Kambodzhadin qayturulup muddetsiz késiwétilgen mutellip mamut heqqide melumat

Xitay kambodzhadin qayturulghan Uyghurlarning salametlik ehwali, qamalghan yéri, uchrighan jaza hökümliri qatarliq sot tertipige a'it achquchluq uchurlarnila emes, ularning eqelliy kimlik melumatlirinimu xelq'ara jama'ettin yoshurup kelmekte.
Muxbirimiz shöhret hoshur
2012.02.02
mutellip-mamut-305.jpg Kambodzhadin xitaygha qayturulghan mutellip mamut, 1980-yili 07-öktebir tughulghan. 2010-Yili 14-öktebir, wyétnam.
RFA/Shohret Hoshur

Uyghur teshkilatliri ilgiri, kambodzhadin qayturulghan Uyghurlarning isim-famililiri heqqide melumat élan qilghan. Muxbirimizning yéqinqi igileshliride, ularning köp qismining tughulghan yéri, olturaq orni, oqush tarixi we shughullan'ghan kespiy qatarliq bi'ografik melumatlar ashkarilandi. Töwende bularning ichidiki mutellip mamutning kimliki heqqide melumat bérimiz.

Mutellip mamut؛ bu yil 32 yash bolup, mekit nahiyisidin. U 1999-yili mekitte ottura mektepni püttürüp, shinjang pédagogika uniwérsitétigha qobul qilin'ghan. U bu uniwérsitétta Uyghur tili we edebiyati oqughan. U aliy mektepning 4-yilliqida namaz oqushni bashlighan. U bu seweblik mektep saqchiliri teripidin bir qanche qétim soraqqa tartilghan we namazni toxtitishqa buyrulghan. Emma u ibadettin waz kechmigen.

Mutellip, 2003-yili aliy mektepni püttürüp, yurti mekittiki bir bashlan'ghuch mektepke oqutquchiliqqa imtihan bergen. U imtihandin birinchi bolup ötken؛ biraq u xizmet toxtamini körüp chiqip xizmettin waz kechken. Chünki toxtamnamide, oqutquchi bolghan kishining namaz oqumasliqi, oqughuchiliriningmu namaz oqushigha yol qoymasliqi shert qilin'ghan.

Mutellip mamut, 2004-yili yurtini tashlap, ürümchige yétip kelgen؛ u aliy mekteptiki chéghida derstin sirt waqitlirida in'gliz tili ögen'gen. U in'gliz tili alahidilikige tayinip turup, ürümchi jenubiy shinxu'a yolidiki fulixu'a namliq bir besh yultuzluq méhmanxanida mulazimetchi bolup ishligen. U bu méhmanxanida 6 ay ishligendin kéyin, ürümchi sheherlik qatnash saqchi idarisige qatnash saqchisi bolup ishqa chüshken. U qatnash saqchi xizmitidiki heqsizlerni körüp bu xizmettimu rahet bolalmighan.

U 3 aydin kéyin qatnash saqchiliqidin waz kéchip, kochida yaymichiliq qilip qol téléfoni satqan. Bir yil ichide uning tijariti ronaq tépip, mexsus qol téléfoni dukini achqan, 2007-yiligha kelgende u dukinini ikkige köpeytken؛ dukanlirida 6 neper xizmetchi ishletken. 2008-Yiligha kelgende u qol téléfon shirkitini xitayning shénjén shehirige yötkigen. U bu jaydin ürümchidin bashqa yene, qazaqistan we rusiyige qol téléfoni yollighan. 2009-Yilining béshida, uning qazaqistanliq bir xéridari uningdin 86 ming dollar qimmitide mal alghan. Toxtam boyiche xéridar 20 ming dollar pulni neq bergen؛ 66 ming dollar pulni satqandin kéyin béridighan'gha kélishken؛ biraq xéridar malni alghandin kéyin déyishken waqitta qaytip kelmigen. Mutellip mamut, qazaqistan'gha bérip pulini sürüshte qilish üchün, pasportqa iltimas sun'ghan. Xitay hökümiti uninggha pasport bermigen. U mal élip pulini bermigen xéridarining ürümchige kelgenlikini anglap 2009-yili 7-ayning 5-küni shénjéndin ayropilan bilen ürümchige chüshken.

U ürümchidiki namayishni körüp özini chetke alalmighan. Namayishchilar qatarida shawgüende öltürülgen qérindashliri üchün heq we adalet telep qilghan. U shu künki we etisidiki paji'elerni öz közi bilen körgendin kéyin, ürümchidin ayrilishqa qarar qilghan. U bir guruppa dostliri bilen birlikte bir qatar musheqqetlik seperlerni bashtin kechürüp, 7-ayning 16-küni shénjén'gha, 9-ayning 17-küni wyétnamgha we 10-ayning 19-küni kambodzhagha yétip kelgen.

Kambodzhagha kélip, aridin neq ikki ay ötkende xitaygha qayturulghan. U 2010-yili 10‏-ayning 24-küni sotqa tartilip muddetsiz qamaqqa höküm qilin'ghan. Toluqsiz melumatlardin ashkarilinishiche, mutellip sot küni hökümet tereptin belgilen'gen adwokatlarning aqlishini ret qilghan. Höküm 2011 ‏-yili séntebirde ijra qilin'ghan. U nöwette ürümchidiki 1-türmide jaza mudditini ötimekte.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.