Иранниң ядро қорал пилани һәққидики йеңи инкаслар

Йеқиндин буян иран мәсилиси хәлқарадики бир "от ноқтиси" болуп қалди. Бүгүн учур вастилири иранниң ядро қорал пилани һәққидики йеңи баянат, сөһбәт вә мулаһизиләрни елан қилди.
Мухбиримиз вәли
2012-01-20
Share
rusiye-ministiri-iran-305.png Сүрәттә русийә ташқи ишлар министири юри кадобнов 18 - январ күни иранға қарита қоюливатқан сода чәкләш сиястигә қарита өзиниң қаришини оттуриға қоймақта.v
AFP

"нюйорк таймис" гезитиниң баян қилишичә, америка қисимлири баш шитабиниң башлиқи, генерал мартин демпсәй бүгүн исраилийини зиярәт қилди. Пәрәз қилинишичә, генерал мартин исраилийә даирилири билән иран мәсилиси үстидә сөһбәтлишип, исраилийини дуня билән бирликтә һәрикәт қилишқа үндәйду. Учурлардин мәлум болушичә, исраилийә даирилири йеқинда, дуняниң иранға ишләткән бсиминиң үнүми болмиди, дегән қарашни оттуриға қойған иди.

Учур архиплириға қариғанда, ядро қораллириниң тарқилип кетишидин сақлиниш тоғрисидики хәлқаралиқ келишм америка, русийә, әнгилийә, франсийә вә хитайдин ибарәт бәш дөләтнила ядро дөлити дәп етирап қилиду. Әмма һазир һиндистан, пакистан, шималий корийиләрниң ядро қоралларни тәрәққи қилдуруватқанлиқи дуняға сир әмәс. Буниңдин башқа йәнә, исраилийиниму ядро қораллириға игә дөләт дәйдиған көз қараш мәвҗут.

Франсйә агентлиқиниң баян қилишичә, франсийә президенти николас саркози бүгүн дуняни, иранниң ядро қорал пилани мәсилисини һәл қилиш үчүн техиму күчлүк тәдбир қоллинишқа чақирди. Униң баян қилишичә, иранни ядро қорал пиланидин ваз кәчтүрүштә, һәрбий тоқунуштин сақлинидиған бирдин - бир яхши чарә - иранни иқтисадий җазалашни күчәйтиш, йәни ирандин нефт сетивелишни тохтитиш вә иранниң мәркизи банкилар билән болған алақисини пүтүнләй үзүп ташлаш.

Франсийә ташқи ишлар миниситири алайн җуппениң ейтишичә, явропа бирлики 1 - айниң 23 - күни )келәр дүшәнбә күни( иран нефитини байқут қилиш вә иранниң чәтәл банкилиридики мүлкини тоңлитиш чарисини елан қилиду.

Б б с ниң баян қилишичә, иранниң ядро қорал пилани мәсилиси дуняниң җиддий мәсилиләр күн тәртипигә киргүзүлгәндин кейин, нефит импортиниң 58% и ирандин келидиған, нефиткә еришиш үчүн иран, сүрийиләрниң өз хәлқини қораллиқ бастурушини изчил қоллап келиватқан хитайниң баш министири вен җабав, 1 - айниң 14 - күнидин 19 - күнигичә, иранниң тәһдитигә учраватқан сәуди әрәбистани, қатар вә әрәб хәлпиликидин ибарәт үч дөләтни зиярәт қилди. Бу дөләтләр иранниң һормуз қултуқини тақаш тоғрисидики тәһдитиниң тәсиригә учраватқан дөләтләр иди.

Хәвәрдә ейтилишичә, хитай баш министири вен җабав оттура шәрқ зияритидин кейин, бүгүн елан қилған баянатида, иранниң ядро қоралларни тәрәққи қилдурушиға қәтий қарши туридиғанлиқини шундақла иран мәсилисини һәрбий вастә арқилиқ һәл қилишқиму қарши туридиғанлиқини җакарлиди. Вен җабавниң ейтишичә, иранға һәрбий вастә қоллинилса, бу, оттура шәрқ дөләтлириниң тәққиятиға дәхли қилғанлиқ вә дуня иқтисадиға, дуняниң муқимлиқиға хәвп йәткүзгәнлик болидикән. Хитай иҗтимаи пәнләр академийисиниң тәтқиқатчиси йү гочиң, вен җабавниң баянатини чүшәндүрүп, хитай һәргиз иранни дәп дуня билән ятлашмайду, дегән.

Шинхуа агентлиқиниң москвадин баян қилишичә, русийиниң техника тармақлири бүгүн, ирандин S - 300 бәлгилик айропилан атидиған башқурулидиған бомба үчүн алған дугвар пулни қайтуридиғанлиқини җакарлиған. Хәвәр архиплириға қариғанда, б д т 2010 - йили 6 - айда мәхсус мушу мәсилисдә бир қарар чиқирип, москвани әйиблигәндин кейин, русийә даирилири иран билән түзгән дугварни әмәлдин қалдурушқа қошулған иди.

Ройтрс агентлиқиниң баян қилишичә, күндилик нефит сәрпиятиниң 30%и ирандин импорт қилинидиған түркийиму, бүгүн "заман гезити" арқилиқ ипадә билдүрүп, явропа бирликиниң иранға қарита нефит имбаргоси қилиш чарисини толуқ орунлайдиғанлиқини билдүрди. Түркийә даирилири йеқиндин буян, иранға нефит имбаргоси қоллинилса камлап кетидиған күндилик нефит сәрпиятини, сәуди әрәбистани қатарлиқ дөләтләр арқилиқ толдуруш үчүн сөһбәт оюштуруватиду.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт