Германийә долқунлири радиосида хитай маҗраси

Бир қанчә һәптә илгири, германийидики хитай язғучиси чоң вейгуаң, ваң роңфен қатарлиқ сәккиз нәпәр хитай зиялийси германийә парламентиға очуқ хәт йоллап, германийә долқунлири радиоси хитайчә аңлитиш бөлүми үстидин шикайәт қилған.
Мухбиримиз әкрәм
2008.09.25

Шикайәттә, мәзкур бөлүмниң муавин мудири җаң дәнхоңниң хитай компартийисигә маслишип, тәтүр тәшвиқат тарқитиватқанлиқини пакитлар билән ашкарилап, парламенттин радиониң хитайчә аңлитиш бөлүмини үзүл - кесил ислаһ қилишни тәләп қилған иди.

Бу очуқ хәт германийә ахбарат саһәсидә күчлүк тәсир қозғап, түрлүк хәвәрләрдин сирт "фокус", "әйнәк" қатарлиқ даңлиқ сиясий журналларда һәр хил инкасларни барлиққа кәлтүрүпла қалмай, германийә парламенти хадимлири вә германийидики мәшһур шәхсләрниңму җиддий диққитини тартқан.

Һәқ пикир қоллашқа еришиду

"Әйнәк" һәптилик җорнили тор бетиниң 24 - сиентәбирдики "хитай тәшвиқати" намлиқ мулаһизисигә асасланғанда, бу очуқ хәткә германийә парламентидики 59 нәпәр вәкил имза атқан.

Нобел әдәбият мукапатиға еришкән имрә кәртез, нобел тинчлиқ мукапатиға еришкән марийо варгас, бахман мукапатиға еришкән лутиз зайлер вә мәшһур герман язғучилиридин ралип гиордано һәм арнулф бариң қатарлиқларму бу хәтни қоллап имза атқан.

Өз ичидә хитайдәк диктатор коммунист һакимийәт үчүн хизмәт қилидиған бир хадимниң пәйда болуп қалғанлиқи вә бу сәтчиликниң ахбарат саһәсигә кәң йейилип кәткәнлики германийә долқунлири радиосиға чоң бир зәрбә болған.

Хитай мухбир һоқуқидин елип ташланди

Германийә долқунлири радиосидин ансгар бурғофниң билдүрүшичә, парламентниң бесими, һөкүмәт вә җәмийәттики бу күчлүк инкасларға қарита, радио рәһбәрлики дәсләпки қәдәмдә хитайчә аңлитиш бөлүминиң муавин мудири җаң дәнхоңниң мудирлиқ һоқуқини елип ташлиған. Униң дикторлуқ хизмитини вақтинчә сақлап қалған.

Җаң дәнхоңни давамлиқ ишлитиш яки ишләтмәсликни кейин қарар қилидиғанлиқини билдүргән. Лекин бу хитай аялға нисбәтән, радио хизмәтчилириниң ишәнчиниң тамамән өлгәнлики очуқ изаһланған.

Җаң дәнхоңниң хаталиқи

30 Хил тилда аңлитиш беридиған германийә долқунлири радиосиниң абройини төккән хитай мухбир җаң дәнхоң зади қандақ хаталиқ өткүзгән?

Хитай зиялийлири тәрипидин йезилған очуқ хәттә, германийә долқунлири радиоси хитайчә аңлитиш бөлүминиң муавин мудири җаң дәнхоңниң бир қанчә түрлүк хаталиқи тилға елинған болуп, бу хаталиқлар әйни пакитлири билән дәлиллигән.

Тәтүр тәшвиқат

Буларниң бири, җаң дәнхоң бейҗиң олимпикиниң алдида вә олимпик җәрянида хитай компартийисиниң тәшвиқатиға маслишип, көп қетим тәтүр тәшвиқат елип барған. Ғәрбниң қиммәт қаришиға, радиониң әркинлик, демократийә вә кишилик һоқуқни тәшвиқ қилиштин ибарәт түп принсипиға хилаплиқ қилған. Ақ - қарини арилаштуривәткән. Мәсилән, олимпик мәзгилидә, чәтәл мухбирлириға кәң әркинлик берилидиғанлиқини асассизла кәң тәшвиқ қилған вә хитайға кириши чәкләнгән гезит - журналлар һәмдә шәһваний әсәрләрни хитайда сетишқа болидиғанлиқини ашкарә тәрғип қилған.

Алдамчилиқ

Иккинчиси, җаң дәнхоң хитай компартийисини, хитай һөкүмитини ақлаш мәқситидә ялған, ойдурма хәвәрләрни тарқитип, ғәрб кишилирини вә хитай пуқралирини алдиған. Буниң билән германийә долқунлири радиосиниң инавитигә қаттиқ тәсир йәткүзгән. У елан қилған "шинхуа агентлиқиниң хәвири, хәлқ гезитиниң хәвири" дегәндәк хәвәрләрниң мәнбәси ениқланмиған.

Хитайдики нурғунлиған хәвәр органлири, әксичә җаң дәнхоң елан қилған хәвәрләрдин пайдилинип тәшвиқат елип барған. Улар хәвәрниң мәнбәсигә "германийә долқунлири радиосидин елинди" дәп әскәртиш бәргән. Әмәлийәттә, бу хәвәрләрниң сахта хәвәрләр икәнлики кейин ашкарилинип қалған.

Өктәмлик

Үчинчиси, җаң дәнхоң радиодики муавин мудирлиқ һоқуқидин пайдилинип, хитай кишилик һоқуқ паалийәтчилириниң, охшимиған көз қараштики шәхсләрниң, хитай компартийисигә қарши күчләрниң вә битәрәп хитай язғучилириниң хәвәр, мақалилирини көп қетим бастуруп қойған.

Дитиға яқмиған пикирни яки өзи яқтурмайдиған кишиләрниң әсәрлирини халиса берип, халимиса бәрмәйдиған өктәмликини давамлаштурған.

Сиясий салаһийитидики гуман

Төтинчиси, җаң дәнхоңниң сиясий салаһийити гуманлиқ болуп, униң хитай компартийиси билән болған мунасивитиниң зади қандақлиқи ениқ әмәс. У халиғанда хитайға берип - келип турған. Хитай әмәлдарлириниң зияпәтлиригә қатнашқан.

Германийә долқунлири радиосиниң бир мухбириға қоюлидиған тәләпкә бинаән ейтқанда, җаң дәнхоңниң қилмишлири адиллиққа ятмайду, битәрәпликкә тоғра кәлмәйду, тоғра - дурус иш әмәс, дейилгән.

Компартийә мәйданида чиң туруш

Очуқ хәттә йәнә, германийә долқунлири радиоси хитайчә аңлитиш бөлүминиң хитай компартийә һөкүмити яқтурмайдиған әркинлик, демократийә, кишилик һоқуқ қатарлиқ саһәләрдики хәвәрлириниң интайин пассип икәнлики, бәрмисиму болидиған хәвәрләрниң зорлап берилип, беришкә тегишлик хәвәрләрниң берилмәйдиғанлиқи яки вақтида берилмәйдиғанлиқи паш қилинған һәмдә җаң дәнхоңни " хитай компартийә һөкүмитиниң мәйданида чиң турди" дәп әйиблигән.

Бу әйибләшләргә германийә долқунлири радиоси хитайчә бөлүминиң тор бетиму қистурулған. Бу тор бетидин өрнәкләр елип, җаң дәнхоңниң қилмишлирини паш қилған.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.