Рабийә қадирниң оғли алим хитай тәрипидин мәҗбурий иқрар қилдурулди

• Мухбиримиз пәридәниң бу һәқтики толуқ мәлумати
• Download story audio

Алим абдуреһим

Бу йил 30 яшқа киргән алим абдуреһим рабийә қадирниң үрүмчидики пәрзәнтлириниң арисидики әң кичики. У акилири абликим вә қаһар абдуреһимлар билән биргә тияншан район солақханисида тутуп турулмақта. Америка уйғур бирләшмиси кишилик һоқуқ программисиниң йеқинда игилигән учуриға қариғанда, 1‏- ийолниң алди-кәйнидә алим абдуреһим мәҗбурий һалда өзи үстидин чиқирилған җинайәтләргә иқрар қилдурулған. Һазир алим абдуреһимниң бу иқрарнамигә қол қоюш җәрянида аз дегәндә 2 қетим қийин-қистаққа учриғанлиқи мәлум.

Алим дохтурханида давалинишқа еһтияҗлиқ болуши мумкин

Кишилик һоқуқ программиси һазир алим абдуреһимниң саламәтлик әһвалидин интайин әндишә қиливатқанлиқини һәмдә алимниң дохтурханида давалинишқа еһтияҗлиқ болуши мумкинликини билдүрди. Биз бу мунасивәт билән алим абдуреһим вә униң акилири тутуп туруливатқан үрүмчиниң тияншан районлуқ тутуп туруш орниға телефон қилдуқ. Телефонимизни алған сақчи хадим бизниң алим абдуреһимниң әһвали һәққидә сориған суалимизға җавап беришни рәт қилип, бу йәрдә тутуп туруливатқан шәхсләргә аит учурларни беришкә болмайдиғанлиқини ейтти. Әмма биз униңдин алим абдуреһимниң саламәтлик әһвалидин әндишә қиливатқанлиқимизни ейтқинимизда, у буниңға дәрһалла инкас қайтуруп, " саламәтлики яхши, буниңда чатақ йоқ" деди.

У сөзидә , бу солақханиниң йетип-қопуш вә йимәк-ичмәк әһвалиниң яхши икәнликини, һәтта телевизорларниму көргили болидиғанлиқини ейтип, бу йәрдә тутуп туруливатқан кишиләрниң саламәтлик әһвалидин әндишә қилишимизниң һаҗәтсиз икәнликини билдүрди.

Хитай түрмисидә 6 йил йетип чиққан рабийә қадир ханим бу һәқтә тохтилип, тияншан районлуқ солақханиниң һазир рабийә ханимниң пәрзәнтлиригә киргүзүлгән йимәклик вә кийим-кечәк болсун һечқандақ боюмларни қобул қилмай қайтуривәткәнликини ейтти. У йәнә солақханилардики шараитниң начарлиқини тәкитлиди.

Алим абдуреһим баҗдин қечиш вә дөләтни парчилашқа урунуштин ибарәт 2 түрлүк җинайәт билән әйибләнгән. Буниңға нарази болған рабийә ханим 1999‏- йили 8‏-айғичә болған мәзгилдә үрүмчидики барлиқ ширкәтлиригә өзи игә болғанлиқини, хитайниң буниңдин авалқи һәр қандақ бир баһанә билән пәрзәнтлирини әйиблишиниң тоғра әмәсликини ейтти.

Рабийә ханим: мән америкиға кәлгәндин буян балилирим қийин – қистақтин қутулалмиди

Рабийә ханим йәнә, хитай һөкүмитиниң у түрмигә киргәндин тартип таки америкиға кәлгән һазирға қәдәр униң үрүмчидики балилириға түрлүк қийинчилиқларни туғдурғанлиқини, һәтта сақчиларниң әқидә ширкитигә бастуруп кирип, нурғун һөҗҗәтләрни елип кәткәнликини әскәртти.

Алим абдуреһим илгири бу һәқтә радиомизниң зияритини қобул қилғанда, сақчиларниң уларни давамлиқ аварә қиливатқанлиқини һәтта телефонимиз уланған бәзи чағларда сақчиларниң униң йенида икәнликини ейтқан иди. Бу нөвәт хитай сақчилири алим абдуреһимни мәҗбурий иқрар қилдурғандин кейин, әмди уни қийин-қистаққа елишни тохтитамду-йоқ? бу, рабийә ханим вә кишилик һоқуқ программиси көңүл бөлүватқан бир мәсилә.

3 Оғли түрмигә соланған вә қизи нәзәрбәнд астиға елинған рабийә ханим өзиниң кишилик һоқуқ давасидики күришиниң буниңлиқ билән тохтап қалмайдиғанлиқини билдүрүш билән тәң, хитай һөкүмитиниң кишилик һоқуқни һөрмәт қилип, барғансери демократийигә йүзлиниши керәкликини билдүрди.

Рабийә ханимниң пәрзәнтлиридин алим абдуреһим, абликим абдуреһим вә рушәнгүл бу йил 5‏-айда америка дөләт мәҗлиси вәкилләр өмики үрүмчигә келиш һарписида хитай сақчилири тәрипидин тутқун қилинған. Кейин униң чоң оғли қаһар абдуреһимму тутқунға учриди һәмдә һазир рушәнгүл өйидә нәзәрбәнд астида яшимақта. (Пәридә)