Xitay teshwiqat bölümining “Sezgür weqelerni intérnétta munazire qilmasliq uqturushi” naraziliq qozghighan

Sezgür weqelerni intérnétta munazire qilmasliq uqturushi tor abunichiliri, xongkong qatarliq jaylardiki muxbirlar, xelq'ara metbu'atlar we kishilik hoquq teshkilatlirining tenqidige uchrimaqta.
Muxbirimiz méhriban
2011.08.03
Xitay-Internet-cheklesh-305.jpg Sürette, xitayning melum jayidiki intérnétxanisida nazaretchilik qiliwatqan intérnét saqchiliridin biri melum intérnét ishletküchini tekshürmekte.
AFP Photo

Xitay kompartiyisining teshwiqat bölümi élan qilghan “Sezgür weqeler heqqide ziyade köp munazire qilmasliq” heqqidiki uqturushida, 23-iyul wénju poyiz weqesi, jyang zéminning ölümi heqqidiki xewerler hem tuyuqsiz yüz bergen weqeler heqqide tor betliride “Ziyade köp munazire qilmasliq, eger tor betliride weqeni köptürüp ösek söz tarqatqanlargha qattiq chare körülidu” dep, uqturush qilghan.

Xitay kompartiyisi teshwiqat bölümi “Sezgür weqeler heqqide ziyade köp munazire qilmasliq uqturush” ni élan qilin'ghandin kéyin, xongkongdiki “Minbaw” géziti qatarliq xongkong metbu'atliri en'gliye b b s agéntliqi, firansiye agéntliqi qatarliq xelq'ara metbu'atlarda bu uqturushqa nisbeten tenqidi maqaliler élan qilindi.

Xongkong “Minbaw” gézitide, xitay kompartiyisi teshwiqat bölümining ezeldin metbu'at erkinlikini boghup kéliwatqanliqi tenqidlinip, xitay hökümet metbu'atlirida bérilgen xewerlerning her waqit kommunist partiyining tekshürüshidin ötidighanliqi üchün, xitay hökümet metbu'atliridiki xewerlerning chinliq derijisining töwenliki tenqidlen'gen. “Minbaw” gézitidiki maqalide yene, xitay hökümitining jang zéminning salametliki heqqidiki heqiqiy ehwallarni xewer qilishni ret qilip, uchurlarni qamal qilghini üchün, xongkong yaponiye qatarliq metbu'atlarning jang zéminning ölgenliki heqqidiki xewerlerni xitay tor betliridiki munazirilerge hem xelq ichidiki inkaslargha asasen bérishige seweb bolghanliqi ilgiri sürülgen.

Xongkongdiki muxbirlar jem'iyiti 30-iyul shenbe küni bayanat élan qilip, xitay hökümitining “Wénju tömüryol weqesige oxshash sezgür weqeler heqqide ziyade köp munazire élip barmasliq, ölgenlerning a'ile tawabi'atlirini ziyaret qilmasliq” heqqidiki uqturushining “Muxbirlarning uchur erkinlikini boghqanliq, xelq'ara metbu'at erkinlikige xilap qilmish” dep eyiblidi.

7-Ayning 23- küni shangxey wénju tömüryolida yüz bergen poyiz weqesidin kéyin, xitayning hökümet metbu'atlirida weqe heqqide bérilgen xewerlerde asasliqi weqedin kéyin hökümetning aktipliq bilen qutquzush élip barghanliqi heqqide köpligen xewerlerla bérilip, weqening yüz bérish sewebi heqqidiki uchurlar kontrol qilin'ghan bolsimu, emma xitay tor betliridiki erkin munazire meydanlirida hem nahayiti az sandiki xitay metbu'atlirida weqening yüz bérishide hökümet da'irilirining mes'uliyiti éghirliqi otturigha qoyulup, hökümet da'iriliri tenqidlen'gen idi.

En'gliye b b s agéntliqining 2-awghusttiki xewiridimu xitay kompartiyisi teshwiqat bölümining xitaydiki sezgür weqeler heqqide ziyade köp munazire qilmasliq heqqidiki uqturushining chiqirilishi, xitayda puqralar söz erkinlikining cheklimige uchrawatqanliqining yene bir ispati ikenliki bayan qilin'ghan.

En'gliye b b s agéntliqida élan qilin'ghan xitay kompartiyisi teshwiqat bölümining “Sezgür weqeler heqqide ziyade köp munazire qilmasliq” uqturushi tenqidlen'gen maqalide wénju poyiz weqesi heqqide xitayda élan qilin'ghan xewerlerning chinliq derijisining töwenliki misalgha élinip, xitay hökümitining metbu'atlarning xewer bérish erkinlikini boghup, metbu'atlarni teshwiqat wasitisige aylanduruwalghanliqi tenqid qilin'ghan.

Xitay weziyitini közetküchilerdin “Béyjing bahari” zhurnilining bash muherriri xu ping ependining qarishiche, “Sezgür weqelerni ziyade köp munazire qilmasliq” xitay kommunist hökümitining uchur erkinlikini boghush arqiliq, öz hakimiyitining mustehkemlikini saqlashta qollinip kéliwatqan wasitilirining biri bolup, xitay kompartiyisi teshwiqat bölümi élan qilghan“Sezgür weqeler heqqide ziyade köp munazire qilmasliq uqturushi” gha oxshash cheklimilerni xitayda omumyüzlük mewjut ehwal déyishke bolidiken.

Xu ping ependi öz bayanida yene 18- iyul xotende yüz bergen saqchixanigha hujum qilish weqesi hem 30-31-iyul qeshqer weqesi heqqidimu xitay hökümitining weqening yüz bérishidiki heqiqiy seweblerni yoshurup kelgenliki yaki bir tereplimilik teshwiqat xaraktéridiki xewerlerni bériwatqanliqini misalgha élip, xitayda muxbirlarning metbu'at erkinliki hem puqralarning söz erkinlikining her waqit cheklinip kéliwatqanliqini bildürdi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.