Истанбулда осман батурни хатириләш мурасими өткүзүлди

2010 ‏- Йили 5 ‏- айниң 16 ‏- күни мәркизи истанбулға җайлашқан шәрқий түркистан көчмәнләр җәмийитиниң уюштуруши билән осман батурни хатириләш мурасими өткүзүлди.
Мухбиримиз арислан
2010-05-19
Share
Osman-batur-xatire-yighini-305.jpg Сүрәт, 2010 ‏- йили 5 ‏- айниң 16 ‏- күни мәркизи истанбулға җайлашқан шәрқий түркистан көчмәнләр җәмийитиниң уйуштурушида өткүзүлгән осман батурни хатириләш мурасимидин бир көрүнүш.
RFA Photo / Arslan

Мурасимға истанбулда паалийәт қиливатқан шәрқий түркистан аммиви тәшкилатлириниң мәсуллири, зәйтинбурну райониниң муавин шәһәр башлиқи, түрк дуняси қандаш хәлқләр җәмийитиниң мәсули, түркийә партийиси вә түркийә өзгәртиш һәрикити партийисиниң вәкиллири шундақла истанбулда яшаватқан уйғур ‏- қазақлардин болуп көп санда киши қатнашти.

Мурасим, шеһитләргә һөрмәт билдүрүп, бир минутлуқ сүкүттә туруш вә истиқлал марши оқуш билән башланди. Мурасимға истанбул ‏- зәйтинбурну районлуқ һөкүмәт мәҗлисиниң әзаси хизирбәк ғәйрәтуллаһ риясәтчилик қилди.

Мурасимда, маниса университети тил ‏- әдәбият факултети тарих бөлүминиң оқутқучиси доктор өмәр қул әпәнди "осман батур вә шәрқий түркистан миллий күриши " дегән темида, бәйкәнт университети тил ‏- әдәбият факултети тарих бөлүминиң оқутқучиси доктур музәппәр өрәкли әпәнди "осман батурниң мираси немә вә уни қандақ чүшиниш керәк?" дегән темида сөз қилди.

Доктор өмәр қул әпәнди, осман батурниң әйни вақитта алтай хәлқини күрәшкә чақирип язған бир парчә мәктупини оқуп мундақ деди: "мән, хитай тәшкилати мени тутувалмисун вә яки чарвичиларни харлимисун дәпла урушмайватимән, 11 йилдин бери хитай пүткүл шәрқий түркистанни ишғал қилди вә алтә чоң сиясәтни бу йәрдә йүргүзүватиду. Қазақлар билән башқа милләтләрниң охшаш икәнликини сөзләйду, әмма 10 нәччә йилдин бери қазақлар буниңға қарши чиқмиди. Әмди қарайдиған болсақ, сөзлигәнлири билән әмәлийиләштүргәнлириниң дәл әксичә иш қиливатқан хитай тәшкилати билән қаршилишиватимиз, хитай тәшкилати әвәткән аталмиш яхши нийәтлик кишиләр қазақларни тутқун қилди. Қазақлардин бир армийә қурушниң орниға уларниң қоллиридики қоралларни тартивалди. Динни қоғдашниң орниға мәсчитләрни йиқитти, чарва малларни тартивалди. Баҗни төвәнлитишниң орниға көпәйтти, тиҗарәт қилиш чәклинип, қазақ хәлқи кәмбәғәл һалға чүшүп қалди. Биз чарва мал әмәс, биз инсан, биз пүткүл милләтләргә охшаш һоқуққа игә болушни тәләп қилимиз !"

Доктор өмәр қул әпәнди йәнә осман батурниң мәктупиниң давамини мундақ оқуди: "хитай тәшкилати хәлққә зулум қиливатқан турса биз қазақ хәлқи немә үчүн күрәш қилмайдикәнмиз?!"

Мурасимда йәнә бәйкәнт университети тил ‏- әдәбият факултети тарих бөлүминиң оқутқучиси доктор музәппәр өрәкли әпәнди "осман батурниң мираси немә вә қандақ чүшиниш керәк?" дегән темида сөз қилип мундақ деди: "осман батурниң мираси дегинимиздә, у нәччә тонна миқдардики алтун қалдуруп кәтмиди, пул яки башқа нәрсә қалдуруп кәтмиди, әмма униң қалдуруп кәткән мираси, бизгә вәтәнни қоғдаш йолини көрсәтти, күрәш қилиш ирадисини көрсәтти, әң начар шараитлардиму қандақ күрәш қилишниң үлгилирини көрсәтти. Заман, макан вә шараит қандақ болуштин қәтий нәзәр, күрәш қилишниң зөрүр икәнликини, қандақ болидиғанлиқиниң үлгилирини көрсәтти. У күрәш қилиш йолида җенини бәрди әмма һеч қачан дүшмәнгә баш әгмиди вә ғурурини бәрмиди.

Бу мурасимни уюштурған шәрқий түркистан көчмәнләр җәмийитиниң башлиқи яқупҗан әпәнди йиғинниң мәқсити һәққидә мундақ деди: "шәрқий түркистан көчмәнләр җәмийитидә һәр йили өрп ‏- адитимиз бойичә, миллий қәһриманлиримизни хатириләш мурасими уюштурулиду. Бүгүн осман батурни яд етиш үчүн мурасим өткүздуқ, буниңдин кейин башқа қәһриманлиримизниму хатириләп мурасим өткүзимиз. Биз шәрқий түркистанниң мустәқиллиқини мәқсәт қилип, бу хилдики йиғин, мурасим вә паалийәтләрни башқа тәшкилатлар билән бирликтә уюштуруп келиватимиз. Йиғинға қатнашқан арслан алиптекин әпәнди уйғурларниңму өзлири арисидин чиққан қәһриманлирини әслиши лазимлиқини тәкитлиди."

Юқиридики аваз улинишидин, бу һәқтики мәлуматимизниң тәпсилатини аңлайсиләр.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт