Israpxorluq exlaqning düshmini

Israpxorluq pütün insaniyetning lughitide sökülidighan, allah yaqturmaydighan, exlaqliq kishiler yirginidighan bir xil nachar xuluqtur.
Muxbirimiz ömerjan toxti xewiri
2008-09-11
Share

 Bir tal nanning qanchilik zor emgek bilen teyyarlan'ghanliqini, tomuzda tonurdek lawuldap turghan pijghirim aptapta ach - toq yürüp ishleydighan méhnetkesh déhqanning shu danlarni topa samandin ayrip adalap chiqidighanliqini ésimizge alghinimizda, kündilik turmush jeryanida israp boluwatqan ash - nan'gha bi'aram bolmay turalmaymiz.

Réstoranlarda kishiler "sendin men qalarmenmu" dégen beslishishte menmenchilik qilip özini körsitish üchün heddidin artuq buyrutup uning yérimidin köprekini exlet sanduqigha atidighan ehwallarni oylighinimizda, bu heddidin ashqan israpchiliqqa ichimiz échishmay turalmaymiz.

Israpxorluq exlaqsizliqtur

Se'udi erebistanining medine munewwere shehiride turushluq alim muhemmed niyaz hajim israpxorluqning yaman xuluq ikenlikini bayan qilip mundaq dédi:" israpxorluq bilen exlaqsizliq ikkisi qoshkézekke oxshap kétidighan bir nacharliqtur. Chünki exlaqliq kishiler ash - nanning nedin kelgenlikini we qanchilighan éghir japalar bilen hazirlan'ghanliqini bilidu we ash - nanni hörmetleydu, uni israp qilmaydu, hajitidin ashqanni éhtiyaj igilirige xeyr - saxawet qilidu. Emma exlaq - pezilettin nésiwisi bolmighanlar ash - nanni xarlaydu, uni israp qilip exlet sanduqigha tashlaydu.

Exlaqsiz adem yawa méwilik derexke oxshaydu. Uning méwisi tökülgende kishiler qangsiq hem achchiqken, dep uningdin nepretlen'gendek, exlaqsiz ademning söz - heriketliridin kishiler seskinip qachidu. Exlaqliq adem étibarliq méwilik derexke oxshaydu. Uning méwisi tökülgende kishiler lezzetlen'gendek, exlaqliq ademning söz - heriketliridin menpe'etlinidu. Bizde " hayaliq kishi bahaliq kishi, haya bar yerde wapa bar"deydighan hékmetlik sözler bar. Hayaliq adem yaman ishlardin we nachar xuluqlardin yiraq turidu. Güzel ishlarni qilidu. Israpxorluq qilmaydu. Qur'an kerimde:" yenglar, ichinglar, israp qilmanglar, allah israp qilghuchilarni heqiqeten yaqturmaydu dep körsitilgen."

Iqtisadchilliq kembeghelliship qélishning aldini alidu

Muhemmed niyaz hajimning éytishiche, iqtisadchilliq kembeghel bolup qalmasliqning kapalitidur. Buzup chéchish we israp qilish bolsa, kembeghellikning bashlan'ghuchidur. Israpxorlar choqum bir küni uning derdini tartmay qalmaydu. Tarix we tejribilermu buni ispatlimaqta. Shunga bir hediste:" iqtisadchil bilen ish körgen adem kembeghelliship qalmaydu"dep kelgen.

Ijtima'iy exlaq buzulup, béyighan bezi kishiler méhmandarchiliqni israpxorluq bilen bulghimaqta. Beziler haligha baqmay ularni dorap, hetta qerzge kirip turup israpxorluq jamida mey ichip, axir pushaymanni alidighan qacha yoq, ziyan azabida puchulinip yürmekte. Kiyim - kéchek, toy - tökün, nezir - chiraq we her qandaq ishta iqtisadchil bolup, israpchiliqqa qarshi turush kérek. Hetta a'ililerde tamaq etkendimu xuruchlarni tengshep, israpchiliqtin saqlinish lazim.

Toyluqning éship kétishimu israpxorluqtur

Muhemmed niyaz hajimning éytishiche, hazir tügimeywatqan éghir bir israpxorluq shuki, toyluqning éship kétishi sewebidin yigitler perzini waqtida ada qilalmay her xil qiyinchiliqlargha duch kelmekte. Beziliri türlük yaman yollargha kirip ketmekte.

Xéli oqumushluq ata - anilarmu doramchiliq yoli bilen toyluqni az körgenliktin qizlar olturup qalmaqta. Bularning hemmisi menmenchilikning horigha jimiqip, perzentlirining bext - sa'aditini özlirining abroypereslik nepsaniyiti bedilige qurban qiliwetkenlikning netijisidur. Bir hediste:" nikahning eng beriketliki u nikahning chiqim jehette eng az bolghinidur," dep kelgen.


Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet