Сүрийә билән йәмәндә тарихта көрүлмигән қәтлиам давам қилмақта

Сүрийә вә йәмән һакимийәтлириниң намайишчи хәлққә қаратқан вәһшийләрчә бастуруши давам қилмақта.
Ихтиярий мухбиримиз өмәрҗан
2011.06.02
yemen-namayish-tutqun-305.jpg Йәмән әскәрлири намайишчиларни тутқун қилмақта. 2011-Йили 20-апрел.
AFP

Йәмәндә өткән йәкшәнбә күнидин бүгүнгә қәдәр йәмән рәиси ели абдулла салиһ қошунлири тәрипидин өлтүрүлгән намайишчи сани 200 дин ашқан. Сүрийидә өткән бир һәптә ичидә сүрийә армийиси вә сақчилири тәрипидин етип өлтүрүлгән намайишчи сани 260 қа йәткән. Һәр икки дөләттә өлтүрүш вә түрмиләргә қамап қийнаш сиясити давам қилмақта. Әмма намайишчиларни ғайисидин ваз кәчтүрүш үчүн елип берилған бу чариләр әксичә намайишчиларниң санини вә күчини ашуруп бармақта икән.

Сана шәһири ис-түтәкләр арисида қалмақта

Қатарниң “әл җәзирә” телевизийә қанилиниң 2011-йили 2-июн пәйшәнбә күнидики хәвиридә, йәмән сақчилириниң сәна вә тәиз шәһәрлиридә намайишчи хәлқни рәсмий түрдә қәтлиам қилғанлиқи билдүрүлди. Йәмәндә ели абдулла салиһни қоғдиғучилар намайишчи хәлқни вә уларниң орунлашқан җайлирини уруш айропиланлири, ракеталар вә зәмбирәкләр билән бомбардиман қилмақта икән. Йәмән һакимийитигә қарши қәбилиләр зич җайлашқан хәмр шәһирини бомбардиман қилиш һазирғичә давам қилмақта икән. Йәмән пайтәхти сана шәһиригә чәт райондикиләрниң кириши мәни қилинған болуп, сана шәһириниң һәр тәрипини ис-түтәкләр қапливалған. Бу сәвәбтин сана айродромиға айропилан чүшүш ишлири тохтитилған. Санадики “суһәйл” телевизийә қанилиниң мәркизи йәмән сақчилири тәрипидин пүтүнләй көйдүрүп ташланған.

Хәлқара кәчүрүм тәшкилати ели абдулла салиһни агаһландурған, униң от билән ойнишиватқанлиқини әскәртип, хәлқни қораллиқ бастурушни тохтитиш лазимлиқини билдүргән.

Йәмәндики намайишчилар вәкили абдураһман әрзәқ 2011-йили 2-июн пәйшәнбә күни қатарниң “әл җәзирә” телевизийә қанилиға бәргән баянатида мундақ деди: “йәмән рәиси ели абдулла салиһ йәмән армийисини, сақчилирини вә башқа яндашлирини ишқа селип сана вә тәиз шәһәрлирини бомбардиман қилип, шәһәр ичини ис-түтәккә көмүвәтти. Йәмән рәиси түгәшти. Әмма униңға тән бәрмәй бар күчи билән җан талашмақта.”

Сүрийидә қәтлиам вә анталийидә сүрийиниң келәчики һәққидә чоң йиғин

Хәвәрләргә көрә, сүрийидә қәтлиам давам қилмақта. Сүрийә армийиси вә сақчилири намайишчиларға қарши рәсмий оқ чиқирип, уларни тарқитиветишкә урунмақта. Әмма намайиш долқуни күндин-күнгә улғийип, сүрийиниң һәр қайси вилайәтлиридә омумлашмақта икән. Түнүгүн бир күн ичидә дәра шәһиридә өлгән намайишчилар сани 50 тин ашқан.

Йәнә бир тәрәптин, сүрийә һакимийитигә қарши гуруһлар түркийиниң анталийә шәһиридә бир қанчә күндин бири “сүрийиниң келәчики” дегән мавзуда чоң йиғин чақирған болуп, йиғин бүгүн ахирлашти. Йиғинға һазирқи бәшшар әл әсәд һакимийитигә қарши гуруһлардин 350 киши иштирак қилған болуп, улар сүрийиниң мундин кейинки келәчики қандақ болиду дегән мавзуда баш қатурди. Йиғинға қатнашқучилар һәр хил җамаәт вә тәшкилатларниң адәмлири болғанлиқтин, уларниң көз қарашлириму бир хил болмиди.

2011-Йили2-июн күни анталийидин “әл җәзирә” телевизийә қанилиға баянат бәргән өмәр хәшрә баянатида мундақ деди:“йиғин бүгүн ахирлашти. Йиғинда һәр қайси тәшкилатларниң ортақлишип бирликкә кәлгән пикри бәшшар әл әсәдниң тәхттин чүшүши вә униң ислаһатиниң әмди ишқа яримайдиғанлиқи, сүрийидә йеңидин демократийини әмәлгә ашуруш керәклики болди. Әмма сүрийини түркийигә охшаш һакимийәт билән дин айриветилгән бир дөләт қилип чиқиш мәсилисигә кәлгәндә, сүрийилик “мусулман қериндашлар” тәшкилати билән сүрийидә яшайдиған курдлар қарши чиқти. Курдларниңму тәлипи чәткә қеқилмайду. Чүнки сүрийиниң асасий қанунида “сүрийә әрәб вә курд милләтлиридин қурулған бир дөләттур” дәп қәйт қилинған. Шуңа курдларниң сүрийидики авази төвән әмәс. Йиғин ахирлишиш әснасида, сүрийә рәиси бәшшар әл әсәдни қоллайдиғанлар йиғин залиниң алдида намайиш қилди.
Әмма түркийә сақчилири уларни тарқитивәтти. Йиғинда елинған қарарлар кейинки күнләрдә елан қилиниду.”

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.