Шинҗяңда “һалқима тәрәққият”ниң сахтипәзлики ашкариланмақта

Шинҗяң гезитиниң 8 - айниң 3 - күнидики хәвиридә көрситилишичә, уйғур аптоном районлуқ намратларни йөләш - тәрәққий қилдуруш ишханиси" бу йилдин башлап, уйғур вәтинидики 30 намрат наһийидә яшаватқан 2 милйон 270 миң намрат кишиләрни йөләп, „12 - бәш йил"ниң ахириғичә намрат нопусниң санини 1 милйон азайтидиғанлиқини билдүргән. Буниң үчүн аҗритилған мәбләғниң 130 милйон йүән икәнлики көрситилгән.
Ихтийари мухбиримиз әкрәм
2010.08.04

Уйғур аптоном районлуқ намратларни йөләш - тәрәққий қилдуруш ишханисиниң мудири җав гомиң „2010 - йилидин башлап чегра райондики намратларни йөләш, тәрәққий қилдуруш синақ йилиниң йолға қоюлғанлиқини, 2020 - йилға барғанда, уйғур вәтинидә 10 милйон мо әла сүпәтлик бағ бәрпа қилинидиғанлиқини вә намратларниң оттуричә йиллиқ керимини 10 миң йүәнгә йәткүзидиғанлиқини тилға алған.

Уйғур аптоном районлуқ намратларни йөләш - тәрәққий қилдуруш ишханисиниң мудири җав гомиңниң бу пикри билән, хитай мәркизи комитети бир қанчә айдин буян кәң тәшвиқ қиливатқан „шинҗяңниң һалқима тәрәққияти" тоғрисидики шуарлири оттурисида йочуқ көрүлмәктә. Йәни, хитай мәркизи комитети уйғур вәтинигә қанчә он милярд йүән мәбләғ селип, намратлиқни түгәтмәкчи болуватқанлиқини тилға еливатқан бир чағда, уйғур аптоном районлуқ намратларни йөләш - тәрәққий қилдуруш ишханисиниң мудири җав гомиң, йәнә он йилғичә намратларни йөләшкә аҗритилған мәбләғниң аран 130 милйон йүән икәнликини җакарлап, хитай һөкүмитиниң сахтипәзликини ашкарилимақта.

Тәңритағ ториниң 3 - авғуст күни шинҗяң гезитидин көчүрүп елан қилған бу хәвирини көргән кишидә, „намратларни йөләшкә аҗритилған пул 130 милйон йүән болса, 2020 - йилиға барғанда 2 милйон 270 миң намраттин 1 милйони қутулса, йәнә 1 милйон 270 миң намрат қачан қутулиду?. Хитайдики 17 өлкиниң уйғур вәтинигә селиватқан милярдларчә мәблиғиниң ғайиси зади немә?" дегән соал пәйда болиду.

яврупада яшаватқан уйғур зиялийси әркинай ханим, хитай һөкүмитиниң уйғур вәтинигә селиватқан бу мәбләғлириниң уйғурларни намратлиқ қутулдурушни мәқсәт қилмиғанлиқини, буни мундақ үч нуқтидин чүшинишкә болидиғанлиқини оттуриға қойди. Униң қаришичә, буниң бири, хитайниң уйғур вәтинигә селиватқан мәблиғи уйғур вәтининиң байлиқлирини техиму көп вә кәң көләмдә талан - тараҗ қилишни тизлитиш икән. Иккинчи нуқта, қош тиллиқ маарипқа техиму көп мәбләғ селип, ассимилиятсийини тизлитиштин ибарәт икән. Бу һәқтә әркинай ханим көз қарашлирини мундақ баян қилди.

Әркинай ханимниң ейтишичә, техиму муһим бир нуқта, хитайниң „шинҗяңниң һалқима тәрәққияти" шуари астида хитай аққунлирини уйғур вәтинигә йәниму көпләп көчүрүп келип, уйғур - хитай оттурисидики нопус тәңпуңлиқини бузуш, хитай нопусини мутләқ үстүн һаләткә әкилип, уйғурларни мәңгү баш көтүрәлмәйдиған қиливетиш икән.

Хитай ахбаратидики мәлуматларда, қош тиллиқ маарипқа селиниватқан мәбләғләрниң барғансири артип бериватқанлиқи, қош тиллиқ йәсли, қош тиллиқ мәктәпләрниң саниниң үзлүксиз көпәйтилидиғанлиқи тилға елинмақта. Шуниң билән биргә, уйғур вәтининиң байлиқлирини қезишни тизлитиш, байлиқ миқдарини зор дәриҗидә өстүрүш шуарлири көрүлмәктә. Хитайдин уйғур вәтинигә хитай ишчилар һәм мәмури хадимларни йөткәш, җәлип қилиш тәшвиқатлириниң қанат йейиватқанлиқи көзгә челиқмақта. Бу хил һадисиләр, уйғур вәтинидә яшаватқан уйғурларда вәһимә пәйда қилипла қалмай, чәтәлләрдә яшаватқан уйғурларниңму җиддий диққәт - итибарини қозғимақта.

5 - Июл қанлиқ қирғинчилиқидин кейин йолға қоюлуватқан „шинҗяңниң һалқима тәрәққияти" тоғрисидики хитай сияситигә қарита, чәтәлдики уйғур тәшкилатлири вә сиясий анализчилири һәрхил гуманлирини оттуриға қоюп кәлди. Хитайниң уйғурларға қарита бир тәрәптин қаттиқ риҗим сияситини йүргүзсә, йәнә бир тәрәптин иқтисадий әһвалини яхшилашни тәкитлишиниң мәнтиқигә уйғун кәлмәйдиған бир алдамчилиқ икәнликини, әгәр хитайниң уйғурларға инсаний бир сиясәт билән муамилә қилғуси болса, алди билән түрмиләрдики қанчә миңлиған сиясий мәһбусларни азад қилиши вә уйғурларға демократийә бериши керәкликини илгири сүрди. Әмма ялғуз уйғурлар әмәс, хәлқара җәмийәтниң нәзиридиму, хитайниң уйғурларға қарита сиясити барғансири мустәбитлишип бармақта.

юқиридики улиништин бу прогирамминиң тәпсилатини аңлиғайсиләр.
Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.