Ислам дуняси аммивий тәшкилатлар бирликиниң йиғинида шәрқий түркситан мәсилиси

2011‏-Йили 11‏-айниң 19‏-20‏- күнлири ислам дуняси аммивий тәшкилатлар бирликиниң уюштуруши билән истанбулдики инсан вә мәдәнийәт мәркизиниң йиғин залида испанийиниң мусулманлар тәрипидин фәтһи қилинғанлиқиниң 1300‏-йили мунасивити билән хәлқаралиқ бир йиғин уюштурулди.
Өз мухбиримиз арслан
2011-11-21
Share
islam-turkey-turkistan Йиғиндин бир көрүнүш
RFA
2011- Йили 11 - айниң 19 - 20 - күнлири ислам дуняси аммивий тәшкилатлар бирликиниң уюштуруши билән истанбулдики инсан вә мәдәнийәт мәркизиниң йиғин залида испанийиниң мусулманлар тәрипидин фәтһи қилинғанлиқиниң 1300 - йили мунасивити билән хәлқаралиқ бир йиғин уюштурулди.
Йиғинға 20 дин артуқ дөләттин мусулман аммивий тәшкилатларниң мәсуллири вә вәкиллири қатнашти. Йиғинға уйғурларға вакалитән шәрқий түркситан маарип вә һәмкарлиқ җәмийитиниң мәсуллиридин абдулһәкимхан мәхсумниң башчилиқида 4 кишилик бир һәйәт қатнашти. Йиғинниң биринчи күни йәни 19 - ноябир, испанийиниң фәтһи қилинғанлиқиниң 1300 - йили вә яврупадики мусулманлар тоғрисида сөз қилинди.

Йиғинниң иккинчи күни йәни 20 - ноябир күнидики йиғинда ислам дуняси аммивий тәшкилатлар бирликиниң қурултай йиғини өткүзүлгән болуп, йиғинда ислам дуняси аммивий тәшкилатлар бирликиниң рәиси нәҗми садиқ оғли ечилиш нотқи сөзлиди вә йиғинда оттура шәрқтә давам қиливатқан әрәб баһари тоғрисида тохталди. Йиғинда йәнә дуняниң һәр қайси җайлиридин кәлгән вәкилләр өзлири турушлуқ район вә дөләтләрдики мусулманларниң нөвәттики вәзийәтлири тоғрисида сөз қилди. Йиғинда шәрқий түркситан маарип вә һәмкарлиқ җәмийитиниң башлиқи һидайәтуллаһ оғузхан сөз қилип, уйғурларниң һазирқи әһвали, нөвәттә дүч келиватқан вәзийити вә һәл болмай келиватқан мәсилилири тоғрисида тохталди. Йиғинда йәнә уйғурлар тоғрисида түркчә вә әрәб тилида тәйярланған 12 сәһипилик доклат йиғин иштиракчилириға тарқитилди.

Йиғин җәрянида йәнә ирақ вәкили әхмәт һәққи вә қазақистан вәкили хәлил ғуҗа сөз қилип уйғурлар тоғрисида тохталди. Хәлил ғуҗа сөзидә мундақ деди: қазақистанда йүздә 70% мусулманлар яшайду, бу йил қазақистан ислам һәмкарлиқ тәшкилатиниң рәислик вәзиписини тапшуруп алди. Бизниң хәлқимиз 74 йил русниң ишғал астида қелип тилини, динини өнутқан бир хәлқ. Ислам дуняси қазақистанға игә чиқиш керәк. Чүнки шәрқий түркистанлиқ қериндашлиримизниң бешиға бала болған хитай оттура асияға көзини тикти. Қазақистанни өзигә бойсундуруш үчүн 15 милярд доллар қәрз бәрди. Қазақистанда нәччә миңлиған завут - карханиларни хитайлар сетивалди. Нәччә миңлиған хитайлар һазир қазақистанға келип ишләватиду. Хитайларниң мәқсити, қазақистанни хитайлаштуруш, динсизлаштуруш, қазақистанға йәрлишиш, көпийиш үчүн қазақ мусулман қизлар билән той қиливатиду. Қазақистанниң 16 милйон нопуси бар. Қазақистанниң йәр асти вә йәр үсти байлиқи көп. Қазақистан ислам дөлити болса, шәрқий түркситанлиқ қериндашлиримиз қатарлиқ пүткүл зулумға учриғанлар үчүнму көп пайда елип келиду. Ислам һәмкарлиқ тәшкилатидин түркистан вә әләқса йиғини намлиқ бир йиғин уюштурушни тәләп қилимиз. Ислам дуняси аммивий тәшкилатлар бирликидин қазақистанда хәлқаралиқ бир йиғин уюштурушни тәләп қилимиз, буниң үчүн биз қолимиздин келидиған һәр қандақ хизмәт болса қилишқа тәйяр, шәрқий түркситан, пәләстин, ливийә вә сүрийиниң мәсилилири әң чоң мәсилиләрдур. Мусулманлар қериндаш болуп бирликтә һәрикәт қилсақ ғәлибә бизниң болиду. Аллаһ бизни ғәлибигә ериштуриду.

Биз уйғурлар һәққидә ислам дуняси аммивий тәшкилатлар бирликиниң рәиси нәҗми садиқ оғли билән сөһбәт елип бардуқ. Нәҗми садиқ оғли уйғурлар тоғрисидики пикир - қарашлирини ипадиләп мундақ деди: шәрқий түркистанда йүз бериватқан вәқәләр һәммимизни чоңқур қайғуландурмақта. Ислам дунясиниң башқа районлирида йүз бериватқан вәқәләр бизни қандақ қайғуландуруватқан болса, охшашла шәрқий түркистанда йүз бериватқан вәқәләрму бизни қайғуландуриду. Биз ислам дуняси аммивий тәшкилатлар бирлики болуш сүпитимиз билән өткән йилдин буян һәр қетимлиқ йиғинилиримизда шәрқий түркситан мәсилисини оттуриға қоюп келиватимиз. Бизниң йиғинлиримизға көп санда охшимиған дөләтләрдики аммивий тәшкилатларниң мәсуллири қатнишиду. Һәр қетимқи йиғинимизда биз шәрқий түркситан мәсилисини оттуриға қоюп, бу мәсилигә игә чиқишни вә һәр қайси дөләтләрдин қатнашқан вәкилләргә шу дөләттики хәлқ аммисиға бу мәсилини аңлитишни тәләп қилип келиватимиз. Бүгүнки йиғиндиму йиғин ишитиракчилиридин, шәрқий түркистан мәсилисигә көңүл бөлүшни вә юртлириға қайтқанда хәлқ аммисиға аңлитишни тәләп қилдуқ. Бу йиғинда шәрқий түркситан мәсилиси оттуриға қоюлди. Мән ислам дуняси аммивий тәшкилатлар бирликиниң рәиси болуш сүпитим билән дуняниң һәр қайси җайлиридин кәлгән вәкилләрдин, шәрқий түркистан мәсилисиниң муһим бир мәсилә икәнликини, бу мәсилигә җиддий қарашлирини тәләп қилдим. Буниңдин кейинки йиғинлиримиздиму шәрқий түркситан мәсилисини йиғин күнтәртипкә кәлтүримиз.

Ислам дуняси аммивий тәшкилатлар бирлики 2005 - йили истанбулда қурулған болуп бу тәшкилатниң һазир 50 дөләттә 200 гә йеқин аммивий тәшкилат әзаси бар.

Биз йәнә бу йиғин һәққидә техиму көп мәлуматқа еришиш үчүн шәрқий түркситан маарип вә һәмкарлиқ җәмийитиниң рәиси һидайәтуллаһ оғузхан әпәнди билән сөһбәт елип бардуқ.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт