Қурбан һейт вә қурбанлиқ қилиш һәққидә

Мубарәк қурбан һейт дуняниң һәрқайси җайлирида тәбрикләнмәктә. Һейтқа атап қурбанлиқлар қилинмақта. Ундақта қурбанлиқ қилишниң сәвәби вә һекмити немә? қурбанлиқ қилишта немиләргә диққәт қилиш керәк?
Мухбиримиз пидаий
2010-11-16
Share
Dua-qilish-305.jpg Youtube.com Дин елинған бу сүрәттә, дуа қилиш көрситилгән.
Youtube.com Дин елинди.

-- Қурбанлиқ қилиш қандақ ибадәт?

-- Қурбанлиқ қилиш ибраһим вә исмаил әләйһиссаламлардин қалған бир сүннәт болуп, өз вақтида алла ибраһим әләйһиссаламни синаш йүзисидин оғли исмаил әләйһиссаламни алла йолида қурбанлиқ қилишқа буйруған. Ибраһим әләйһиссалам алланиң бу буйруқиға бинаән оғли исмаил әләйһиссаламни боғузлашқа тәйярланған. Оғли исмаил әләйһиссаламму алланиң бу әмригә итаәт қилип өзини қурбан қилишқа рази болған һәмдә дәрһал бәҗа кәлтүргән. Алла бу икки бәндисиниң синақтин өткәнликини тәбрикләп асмандин бир қочқарни уларға һәдийә қилип чүшүрүп бериш арқилиқ буларни мукапатлиған. Алла бу тоғрисида қуран кәримидә "биз униң орниға чоң бир қурбанлиқни берип; сәбий балини сақлап қалдуқ" дәйду.

-- Ундақта қурбанлиқ қилиш өзини ислам үммити дәп қарайдиған барлиқ мусулманларға ваҗипму?

-- Сүрә һәҗиниң 28 айитидә: "кишиләр өзлиригә тегишлик болған (дини вә дуняви) мәнпәәтләрни көрсун, бәлгиләнгән күнләрдә (йәни қурбанлиқ күнлиридә) алла уларға ризиқ қилип бәргән чарва-- малларни (йәни төгә, қой, өчкиләрни алланиң немәтлиригә шүкүр қилиш йүзисидин) алланиң исмини ейтип қурбанлиқ қилсун. Силәр қурбанлиқларниң гөшидин йәңлар, пеқирға бериңлар." Дейиш арқилиқ қурбанлиқ қилишни буни қилишқа күч қуввити йәткән йәни закат бериш өлчимигә йәткән мусулманларға ваҗип қилди. Қурбанлиқ қилишқа күчи йәткән кишиләр қилса саваби наһайити катта болиду.

-- Буниңда бир аилидики һәрбир киши бирдин қурбанлиқ қиламду яки бир аилигә бир қурбанлиқ купайә қиламду?

-- Һәр бир аилә қуй яки үчкидин бирни қурбанлиқ қилса йетәрлик төгә, кала, қотаз қатарлиқ һайванлардин бирини йәттә адәм шериклишип қурбанлиқ қилсиму болиду. Қурбанлиқниң қилиниш вақти һейт намизидин янғандин тартип, таки һейтниң 3 күни күн патқичә дурус болиду. Униңдин илгири яки кейин қилинғанлири қурбанлиққа һесаб қилинмайду.

-- Қурбанлиқ қилғучи йәнә қайси җәһәтләрдә тәйярлиқ көрүши лазим?

-- Пәйғәмбиримизниң, зулһәҗҗә ейиниң дәсләпки они кирсә, қурбанлиқ қилишни ирадә қилған киши қурбанлиқ қилип болғанға қәдәр чечини алдурмисун, тирниқини алмисун дегән һәдисигә асасән, қурбанлиқ қилидиған күнигә қәдәр чач - тирнақ елиштин сақлиниду.

-- Һайванлардин қайси һайванлар қурбанлиқ қилиниду?

-- Қуранда қурбанлиқ қилинидиған маллар әнам дәп аталған болуп, булар төгә, кала, қотаз, қой вә өчкиләрдин ибарәт әркәк - чеши һайванлардин ибарәт. Буниңда диққәт қилидиған мәсилә. Союлидиған мал әйибсиз, семиз, чирайлиқ, беҗирим, чоң мал болуш тәләп қилиниду.

-- Қурбанлиқ ибадитини орундиғучиларға алла тәрипидин берилидиған мукапат тоғрисида сөзләп бәргән болсиңиз?

-- "Аллаға уларниң гөшлири вә қанлири йетип бармайду, аллаға йетидиғини пәқәтла силәрниң тәқвадарлиқиңлардур. Қурбанлиқ қилиш мөминниң пәрвәрдигариға қилған тәқвалиқниң ипадиси.
Пәйғәмбәр әләйһиссалам: "қурбанлиқиңниң қешиға һазир болғин, униң тунҗи қени темиған чағда саңа мәғпирәт қилиниду." Дейиш арқилиқ қурбанлиқ қилғучиниң гунаһиниң мәғпирәт қилинидиғанлиқини вә йәнә "қурбанлиқниң чоңини қилиңлар; чүнки у, пилсиратта силәрниң минидиған нәрсәңлар болиду." Дәп қурбанлиқ қуй яки калиниң қиямәттә биз үчүн қатнаш қорали болуп беридиғанлиқини әскәртти.

-- Ундин башқа қурбанлиқ қилғучиниң алланиң дәргаһида йүксәк бир мәртивигә еришидиғанлиқи тоғрисида көплигән һәдисләр кәлгән. Вақит мунасивити билән һәммини дәп болғили болмайду.

-- Һүсәнҗан сизгә мәлум явропа шараитида қой боғузлашқа шараит тапалмиған, вә яки қурбанлиққа атиған пулни униңдин башқа алла рази болидиған йолларға сәрп қилишни ойлайдиған қериндашлиримизму чиқиватиду. Улар бу һәқтә қурбанлиқниң пулини башқа ишқа ишләтсиму буламду? дәп сораватиду. Исламда буниң алақидар қандақ һөкүмләр бар?

-- Динимизда һәрбир ибадәтни беҗиришниң айрим айрим йоллири көрситилгән. Қурбанлиқ қилиш ибадити бир һайванни алла йолида боғузлаш билән орунлиниду. Өз орунлирида қурбанлиқ қилишқа шараит тапалмиғанлар шуниң пулини пеқир мискинләргә әвәтиш арқилиқ шу йәрдә қурбанлиқниң гөшини сәдиқә қилиш билән бу ибадәтни орунлайду. Ундин башқа йолларға башқа иқтисад аҗратса болиду.

Юқиридики аваз улинишидин, бу һәқтики мәлуматимизниң тәпсилатини аңлайсиләр.


Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт