Сүрийиниң дәмәшиқ шәһиридики намайиш давамлашмақта

Әрәб дөләтлиригә туташқан намайиш ялқуни кейинки вақитларда сүрийидә өз ипадисини тапмақта. Бүгүн 22-апрел җүмә күнидики омумйүзлүк намайишни сүрийилик намайишчилар “улуғ җүмә күн” намайиши дәп атиди.
Ихтиярий мухбиримиз өмәрҗан
2011.04.22
suriyilikler-liderlirigha-qollash-305.jpg Миңлиған сүрийиликләр йиғилип дөләт байриқини вә президент башар ал-ассадниң рәсимини көтүргән һалда, өзлириниң лидәрлирини қоллиғанлиқини ипадилимәктә. 2011-Йили 29-март.
AFP

Сүрийиниң дәмәшиқ, дәра. Һәмс, һәма, баняс, қамишли, кисвә шәһәрлиридә он миңларчә хәлқ намайиш қилип, өзлириниң һәқиқий һөррийәт тәләп қилидиғанлиқини җакарлиди.

Тәһлилчиләргә көрә, сүрийә рәиси бәшшар әл әсәд тунис вә мисирда партлиған хәлқ намайишлиридин чөчүп кетип дөләт ичидә ислаһат елип бериш вәдисини бәргили хели вақит болған болсиму, та һазирғичә униң ислаһат вәдиси әмәлгә ашмиған. Намайишчиларниң асаслиқ тәләплиридин бирәрсиму әмәлгә ашмиған. Пәқәт кейинки вақитларда намайишчиларниң тәлипигә асасән 1963-йилидин бири сүрийидә үзлүксиз давам қилип кәлгән һәрбий һаләт қануни билән 1968-йили қурулған дөләт хәвпсизлик мәһкимиси шәклән әмәлдин қалдурулған. Әмма әһвалда өзгириш болмиған.

Қатарниң “әл җәзирә” боливийә қанилиниң 22-апрел җүмә күнидики хәвиригә көрә, бүгүн сүрийиниң һәр қайси шәһәр вә вилайәтлиридә “улуғ җүмә күн” намайишиға чиққан он миңларчә намайишчи хәлқ “бизгә һәқиқий һөррийәт керәк, қуруқ вәдиләргә алданмаймиз. Һазирқи һакимийәтниң чүшүп кетишини тәләп қилимиз” дегән шоарларни товлап намайиш қилған болуп, сүрийә сақчилири намайишчиларға қаритип оқ чиқарған. Бу җәрянда бир қанчә киши яриланған.

Сүрийилик кишилик һоқуқ паалийәтчиси әммар қурби мисир пайтәхти қаһирә шәһиридин қатарниң “әл җәзирә” боливийә қанилиға бәргән баянатида мундақ деди:“ сүрийиниң дөләт телевизийиси пәқәт ялған мәлуматларни тарқитиватиду. Улар сүрийиниң һәр қайси җайлирида кәң көләмдә намайиш қилған хәлқ аммисини аз сандики қутратқуч күчләр дәп тәриплимәктә вә сүрийә һөкүмитиниң һәрбий һаләт билән дөләт хәвпсизлик идарисини әмәлдин қалдурғанлиқини йетәрлик һөррийәт дәп тәшвиқ қилмақта.

50 Йилға йеқин вақит давам қилған һәрбий һаләт сәвәблик бигунаһ түрмиләргә ташланған кишиләрни вә барлиқ сиясий мәһбуслар қоюп бәрмәй туруп, қәғәз үстидила бу қанунни әмәлдин қалдурғанлиқ бир ялғанчилиқтур.

Сүрийидә 1968-йили қурулған дөләт хәвпсизлик мәһкимиси адәттики хәлқ мәһкимисигә охшимайдиған мәхсус һәрбий мәһкимә болуп, сансиз бигунаһ кишиләр бу мәһкимидә адвокатсиз сотлинип түрмиләрдә чирип түгәшти, нурғунлири өзлирини зинданлардин қутулдуруп қойидиған бирәр сиясий өзгиришни күтүп ятмақта.

Сүрийә рәиси бәшшар әл әсәд 2005-йилидин буян ислаһат елип беришқа вәдә қилип кәлгән болсиму, һазирғичә һечқандақ бир ислаһат елип барғини йоқ, сүрийә хәлқи тәләп қилған һөрийәтни ата қилғини йоқ.

Униң әксичә, бир қанчә һәптидин бири түрмиләргә елинғанлар һәдди -һесабсиз көп болуп кәтти. Йәнә бурунқидәкла қийин-қистақлар, йолсиз қолға елишлар, қорқутуш вә тәһдит селишлар давам қилип келиватса, сүрийә һөкүмити қандақму өзини ислаһат елип бардуқ, хәлқниң тәлипини орундидуқ дейәлисун!”

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.