Рабийә қадир ханим клинтон ханимниң хитай һөкүмитидин уйғур ғайибларниң ақивитини сүрүштә қилишини тәләп қилди

Америка дөләт ишлири министири һиларий клинтон ханим шәрқий җәнубий асиядики дөләтләргә қаратқан зияритини башлаш алдида турмақта.
Мухбиримиз ирадә
2012-08-29
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Һилларий клинтон ханим 2010-йиллиқ дуня кишилик һоқуқ мәсилиси һәққидә соз қилди. 2011-Йили 8-март.
Һилларий клинтон ханим 2010-йиллиқ дуня кишилик һоқуқ мәсилиси һәққидә соз қилди. 2011-Йили 8-март.
state.gov

Һиларий клинтонниң зиярәт бекәтлириниң ичидә хитайму бар болуп, у, 4- вә 5-сентәбир күнлири бейҗиңда хитай рәһбәрләр билән учришиш елип бариду. Бу мунасивәт билән уйғур миллий һәрикити рабийә қадир ханим радиомизда баянат елан қилип, һиларий клинтон ханимниң учришишта уйғурларниң кишилик һоқуқ мәсилисини оттуриға қоюшини, болупму үрүмчи вәқәсидин кейин йоқилип кәткән ғайибларниң ақивитини сүрүштә қилишини тәләп қилди.

Америка дөләт ишлири министири һиларий клинтон ханим 30-авғуст күнидин етибарән шәрқий җәнубий асия дөләтлиригә қаратқан зияритини башлайду. Бу униң бу йил ичидә районға қилған 3-қетимлиқ зиярити болуп, униң бу нөвәтлик зиярити хитай билән униң қошна дөләтлири арисидики земин талаш-тартиши әвҗигә чиққан бир мәзгилгә тоғра кәлди.

Түнүгүн америка дөләт ишлири министирлиқиниң баянатчиси викторийә нуланд ханим баянат берип, клинтон ханимниң бу қетимлиқ зияритидә хитай вә хитайға қошна дөләтләрни зиддийәтни һәл қилишта қорал күчигә тайиништин сақлиниш һәққидә агаһландуридиғанлиқини билдүрди.

Хитайниң нөвәттә бир яқтин җәнубий деңиздики хитайлар сәнша араллири дәп атайдиған районға гарнизон қурғанлиқи җәнубий деңиздики башқа игилик һоқуқ даваси қиливатқан дөләтләр вә шундақла америкиниң тәнқидигә учриған иди. Нуланд ханим сөзидә йәнә америкиниң һәрдаим хитайдин һәрбий күчигә алақидар мәсилиләрдә очуқ-ашкарилиқни тәләп қилип кәлгәнликини вә һиларий клинтонниң бу қетимлиқ зияритидиму бу мәсилини қайта тәкитләйдиғанлиқини билдүрди.

Гәрчә, һиларий ханимниң бу қетимлиқ зияритиниң асасий темисиниң талаш-тартиштики араллар мәсилиси вә сүрийә мәсилиси болидиғанлиқи тәхмин қилинсиму, әмма кишилик һоқуқ мәсилиси йәнила күн тәртиптә. Нуланд ханим сөзидә, америка-хитай икки дөләт учришишлириниң әң муһим темилириниң бириниң кишилик һоқуқ болуп кәлгәнликини вә бу мәсилиниң оттуриға қоюлидиғанлиқини билдүрди.

Бүгүн, уйғур миллий һәрикити рәһбири рабийә қадир ханим радиомиз арқилиқ баянат елан қилип, һиларий клинтон ханимни хитайдики зияритидә башқа муһим мәсилиләр үстидә сөзләшкәндә, хитайға кишилик һоқуқ мәсилисидиму бесим ишлитишкә чақирди. Рабийә қадир ханим сөзидә хитайдики уйғур, моңғул вә тибәтләр үстидики бесимниң күнсайин ешиватқанлиқини тәкитлиди.

5-Июл үрүмчи вәқәсидин кейин из-дерәксиз ғайиб болғанлар мәсилиси нөвәттә чәтәлләрдики уйғур тәшкилатлири башлиқ барлиқ кишилик һоқуқ органлириниң диққитини қозғиған бир мәсилә болуп қалди. Нөвәттә дуня уйғур қурултийи ғайиблар мәсилисини хәлқаралиқ кишилик һоқуқ органлири вә алақидар дөләт әрбаблири билән болған учришишида бу кишиләрниң ақивитини сүрүштә қилишни тәләп қилмақта. Рабийә қадир ханим бу йил 7-айда америка-хитай кишилик һоқуқ сөһбити башлиништин бурун америка һөкүмәт әмәлдарлири билән учрашқанда ғайиблар мәсилисини оттуриға қойған иди. Рабийә қадир ханим бүгүн сөзидә, ғайиблар мәсилисиниң уйғурлар йолуқуватқан кишилик һоқуқ дәпсәндичиликиниң қанчилик дәриҗидә еғирлиқини көрситип беридиған бир пакитлиқини билдүрүп, һиларий клинтон ханимниң бу қетимлиқ учришишта хитай рәһбәрләрдин ғайибларниң ақивитини әң җиддий мәсилә сүпитидә сүрүштә қилишини тәләп қилди.

Һиларий клинтон ханим шәрқий җәнубий асияға қаратқан зиярити җәрянини алди билән тинч окян араллири мунбири йиғиниға қатнишиш билән башлайду. 4-5-Сентәбир хитайда зиярәттә болғандин кейин, 8-9-сентәбир күнлири асия-тинч окян иқтисад һәмкарлиқ йиғиниға қатнишиду. Бу йиғин җәрянида клинтон ханимниң русийә ташқи ишлар министири сергий лавроф билән учришип, сүрийә мәсилиси үстидә пикир алмаштуридиғанлиқи пәрәз қилинмақта.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт