Ош вәқәсидә немә үчүн өзбекистан ошқа әскәр киргүзмиди?

6 - Айниң 11 - кунидин 14 - кунлириғичә болған арилиқта қирғизистан җәнубидики, йәни пәрғанә вадисидики әң чоң шәһәр һесаблинидиған ошта һәмдә җалалабадта йүз бәргән өзбекләр билән қирғизлар арисидики етник тоқунуш нәтиҗисидә 100 миң әтрапида өзбекниң қошна өзбекистанға қечип өтүп панаһлиниши, омуми 400 миң әтрапида адәмниң мусапирлиқ йолиға меңишидәк еғир вәқә келип чиққан иди. Русийә, оттура асия вә хәлқара мәтбуатлар бу тоқунуш җәрянида асаслиқ өзбекләрниң қирғинчилиққа учриғанлиқи, гәрчә һөкүмәт 300 дин артуқ адәмниң өлгәнликини мәлум қилсиму, бирақ өлгәнләрниң әмәлий саниниң 2000 дин артуқ икәнлики, нурғун адәмниң яриланғанлиқи, өзбек мәһәллириниң көйдүрүлгәнлики қатарлиқларни язди. Шуниң билән бир вақитта йәнә, таки һазирғичә немә үчүн өзбекистан һөкүмитиниң қошна җумһурийәттики өзбек аһалиси мундақ паҗиәгә йолуққанда җиддий һәрбий вә яки қаттиқ тәдбир қолланмиғанлиқи һәққидики муназириләрму давамлашмақта.
Мухбиримиз үмидвар
2010.07.21
Qighizistan-Osh-Qirghiz-Uzbek-toqunushi-305 Қирғизистанниң ош шәһири вә қара су районида қирғиз - өзбек милләтлири арисида қанлиқ тоқунуш йүз бәргәндин кейин, тоқунуштин қачқан миңлиған өзбек қери - чөрә, айаллар вә балилар өзбекистан чегрисиға қечип кәлгән болуп, сүрәт, өзбекистан чегра армийисиниң өзбек мусапирларниң өзбекистанда паналинишиға йардәм қиливатқан көрүнүшлиридин бири.
www.guardian.co.uk Дин елинди.

Пәрғанә учур тори, оттура асия тори вә башқа интернет мәтбуатлиридики мәнбәләргә асасланғанда, бәзи анализчилар президент ислам кәримофниң өзбекистан чегрисиниң у тәрипидики өзбек аһалиси еғир паҗиәләргә йолуқуп, йүз миңдин артуқ адәмниң өз чегриси ичигә қечип келишкә мәҗбур болған әһвал астида ош райониға нисбәтән қаттиқ позитсийә қолланмаслиқи вә яки әскәр ишләтмигәнликигә, русийә амилиниң тәсир көрсәткәнликини тәһлил қилса, йәнә бәзиләр америка вә натониң тәсир көрсәткәнликини оттуриға қоймақта. Униңдин башқа йәнә, бу қетимқи етник тоқунушниң келип чиқишидики сәвәбләр һәққидиму түрлүк анализлар һәм инкаслар давамлишиватқан болуп, мәзкур тема оттура асияға аит мәтбуатлар вә тор бәтлиридә йәнила қизиқ нуқта болмақта. Йәнә бир мәсилә шуки, кишиләр қирғизистандики вәзийәтниң буниңдин кейин қайси йөнилишкә йүзлинидиғанлиқи һәққидиму ениқ қарашқа игә әмәс.

Ислам кәримоф һөкүмитиниң өз қериндашлирини қоғдаш үчүн қаттиқ чарә қолланмиғанлиқи һәққидики муназириләр әлвәттә өзбекләрниң өзлири үчүн техиму муһим болуп, бир қисим өзбек инкасчилири кәримофни бу мәсилидә әйибләш позитсийисидә болмақта. Әмма, өзбек сиясийонлириниң бу һәқтә охшимиған қарашлири мәвҗут болуп, җаһангир мәмәтоф әпәнди кәримофниң бу мәйданини " тоғра һәрикәт" дәп муәййәнләштүриду. Униң идийиси бойичә алғанда, әгәрдә кәримоф әскәр киргүзгән болса, пәрғанә вадисида уруш партлайтти. Өзбекистан еғир патқаққа пататти.

Җаһангир мәмәтофниң қаришичә, мәркизий асиядики барлиқ түркий хәлқләр, җүмлидин өзбекләр, қирғизлар вә башқилар иттипақлишиши керәк, уларниң һәқиқий иттипақлиқи һәм бирлики әмәлгә ашқандила, улар қудрәтлик болиду шуниңдәк тинч, хатирҗәм турмуш кәчүрәләйду. Ош вәқәси қирғиз вә өзбекләр үчүн чоң савақ болупла қалмастин, бәлки барлиқ түркий хәлқләр үчүнму қиммәтлик дәрслик.

Бүгүнки мәркизий асия җумһурийәтлири көп милләтлик болуп, уларниң һәр биридә 80 дин артуқ милләт барлиқи ейтилмақта. Ош райониму көп милләтлик җай болуп, бу йәрдә қирғиз, өзбек, уйғур, татар, рус, таҗик һәм башқа хәлқләрниң яшайдиғанлиқи мәлум. Миллий амиллар изчил түрдә мәркизий асия җумһурийәтлириниң муқимлиқида муһим амил болуп кәлмәктә.

юқиридики улиништин бу прогирамминиң тәпсилатини аңлиғайсиләр.
Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.