Dunya Uyghur qurultiyi Uyghur rayonida kömür ishlepchiqirishqa kirishken amérika shirkitige ümid we teleplirini bayan qildi

Dunya Uyghur qurultiyi mezkur pilan heqqide pikir bayan qilip, chet'el shirketliri Uyghur rayonida qurulush élip bérishta oylishishqa tégishlik nuqtilarni körsitip ötti.
Muxbirimiz shöhret hoshur
2011-07-29
Share
peabody-sherkiti-305.jpg 1960-1980-Yilliri, Peabody shirkitining kömür qézishta ishletken eng chong kirani.
wikipedia.org
Amérikining dangliq énérgiye shirketliridin Peabody shirkiti aldinqi hepte Uyghur aptonom rayonluq hökümet bilen katta murasim ötküzüp, birlikte kömür ishlepchiqirish heqqide toxtamlashqan. Toxtam boyiche, ikki terep hemkarliship rayonda yiligha 50 milyon tonna kömür ishlepchiqarmaqchi. Toxtam murasimigha Uyghur aptonom rayonining partkom we hökümet rehberliri we Peabody shirkitining mes'ulliri qétilghan. Murasimda rayonning teyinlen'gen re'isi nur bekri söz qilip, özlirining amérikining yuqiri téxnikisi, ilghar bashqurush tüzümi, bixeterlik ölchemliri we muhit asrash tedbirliridin paydilinish imkanigha érishkenlikidin memnunluqini bildürgen we bu imkanlarning, rayonning kömürchilik ishlepchiqirishini, xitay boyiche birinchi orun'gha yükseldürüshini ümid qilidighanliqini bildürgen.

Murasimda Peabody shirkitining bashliqi Gregory Boyce söz qilip, rayonning bayliqlirini qézish bilen birlikte, rayonda iqtisadni tereqqiy qildurush, xizmet imkanlirini köpeytish we ijtima'iy mes'uliyetni ada qilish qatarliq xizmet ghayiliri barliqini ipadiligen.

Xewerlerde bildürülüshiche, toxtam boyiche, mezkur shirket kéler aydin bashlap, gé'ologiyilik tekshürüsh we ékologiyilik közitishler élip bérip, ishlepchiqirish-qurulush esliheliri üchün orun békitidu. Melum bolushiche, nöwette Uyghur aptonom rayonining kömür zapisi xitayning omumi kömür zapisining 40% ini teshkil qilidu. Rayonda 2010-yili 100 milyon tonna kömür ishlepchiqirilghan. Xitay hökümiti kelgüside bu sanni 1 milyard tonnigha yetküzüshni arzu qilmaqta. Ikki terep arisidiki kélishimni yéqindin közitip kéliwatqan dunya Uyghur qurultiyi bügün radi'omiz ziyaritini qobul qilip, mezkur toxtam heqqide pikir bayan qildi.

Bayanatchi dilshat rishitning bildürüshiche, chet'el shirketliri rayon'gha meblegh séliwatqanda aldi bilen bu rayonning, jümlidin mezkur bayliqlarning esli igilirining Uyghurlar ikenlikini untup qalmasliqi kérek.

Dilshat rishit yene xitayning aptonomiyilik qanunini tilgha élip, esli aptonomiye qanuni boyiche, mezkur bayliqlarni échish we kim bilen hemkarlishish mesiliside Uyghur xelqining qarar bérishi kéreklikini, emma aptonomiye qanuni quruq qeghezge aylinip qalghanliqi üchün, bu ishqa xitay merkizi hökümiti teyinligen bir guruppa emeldarlarning qarar bériwatqanliqini, shunga Peabody shirkiti qurulush pilani tüzgende, tüzülgen toxtamlarning anche uzun'gha barmay emeldin qélish éhtimalliqinimu oyliship qoyushi kéreklikini eskertip ötti.

Dilshat rishitning bildürüshiche, nöwette Uyghurlar qolida hakimiyet bolmighanliqi üchün rayondiki herqandaq bir qurulushni kéchiktürüsh we toxtitishqa charisiz, töwende bildürülgenler peqet chet'el shirketlirige charisizliq shara'itida qoyuluwatqan eng eqelliy telepler.

Dilshat rishitning bildürüshiche, rayonda qurulush élip bériwatqan xitay shirketliri, xitay köchmenlirining Uyghur élini qaplap kétishige, Uyghurlarning bolsa öy-makanliridin mehrum qélishigha, ishsiz qélishigha, qisqisi namratlishishigha seweb bolghan. Dilshat rishit amérikining dunyada erkinlik we démokratiyige bayraqdarliq qiliwatqan dölet ikenlikini eskertip, amérika shirkitidinmu oxshash mes'uliyetni kütidighanliqini bildürdi. U Peabody shirkitini rayonda qurulush élip bériwatqanda, rayondiki siyasiy, iqtisadi we ijtima'iy adaletsizliklerge köz-qulaq bolushqa we bu heqsizliqlarni insaniy meydanda turup inkas qayturushqa, héch bolmidi dégende xitayning adaletsiz ijara'atlirigha wasite bolup qalmasliqqa chaqirdi.
Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet