Қизил нахша ейтиш-мирасхорлар һакимийитиниң пәрдә ечиш нәғмиси

Хитайда һазир қизил нахша ейтиш һәрикити қозғитилмақта. Бу, коммунист партийиниң 18‏-қурултийида тәхткә чиқидиған мирасхорлар һакимийитиниң пәрдә ечиш нәғмиси.
Мухбиримиз вәли
2011.06.20
qizil-naxsha-305.jpg Чуңчиңдики кишиләрниң бағчиға йиғилип қизил нахша ейтиватқан көрүнүши. 2011-Йили 20-апрел.
AFP

Хитайниң инглизчә хәлқ гезити йеқиндин буян, хәлқ аммиси коммунист партийигә болған муһәббити урғуп-тешип, қизил нахша ейтиш һәрикитини башлиди дәп тәшвиқ қилишқа башлиған иди. Бүгүн йәнә, тйәнҗиндики яш өсмүрләр қизил нахша ейтиш һәрикитини қозғивәтти дәп хәвәр қилди.

“лос анҗилис пост” гезитиниң баян қилишичә, хитайда қозғитилған қизил нахша һәрикити, хитай бойичә нопуси әң көп өлкә дәп һесаблинидиған сичүәндики әң чоң шәһәр-чуңчинда башланди. Бу һәрикәттә ейтилған қизил нахшилар, мав зедуң 36 милйон адәмгә сиясий зиянкәшлик қилған вә бир милйон 500 миң адәмни қийнап өлтүргән “мәдәнийәт инқилаби” да, мав зедуңпәрәсләр ейтқан нахшилар. Бундақ қизил нахша ейтиш һәрикитини, чуңчин шәһириниң партком башлиқи, мирасхор бө шиләй, хитай мәркизи комитетиниң даимий әзаси болуш үчүн қозғиған.

Америкиниң чикаго шәһиридә чиқидиған “хуфеңтун пост” гезитиниң баян қилишичә, хитай коммунист партийиси өзиниң 90 йиллиқини хатириләш үчүн, һазир қизил нахша ейтиш һәрикитини қозғиди. Бу һәрикәттә ейтилған нахшилар пүтүнләй “мәдәнийәт инқилаби” дегән сиясий һәрикәттә ейтилған, худди “ коммунист партийә болмиса җуңго болмайтти”, “коммунист партийигә әгишимиз” дегәндәк нахшилар.

Һазир хитайда қозғитилған қизил нахша ейтиш һәрикитигә, “мәдәнийәт инқилаби” ни көрмигән, әмма бу һәқтә һәрхил һекайиләрни аңлап чоң болған яш өсмүрләр өзгичә қарашта. Җеҗяңдики 14 яшлиқ бир оттура мәктәп оқуғучиси мәзкур гезитниң мухбириға, әйни вақитта бундақ нахшиларни хәлқ чин қәлбидин һаяҗанлинип ейтқанму яки мәҗбурлинип ейтқанму, шуни билгүм келиду, дегән.

“бошүн” торгезитиниң баян қилишичә, хитай коммунист партийисиниң 17-қурултийида, коммунист партийиниң һакимийитини қурушқа қатнашқан “пешқәдәм инқилабчилар” ниң мирасхорлириға хели көп орун берилгән (бундақ мирасхорларни мулаһизичиләр бәгзадиләр, коммунистларниң җәдди-җәмәти дәпму атайду. Бәзи шаирлар, нахшичилар уларни қизилбайрақниң тухумлири дәпму атиған) иди. Бундақ орунлаштуруш коммунист партийә пешқәдәмлиридин чен йүн, дең йүнчавларниң, һакимийәтни балилиримизға тапшуруп беримиз, улар һечболмиғанда ата-анилириға қарши чиқмайду, дегән тапшуруқи бойичә болған. Мана һазир шу мирасхорлар 18‏-қурултайда һакимийәт бешиға чиқиш алдида турмақта. Улар һазир хәлқниң һимайисини қолға кәлтүрүш үчүн, ху җинтав дәвридә пәйда болған хиянәтчиликкә қарши туруш шоарини товлап мәйданға чиқти.

Сиясий мирасхорларни из басар қилиш хитай коммунист партийә қоллиниватқан қандашлиқ сиясити. Һазир сичүәндә қизил нахша ейтиш һәрикитини қозғиған бө шиләй, дәл “мәдәнийәт инқилаби”дәвридә, мав зедуңға әгишип “қәһриман атиниң балиси әзимәт” дегән шоарни товлап, дадилириниң сиясий рәқиблиригә зиянкәшлик қилған әшәддий чомақчиларниң бири.

“хуаша муназирә мунбири” дегән тор гезитидә елан қилинған чуңчиндин йезилған бир обзорда баян қилинишичә, чуңчин шәһириниң қизил нахша өмики йеқинда бейҗиңға келип, азадлиқ армийә иккинчи топчи қисим килоби, бейҗиң һәрбий район килоби, милләтләр мәдәнийәт сарийи қатарлиқ чоң кулубларда қизил нахша кечилики өткүзгән. Униңға бө шиләй өзи қатнашқан. Бейҗиңлиқлар һазир бу қизил нахша һәрикитини, солға бурулуш сигнали дәп қаримақта.

Обзорда ейтилишичә, чуңчинда көпчилик хәлқ қизил нахша ейтишқа соғуқ муамилә қилиду. Биринчидин хәлқ һазир бундақ сол еқимни халимайду, иккинчидин қизил нахша ейтиш заманға мас кәлмәйдиған тәтүр еқим.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.