Öz - özidin hésab élish

Amérikidiki “Insani alaqe inistitoti”ning qurghuchisi dé'il karnék insan özidin sadir bolghan xataliqlarnila xatirilep mangsa yéterlik dep qaraydu.
Ixtiyari muxbirimiz ömerjan
2012-07-27
Share


Dé'il karnék özi toghriliq toxtilip “Men ish üstilimning tartmilirining biride üstige men sadir qilghan exmeqliqler dep yézilghan mexsus bir déloni saqlaymen. Pat - pat bu déloni körüp chiqip, bezi xataliqlirimni sanap chiqimen we bezisini yézishtin xijil bolup könglümge pütimen. Eger men öz - özümge rastchil bolalighan bolsam, méning bu üstilimning tartmiliri xataliqlirim we exmeqliqlirim bilen tolup ketken bolatti. Men her qétim xataliqlirim yézilghan déloni oqughinimda, eng zor mushkilatlarnimu yéngip chiqidighan zor küchke ige ikenlikimni hés qilimen, dégen iken.”

Uyghurlarda“Özini sorighan xanning aldigha barmaptu” deydighan hékmet bar. Danalargha köre, insan her waqit özini tekshürüp, xata ketken tereplirini tüzitip, yaxshi tereplirini mustehkemlep turidighan bolsa, bu dunyada we axirette malametke qélishtin özini saqlap qalalaydu.

Islam mutepekkuri ellame muhemmed ghazali “Hayatingizni yéngilang”namliq meshhur esiride mundaq dep yazghan:“Dunyada her qandaq bir muhim ishning hésabati bolidu, uning kirimi, chiqimi, paydisi we ziyini hésablinip turidu. Peqet insan hayati mejhul terepke xuddi sudek éqip kétiwéridu.

Mexsus bir depter tutup, özining qilghan yaxshi ishliri bilen yaman ishlirini xatirilep turush arqiliq özining yaxshiliq bilen yamanliqtin toplighanlirini bilip turushni oylap baqqan adem barmidu? elwette bolushi mumkin. Emma allahning perishtiliri bularni toluq xatirilep turidu. Qur'an kerimde mundaq kelgen:“Kishilerning name ـ emali otturigha qoyulidu, gunahkarlarning uningdiki xatirilerdin qorqqanliqini körisen, ular: way bizge! bu name ـ emalgha chong ـ kichik gunahning hemmisi xatiriliniptighu? deydu, ular qilghan ـ etkenlirining hemmisining name ـ emaligha xatirilen'genlikini köridu, perwerdigaring héchkimge heqsizliq qilmaydu.”

Özimizning name amalimizni özimiz xatirilep qoysaq yaki özimiz bilip tursaq yaxshi emesmu? dunyada héchqandaq sodiger özining tijaritidiki payda - ziyanni hésablimay tashliwetmeydu, her bir magizin igisimu magizini ichidiki tawarlarning hésabini bilidu. Adettiki ademlermu özining iqtisadining qanchilik ikenlikini bilidu, bankida qanchilik puli barliqi we yénida qanchilik barliqini obdan bilidu. Emma insan yaxshiliq we yamanliqtin qilghan etkenlirini bilmeydu, bilgendimu bu derijide bilmeydu.”

Insan öz - özidin hésab élip turushqa muhtaj

Ellame muhemmed ghazali mezkur esiride yene mundaq dep yazghan:“Terbiye mutexessisliri ademning pat - pat öz - özidin hésab élip turushining zörürlükini tekitleydu. Ikkinchi xelipe ömer ibni xettab bu mawzuda “Silerdin hésab élinishtin burun öz - özünglardin hésab élinglar, emelinglar tarazigha qoyulushtin burun uni özünglar tartip körünglar” dégen. Islam mutepekkurliridin ibni muqeffe insan özidin sadir bolghan barliq ishlarni xatirilep méngishi lazim dégen.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet