Хитайниң уйғурлардин “милләтләр иттипақлиқи үлгиси” яритиш ғәризигә қарита инкаслар

Уйғур илидә милләтләр иттипақлиқи паалийити қанат яйғили 30 йиллар болуп қалған болсиму, милләтләр иттипақ болалмиди. яратқан үлгиләр хәлқниң қәлбидин орун алалмиди.
Ихтияри мухбиримиз әкрәм
2012.08.17
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
alim-xaliq-kawapxanisi-305.png Алим халиқ кавапханисида
Public Domain


Хитай даирилири өтмүштә, ишәк билән бейҗиңға берип, мав зедуңға қоғун совға қилмақчи болған қурбан тулумни милләтләр иттипақлиқиниң үлгиси қилип тиклигәниди. “қәлби бейҗиңға тәлпүнгән” бу сүний үлгигә уйғур хәлқи илгири анчә қизип кәтмигән, әксичә униңдин нәпрәтләнгәниди. Йеқинда алимҗан исимлик бир кавапчини үлгә қилип тикливиди, рамизанда етилдақ билән кавапхана ачқан бу кишиму уйғурларниң ләнитигә учриди. Уйғур илидә икки милләт оттурисида йүз бериватқан сансизлиған вәқәләр уйғур билән хитайниң иттипақ болалмайдиғанлиқини даим испатлап туруватқан болсиму, хитай даирилириниң уйғурлардин милләтләр иттипақлиқи үлгиси тикләшкә урунуш паалийити йәнә давамлашмақта.

Асия киндики ториниң хитайчә қанили 17 - авғуст күни, бейҗиңда кәнт башлиқи болған йәнә бир уйғурниң милләтләр иттипақлиқиға қошқан төһписини көккә көтүрүп чиқти. Хәвәрдә баян қилинишичә, бу кишиниң исми һәсәнҗан мәмәт. Һазир 30 яш. Мәкит наһийисиниң түмәнтал йезисида туғулған. Дадиси өлүп кәткән. Аписиниң исми һөрнса абдуриһим. 2002 - Йили у бейҗиң гиологийә университетиниң иҗтимаий башқуруш иниститутиға оқушқа кирип, 2006 - йили пүттүргән.

Һәсәнҗан мәмәт оқуш пүттүрүпла “зиялийларни йезиға йүзләндүрүш” шамилиниң “шарапити” гә учрап, бейҗиңниң фаңшән районидики бир йезида муавин мудир болуп ишлигән. Униң төһписи; 21 - июл йүз бәргән бейҗиңдики ямғур апитидә хәвпкә учриған хитай “қериндашлири”ни пидакарлиқ билән қутулдуруш болған. Шу күни һәсәнҗан мәмәтни йоқлап мәкиттин кәлгән аписиму бейҗиңда бар болуп, иккисиниң арилиқи 700 метир кәлсиму, униң аписиға қарайдиған көзи йоқ, хитайларни көтүрүп, йүдүп дегүдәк қутулдуруш билән болуп кәткән. Хәвәрдә баян қилинишичә, униң һазир иш - оқити яхшикән. Икки иниси бейҗиңда тиҗарәт қилидикән. Аилисидикиләр билән бирлишип, чоңрақ игилик тикләш үчүн теришчанлиқ көрситиветипту.

Уйғур сиясий паалийәтчилириниң қаришичә, хитай һөкүмити хитай пуқралириға хәйри - хаһлиқ қилған кавапчи алимҗанниң тиҗарәт йолиға йешил чирақ йеқип бәргәнгә охшаш, һәсәнҗан мәмәт вә шуниңға охшашларни давамлиқ йөлиши мумкин. Хитайни яхши көргәнләр “милләтләр иттипақлиқиниң үлгиси” болуп ронақ тапидиған, хитайни яхши көрмигәнләр “миллий бөлгүнчи” болуп җазалинидиған уйғур илидә йүргүзүлүватқан миллий сиясәтниң арқа көрүнүшигә қандақ ғәрәзләрниң йошурунғанлиқи, уйғурлар үчүн сир әмәс. Әмма, хитай һөкүмитиниң миллий туйғусида, диний етиқадида, дуня вә ахирәтлик ғайисидә зор пәрқләр мәвҗут болған икки милләтни юғуруп бир милләткә айландуруш нийитиниң әмәлгә ешиши мумкин әмәс.

Д у қ иҗраийә комитети рәиси долқун әйса әпәнди бу тоғрисида тохтилип қарашлирини билдүрүп өтти. Германийә уйғур аяллар комитетиниң рәиси гүлнар ханимму хитай һөкүмитиниң ялған образлар арқилиқ уйғур миллитини хитайға йеқинлаштуралмайдиғанлиқини вә ассимилятсийә қилип түгитәлмәйдиғанлиқини тәкитлиди. Долқун әйса әпәнди сөзидә, хитайниң милләтләр иттипақлиқи үлгиси козури билән уйғурларни хитайни сөйидиған бир милләткә айландуруш ғәризигә йетәлмәйдиғанлиқини әскәртти.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.