Рамизан вә әхлақ

Аллаһ таала өз һекмити билән мәхлуқатлардин инсанларни улуғ яратти. Җайлардин мәккә вә мәдинә шәһәрлирини, күнләрдин җүмә күнини, айлардин рамизан ейини улуғ қилди.
Мухбиримиз өмәрҗан тохти
2009-08-24
Share

Муһәммәд әләйһиссаламға қурандин дәсләпки вәһий рамизан ейида чүшүшкә башлиған. Миң айдин улуғ болған қәдир кечисиму рамизан ейиниң ичидә болиду. Униңдин башқа, инсанларниң әхлақини ислаһ қилиши вә ирадисини тавлап йетиштүрүши үчүнму рамизан ейи чоң пурсәттур. Шуңа бу айни ислам әһли 14әсирдин бери қәдирләп кәлмәктә.

Сәуди әрәбистаниниң мәккә мукәррәмә шәһиридә турушлуқ яш алим абдулетип һаҗим бу һәқтики сөһбитимизни қобул қилған иди.

Абдулетип һаҗим билән сөһбәт

Абдулетип һаҗим роза тутушниң сир - әсрарлири вә әхлақ билән болған мунасивити һәққидә тохтилип мундақ деди:" роза тутушниң сир - әсрарлирини билиш үчүн аввал инсанниң инсанлиқ сирини тонуш керәк. У биз сирттин көрүватқандәк пәқәтла йәп- ичидиған, һәрикәт қилидиған вә сөзләйдиған җанлиқ һәйкәл әмәс, бәлки униң һәқиқий маһийити униңдики аллаһ таала ата қилған роһаний җәвһәрдур. Инсан буниң билән тәпәккур қилиду, һәқиқәтләрни билиду. Буниң билән һес қилиду вә ләззәтлиниду. Аллаһ таала инсандики мушу роһаний җәвһәрниң йүзисидин пүтүн пәриштиләрни инсанларниң атиси адәм әләйһиссаламға сәҗдә қилишқа буйриған. Инсан шундақ улуғ мәхлуқатки, униң роһи аллаһ тааладин, бәдини топрақтин болған һөрмәтлик бир мәвҗудаттур. Инсан һәмишә уни улуғлуққа көтиридиған роһи билән, уни рәзилликкә чүшүрүшкә үндәйдиған нәпсий һәвәсниң арисидики тоқунушлар биләнла яшайду. Әгәр у, роһи билән әқлини нәпсий һәвисигә бойсундуруп, нәпсини өзигә һаким қиливалса, у һайванлиқ дәриҗисигә чүшүп қалиду. Әгәр у өзиниң қәдир- қиммитини тонуп нәпсини әқли вә роһиниң тәләблиригә бойсундурса, у пәриштиләргә охшаш яки пәриштиләрдинму улуғ болиду. Чүнки аллаһ таала һайванларға әқил, идрак ата қилмастин, пәқәт нәпсий һәвәсинила бәргән болса, пәриштиләргә нәпсий һәвәс бәрмәстин, пәқәт әқил- идрак билән роһнила ата қилған. Әмма инсанға һәм әқил- идрк билән роһ, һәм нәпсий һәвәс ата қилған. Шуңа нәпсигила берилип өз қәдир- қиммитини йоқатқан инсан һайванға охшаш орунға чүшүп қалғандәк, әқил- идракини қоллинип, нәпсиниң һәвәслирини әқил вә шәриәт билән муһакимә қилған кишиму пәриштиләрдәк, гаһ улардинму улуғ һесаблиниду. Шуңа аллаһ таала қуранда 'иман ейтқан вә яхши әмәлләрни қилғанлар - әнә шулар мәхлуқатларниң яхшисидур' дәйду. Чүнки роза билән адәм өзини шундақ әхлақлиқ һәм ирадилик қилалайду ."

Роза вә тән сағлиқи

Абдулетип һаҗим йәнә мундақ деди:" пәйғәмбәр әләйһиссалам йәнә бир һәдистә мундақ дегән: 'роза тутуңлар, сағлам болуңлар.' Роза тутушта аллаһ таалаға йеқинлишиш, роһни йүксәлдүрүш, сәбир - тақәтлик вә ирадилик болуп йетилиш вә башқилар қатарлиқ ахирәтлик пайдилар болғандәк, тәнниң сағлам болушиға охшаш дунялиқ пайдилириму бардур. Чүнки ашқазан - кесәлликләрниң мәркизи, кесәлдин қутулушниң беши пәрһиздур. Ашқазанниң арам тепиши үчүн розидин яхши пурсәт йоқтур. Башқа давалаш усуллири пайда бәрмигән көплигән шекәр кесәлликлири, қан бесими мүшкилиси вә башқиму кесәлликләрниң роза тутуш арқилиқ сақайғанлиқи һәққидә алаһидә мақалиләр йезилған. Дуняда көплигән дохтурларниң бәзи кесәлликләрни пәрһиз билән давалаватқанлиқиму бу сәвәбтин еди."

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт