obamaning ghelibisining amérikidiki érqiy chek - chégrini buzup tashlighanliqini, amérika xelqining érqiy chüshenchiside zor özgirish bolghanliqini ilgiri sürmekte.Nöwette barak obama öz hökümitini teshkillesh ishliri bilen meshghuldur.

Uyghur élide yéngi nam astida siyasi öginish herikiti qozghaldi

Uyghur élidin radi'omizgha kelgen inkaslargha qarighanda, yéqindin buyan Uyghur élining her qaysi jaylirida her saheler buyiche "milliy bölgünchilikke qarshi turup milletler ittipaqliqini qoghdash we muqimliq köz qarishini ashurush" ni merkez qilghan siyasiy terbiyilesh herikiti qayta bashlan'ghan.

Uyghur élining her qaysi derijilik hökümet tor betliridin melum bolushiche, mezkur terbiyilesh herikiti pütün Uyghur éli miqyasida tengla bashlan'ghan bolup, xitay hökümiti bu qétimliq siyasiy idé'ologiye buyiche qayta terbiyilesh herikitige " chong öginip, chong tehlil qilish" dep nam bergen iken.

Melum bolushiche, Uyghur élining her qaysi jaylirida diniy zatlar, dem élishqa chiqqan kadirlar mexsus bu heqte seyyare doklat bérishke uyushturulghan bolup, bu teshwiqat etriti hetta yéza ‏ - kentlerde mehelle arilap, déhqanlarning a'ililirige kirip, milliy bölgünchilikke qarshi turup muqimliqni qoghdash teshwiq terbiyisi élip barmaqta iken.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet