Һилларий килинтон җәнвәдә кишилик һоқуқ күни мунасивити билән сөз қилди

Һилларий килинтон ханим шәнбә күни җәнвәдә кишилик һоқуқ һәққидә муһим сөз қилип, кишилик һоқуқниң америкиниң ташқи сияситиниң муһим бир парчиси болидиғанлиқини тәкитлиди.
Мухбиримиз ирадә
2011.12.06
hllariy-klinton-insan-heqliri-305.jpg Һилларий килинтон б д т мусапирлар алий комитетиниң 61-йиллиқини хатириләш мунасивити билән ечилидиған йиғинға муһим сөз қилди. 2011-Йили 6-декабир.
http://www.state.gov

Б д т мусапирлар алий комитетиниң 61-йиллиқини хатириләш мунасивити билән ечилидиған йиғинға қатнишиш үчүн җәнвәгә йетип кәлгән америка дөләт ишлири министири һилларий килинтон америкиниң җәнвәдә турушлуқ вәкиллик оргининиң орунлаштурған йиғинда 10 декабир дуня кишилик һоқуқ күни мунасивити билән муһим сөз қилди.

1948-Йили 10-декабир күни хәлқара кишилик һоқуқ хитабнамиси қобул қилинған күн болуп, бирләшкән дөләтләр тәшкилати хитабнамә қобул қилинған күн болған 10-декабир күнини кишилик һоқуқ күни дәп бекиткән. 30 Маддидин тәркиб тапқан кишилик һоқуқ хатирисидә пәқәт демократик асасий қанунларда бәлгиләнгән түпки һоқуқлар әмәс, бәлки иқтисадий, иҗтимаий вә мәдәний һоқуқларқиму изаһ берилгән. Униңда яшаш, әркинлик вә кишиләрниң бихәтәрликигә охшаш һоқуқлар билән бирликтә йәнә, халиғанчә тутқун қилиш, халиғанчә қамаш вә сүргүнни чәкләш, адил, тәрәпсиз шундақла очуқ -ашкара һалда сотлиниш һоқуқи бериш, пикир, виҗдан, дин вә йиғилиш өткүзүш, тәшкиллиниш вә намайиш қилиш әркинликлири бәлгиләнгән.

Кишилик һоқуқ хитабнамиси иккинчи дуня урушидин илгири америка, франсийә қатарлиқ әлләрдә кишилик һоқуқ һәққидә елан қилинған низамнамиләргә охшимайдиған һалда иҗтимаий хәвпсизлик, ишләш, тәлим-тәрбийә елиш вә пән-тәрәққияттин бәһримән болушқа охшаш һоқуқларниму қошуп техиму мукәммәлләшкән.

10-Декабир кишилик һоқуқ күни йеқинлишип қалған мәзгилдә җәнвәгә йетип кәлгән һилларий килинтон бу күнниң әһмийити үстидә тохталди.

Биз бу һәптә ахири 20-әсирдики әң муһим утуқлардин бири һесаблинидиған кишилик һоқуқ күнини хатириләймиз. Иккинчи дуня урушидин кейинки шу күни һәрқайси дөләтләр инсанларниң кишилик қәдир-қиммити вә һоқуқлирини капаләткә игә қилидиған шәртнамигә қол қойди. Хитабнамини тәйярлиғучиларниң 2 йиллиқ җапалиқ әмгикидин кейин хитабнамә авазға қоюлуп, ахири 1948-йили 10-декабир күни қобул қилинди.

Һилларий килинтон ханим кишилик һоқуқ хитабнамисиниң толиму аддий әмма толиму қуввәтлик болған бир идийини алға сүридиғанлиқини тәкитләп йәнә мундақ дәйду:
‏-Хитабнамидә, барлиқ инсанларниң һөр туғулғанлиқи, қәдир-қиммәт вә һоқуқта баравәрликигә охшаш толиму аддий, әмма охшаш вақитта толиму қуввәтлик болған бир идийә алға сүрүлгән. Бу хитабнамә кишилик һоқуқниң һөкүмәтләр тәрипидин берилидиған һоқуқ әмәс, бәлки туғулуштинла кишиләр игә болидиған һоқуқлиқини очуқ қилип ипадилигән. Сизниң қайси дөләттә яшишиңиз, кимниң рәһбәр болуши, яки бизниң ким болушимиз муһим әмәс. Биз пәқәт инсан болидикәнмиз, бизниң һәммимизниң һоқуқи бар. Һөкүмәтләр дәл мушу һоқуқни қоғдаш үчүн мәвҗут болуп туриду.

Һилларий килинтон сөзиниң давамида кишилик һоқуқ хитабнамиси елан қилинғандин бери нурғун дөләтләрниң кишилик һоқуқ вәзийитини яхшилаш йолида дадил қәдәмләрни ташлиғанлиқини, инсанлиқ қәдир-қиммәт вә һоқуқлардин толуқ бәһримән болуш алдидики тосалғуларни пәйдин-пәй йоқитиватқанлиқини деди. У йәнә, нурғун дөләтләрниң қанунлиридики ирқчилиқ ипадә қилинған маддиларни әмәлдин қалдурғанлиқини, аз санлиқ милләтләрниң һоқуқлириға капаләтлик қилишқа башлиғанлиқини билдүрди. Бундақ нәтиҗиләрни қолға кәлтүрүшниң асанға тохтимиғанлиқини әскәрткән һилларий килинтон йәнә, кишилик һоқуқ вәзийитини яхшилап, хитабнамини һәқиқий түрдә иҗра қилиш үчүн йәнә қилишқа тегишлик нурғун хизмәтләрниң барлиқини, йәнә нурғун дөләтләрдә һәр хил кишилик һоқуқ мәсилилириниң һелиһәм мәвҗутлуқини тәкитлиди.

Һилларий килинтон бу қетимлиқ нутқида охшаш җинслиқларниң муһәббәтлишиш мәсилиси вә улар учраватқан начар муамилә үстидә алаһидә тохтилип, уларниңму инсан болуш сүпити билән башқа инсанлар билән охшаш муамилигә учриши керәкликини, нурғун кишиләрниң каллисида буни ғәрбниң мәһсулати дәп қарайдиған бир хил чүшәнчә болсиму, әмма бу хил әһвалниң дуняниң һәммә йеридә мәвҗут болған вә барлиқ милләтләрдә мәвҗут болған реаллиқ икәнликини әскәртти.

Америка дөләт ишлири министири һилларий килинтон сөзиниң ахирида, америка тарихиниң тәңсизликләргә қарши күрәшләр билән толған бир тарихлиқини, америка хәлқиниң қуллуққа, ирқчилиққа қарши күрәш қилғанлиқини, мана мушундақ бир тарихқа игә болған америкиниң һәр даим кишилик һоқуқ тәрәпдари болидиғанлиқини билдүрди вә бүгүн елинған қарарларниң келәчәк әвладларниң һаятиға тәсир көрситидиғанлиқини әскәртти.

Һилларий килинтон чаршәнбә күни җәнвәдә мусапирлар алий комитетиниң 2010-йилидики хизмәтлирини хуласиләш вә униң 61 йиллиқини күтүвелиш мунасивити билән министир дәриҗисидә ечилидиған икки күнлүк йиғинға қатнишиду. Йиғинға 150 кә йеқин дөләтниң рәһбәрлири қатнишидиған болуп, йиғинниң ечилиш нутқини алий комитетниң комиссари антонио гутеррәс қилиду. 21-Әсирниң иккинчи он йилида өй-маканлиридин айрилишқа мәҗбурлиниватқан кишиләр, вәтәнсиз мусапирларниң мәсилиси музакирә қилинидиған мәзкур йиғинға йәнә һәрқайси кишилик һоқуқ органларниң вәкиллири, мутәхәссисләр, мусапирлар вә вәтәнсиз кишиләр вәкиллири қатнишидикән. Игилинишичә, дунядики милйонлиған мусапирларниң мәсилисини қандақ һәл қилиш, мусапир аяллар вә балиларни қандақ қоғдаш қатарлиқ мәсилиләр йиғинниң муһим күн тәртипи һесаблинидикән.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.