Нәнчаң шәһиридә оқуватқан 'шинҗаң синипи' оқуғучилири өзлиригә чошқа гөши йегүзүлгәнликини байқиған

Хитайниң нәнчаң шәһиридә оқуватқан "шинҗаң толуқ оттура синипи" дики уйғур қатарлиқ оқуғучилар өткән һәптә өз тамиқида байқалған чошқа гөши сәвәблик ачлиқ елан қилған.
Мухбиримиз җүмә
2010-11-09
Share
uyghur-boway-305.jpg Уйғур кочилириниң биридә кетип барған уйғур бовай.
RFA Photo

Мунасивәтлик хадимлар ачлиқ елан қилиш вәқәсини рәт қилмиған болсиму, уйғур оқуғучиларниң тамиқиға чошқа гөши арилишип қелиш вәқәсини "пәқәт бир тасадипийлиқ" дәп көрсәтти.

Бизгә бу һәқтә кәлгән учурлардин мәлум болушичә, вәқә өткән җүмә күни хитайниң җяңши өлкиси нәнчаң шәһири нәнчаң наһийисидики "лйәнтаң" 1 - оттура мәктипидә йүз бәргән.

Мәзкур мәктәптики "шинҗаң синипи" 2008 - йили қурулған болуп, бу синипқа асаслиқи уйғур елиниң қизилсу қирғиз аптоном областидин оқуғучи қобул қилинған.

Хәвәр йәткүзгүчиниң билдүрүшичә, өткән җүмә күни мәзкур мәктәптики "шинҗаң синипи" оқуғучилири чошқа гөшидә етилгән манта йәпсалғанлиқини һес қилишқан вә дәрһал тамақ ташлап, наразилиқ билдүргән.

Һалбуки, қизилсу қирғиз аптоном области маарип идарисидики нам шәрипини ашкарилашни халимиған бир һөкүмәт хадиминиң билдүрүшичә, оқуғучилар өз тамиқиға арилишип қалған мантини техи йемәстинла байқап вәқәгә етираз билдүргән.

Өзиниң мәзкур оқуғучиларниң мәсилисини қол тиқип һәл қилғанлиқини илгири сүргән бу хадим, оқуғучиларниң тамиқиға чошқа гөши арилишип қелиш вәқәси тасадипий йүз бәргәнликини илгири сүргән болсиму, әмма, униң бу һәқтики чүшәндүрүшлири қайил қиларлиқ әмәс иди.

Бизгә кәлгән тәпсилатларға қариғанда, вәқә мундақ йүз бәргән. Өткән җүмә күнидики әтигәнлик тамақтин кейин, бәзи оқуғучилар биарамлиқ һес қилған вә бәзилири ағриған. Бу бинормаллиқтин гуманланған оқуғучилар мәктәп ашханисиға киргән вә тамаққа қандақ гөш ишлитилгәнликини сориғанда, ашпәзләр пәрвасизла "биз әзәлдин чошқа гөши ишлитимиз" дәп җаваб бәргән.

Оқуғучилар буниңдин интайин биарам болған вә ачлиқ елан қилип, дәрһал мәктәп даирилиридин бу мәсилигә җаваб беришини тәләп қилған.

Оқуғучилар буниң "мусулманларниң диний өрп - адитигә қилинған һақарәт" икәнликини оттуриға қоюшқан вә өзлиригә уйғур ашпәз әкилип беришни тәләп қилған.

Һалбуки, мәктәп даирилири оқуғучиларниң мәсилисини һәл қилишниң орниға, уларға бесим ишлитип, бу ишини һечкимгә тинмаслиқни, һәтта ата - анисиғиму демәсликини тәләп қилған.

Мәктәп даирилири йәнә "кимики буни сиртқа яйса, мәктәптин һәйдилиду" дәп оқуғучиларға тәһдит салған.

Қизилсу қирғиз аптоном области маарип идарисидики юқириқи хадим оқуғучиларға тәһдит селиш ишини инкар қилған болсиму, атуш тәвәсидин кәлгән оқуғучиларға мусулман ашпәз алмаштурулғанлиқини илгири сүрди.
 
Нөвәттә, қизилсу областидин келип, " лйәнтаң" 1 - оттура мәктипидә " шинҗаң синипи" оқуғучилириға мәсул болуп туруватқан ли фамилилик ханимниң вәқәниң сәвәби һәққидики баяни юқиридики уйғур кадирниң баянлиридин хелила пәрқлиқ.

Ли ханим атуштики 2 - оттура мәктәпниң секретари. У вәқәниң тәпсилатини мундақ баян қилди:

 - У иш мундақ болған. Әтигәнлик тамақ вақтида, бизниң йенимиздики лефит бузулуп қаптикән. Бу бина 3 қәвәтлик болғачқа, бу лефитта нәрсә - керәк вә йемәк - ичмәк тошулатти. Оқутқучилар ашханисиға манта елип маңған лефит иккинчи қәвәткә кәлгәндә тохтап қапту. Бу ашханидики хизмәтчи хадим мантиларни бизниң охшайду дәп елип кәпту. Чүнки бизгә бәзидә манта берәтти. Көктат мантиси, тухум мантиси дегәндәк. Манта кәлгәндин кейин оқуғучилар мантиниң чатақлиқини байқапту.

‏ - Оқуғучилар қандақ билипту? улар мантини йәптиму? аңлисақ, оқуғучилар мантини йегәндин кейин ағрип қалған. Улар ашханиға кирип немә гөш ишлитилгәнликини сориғанда ашпәз даим чошқа гөши ишлитидиғанлиқини ейтипту.

‏ - яқ қәтий ундақ әмәс. Бу һәқиқәтни бурмилиғанлиқ. Шу әтигәндә манта кәлгәндин кейин, бәзиләр мантини апту, бәзиләр мантини оштуп қариса, мантиниң көктат мантиси әмәсликини байқапту вә ашпәзгә кирип дегәндин кейин, ашпәзму хата болуп қалғанлиқини билдүрүпту.

Бу мәктәп һәққидики хәвәрләргә қариғанда мәктәп "шинҗаң синипи" ға 2008 - йилдин башлап йилиға 100 дин оқуғучи қобул қилған.

Нөвәттә мәзкур синипта уйғур вә қирғиз оқуғучиларни асас қилған уйғур елидин елип кәлгән 300 оқуғучи бар икән.

Ли фамилилик хитай ханимниң билдүрүшичә, мәзкур ашхана қурулғандин буян ашханида хитай ашпәз ишләп кәлгән, әмма ашханида кала гөши вә тоху гөши ишлитилгән. Униң билдүрүшичә, шундақ болсила ашхана " һалал" яки "мусулманчә" болуверидикән.

Түркийидә яшаватқан илаһийәтшунаслиқ доктори атавулла шаһяри әпәндиниң билдүрүшичә, ашханини " мусулманчә" дәп аташ үчүн алди билән ашхана мудири мусулман болуши керәк икән.

Радиомиз бу мәктәптә оқуватқан уйғур - қирғиз оқуғучилар билән алақилишишкә көп тиришқан болсақму, тәпсилий учур игиләшкә мумкин болмиди.

Қизилсу аптоном области маарип идарисидики бу ишқа мәсул уйғур хадимниң билдүрүшичә, оқуғучиларниң телефонлири йиғивелинған.

Униң оқуғучиларниң телефонлирини йиғивелиш бәлгилимисигә көрсәткән сәвәблири әқилгә мувапиқтәк көрүнсиму, әмма мушундақ шараитта оқуғучиларниң сирт билән алақилишиш йоллириниң үзүветилиши гуман қозғимақта.

Юқиридики аваз улинишидин, бу һәқтики мәлуматимизниң тәпсилатини аңлайсиләр.

 
Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт