Лин бавхуа: уйғурларни қоллиғиним үчүн паракәндичиликкә учридим

Хитай демократлиридин язғучи лин бавхуа әпәнди йеқинқи йилларда уйғур мәсилисидә пикир баян қилип, уйғурларниң һәққаний һәрикитини қоллап кәлгән шәхсләрниң бири.
Мухбиримиз меһрибан
2012.06.14
lin-bawxwa-baohua-uyghur-qurultay-305.jpg Лин бавхуа әпәнди(солдин биринчи) вә униң ханими(оңдин биринчи) 4-нөвәтлик дуня уйғур қурултийи вәкиллири билән. 2012-Йили май, токйо.
Lin baohua ependining xanimi Yang mali teminligen

Лин бавхуа әпәнди 9-июн күни у өзиниң блогида елан қилған “токйода ечилған дуня уйғур қурултийидин тәсиратлар” намлиқ мақалисидә өзиниң уйғур мәсилиси һәққидә издинишигә сәвәб болған амиллар һәққидә тохтилип, уйғурларниң һәрикитини қоллайдиғанлиқини билдүргәндин башқа йәнә өзиниң уйғурлар вәзийити һәққидики мақалилири һәм уйғур тәшкилатлири рәһбәрлири билән болған алақиси сәвәблик хитай даирилири тәрипидин сәзгүр шәхс сүпитидә муамилә қилинип, паракәндичиликкә учриған әһвалларниму баян қилған.

Сөһбитимиз давамида лин бавхуа әпәнди өзиниң уйғурларниң һәққаний һәрикити һәм таллишини қоллайдиғанлиқини билдүрүп мундақ деди:
“мән хитай һөкүмитиниң асаритидә яшаватқан уйғурларниң һәққаний һәрикитини қоллаймән. Чүнки улар өз һоқуқи үчүн күрәш қиливатиду. Хитай һөкүмити һеч қачан уйғурларға һеқиқи аптономийә һоқуқи бәрмиди. 1-Секретар хитай миллитидин бәлгиләнгән өз земинида һеқиқи аптономийилик һоқуққа еришәлмигән милләтниң әлвәттә наразилиқи күчлүк болиду. Хитай һөкүмитигә қарши һәрикәтләр мушу сәвәбтин йүз бериватиду. Уйғурлардики мустәқиллиқ тәләп қилиш садалири мана мушу сәвәбтин күчийиватиду. Уйғурлар мустәқиллиқ тәләп қиламду,яки алий аптономийә тәләп қиламду? бу әлвәттә уларниң өзлири беридиған қарар.”

Лин бавхуа әпәндиниң билдүрүшичә, у өзиниң уйғурлар һәққидики қарашлири һәм уйғур тәшкилатлири билән болған алақиси сәвәблик хитай даирилири тәрипидин сәзгүр шәхс сүпитидә муамилә қилинип, паракәндичиликкә учриған.

Мақалидә лин бавхуа әпәнди өзиниң чәтәлләрдики уйғур тәшкилатлириниң рәһбәрлири билән көрүшкәнлики сәвәблик хитай даирилири тәрипидин паракәндичиликкә учриған әһвални мундақ баян қилиду:
“2009-йили 10-ай мәзгилидә мән рабийә қадир ханимниң японийидә зиярәттә болидиғанлиқи һәққидики хәвәрни аңлиғандин кейин, ханимим билән бирликтә рабийә қадир ханим билән көрүшүш үчүн японийигә бардим. Бу мениң рабийә қадир ханим билән тунҗи қетим йүз туранә көрүшүшүм иди. Ундин бурун мән рабийә қадир ханим билән телефонда көрүшкән идим. Мана шу қетимлиқ көрүшүш маңа аваричиликләрни елип кәлди. 2010-Йили 7-ай мәзгилидә тәйвәнниң гавшуң шәһиридә ечилған демократларниң йиғини мәзгилидә тәкшүргүчиләр туюқсиз өйүмгә издәп келип, аялимдин мениң хитай тәрипидин террорчи дәп җакарланған кишиләр билән алақәм бар йоқлуқини сүрүштүрүпту. Бу төһмәт сәвәбидин мән өйгә йоқлап кәлгүчиләр билән көрүшүшни рәт қилдим. Һәмдә бу әһвални мәтбуатларға ашкарилидим.”

Лин бавхуа әпәнди хитай һөкүмити тәрипидин террорчи қалпиқи билән әйибләнгән бу кишиләрниң әмәлийәттә демократик дөләтләрниң қоллиши һәм қоғдишиға еришиватқан кишиләр икәнликини билдүрүп, мундақ деди:
“бу йил японийидә ечилған дуня уйғур қурултийиниң 4-қурултийи мәзгилидә мән дуня уйғур қурултийи рәһбәрлиридин рабийә қадир ханим, долқун әйса һәм қурултай баянатчиси дилшат ришит, қурултайниң японийидики мәсули илһам мәхмутлар билән көрүштүм. Хитай һөкүмити долқун әйсани террорчи тизимликидә елан қилған болсиму, әмма бу хәлқара сақчиларниң етирап қилишиға еришәлмиди. Рабийә қадир ханимниң вашингтонда ишханиси бар, долқун әйса германийә вәтәндашлиқида иди. Әгәр бу кишиләр растла хитай һөкүмити дегинидәк террорчилар болса бу дөләтләр немә үчүн уларниң паалийәтлиригә йол қойиду? уларни қоллайду? бу мениң рабийә қадир ханим билән 2-қетим йүз туранә көрүшүшүм иди. Рабийә қадир ханим йәнила ашундақ қизғин һәм роһи урғуп турған һаләттә иди. Долқун әйса кишигә еғир-бесиқ туйғу берәтти, дилшат ришит болса толиму зерәк иди. Илһам мәхмут қурултайниң японийидә ечилиши үчүн тәйярлиқ хизмәтлирини қилған иди. Гәрчә буларниң адәм сани аз болсиму, әмма японийилик достлар уларға ярдәм қилди. Мени әң тәсирләндүргини японийә җәмийити уларни қоллиди.”

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.