Uyghur élide "senlu" süt parashuki ichip késel bolghan balilar üzlüksiz köpeymekte

Xitayning süt mehsulatlirigha börekni zexmilendüridighan mélamin maddisi qoshqanliqi pash bolghandin béri, süt parashuki échip késel bolghan balilarning sanida shiddetlik artish ehwali körülmekte.
Muxbirimiz erkin
2008-09-25
Share
pilanliq-tughut-305.jpg Uyghur élidiki melum bir uyghur ayalning balisini quchiqida tutup olturghan süriti.
RFA Archive

Bu weqe Uyghur élidimu zor sarasim peyda qilghan. "Senlu " süt parashuki weqeside ölgen balilarning biri Uyghur élide bolup, yerlik metbu'atlar késel balilarning sani üzlüksiz köpiyiwatqanliqini xewer qilmaqta. Da'iriler bolsa adwokatlargha "senlu süt parashuk weqesige munasiwetlik erz - shikayet dilolirini qobul qilmasliq "ni yetküzgen.

Uyghur élide mélamin qoshulghan süt parashuki échip késel bolghan balilarning sani üzlüksiz köpiyiwatqan bolup, bu ata - anilarni jiddiy sarasimgha salmaqta we rayondiki doxturxanilarda börek tekshürüsh qizghinliqi peyda qilmaqta iken. Uyghur aptonom rayoni hökümitining resmiy tor békiti " tengritagh" torining peyshenbe küni tarqatqan bu heqtiki bir xewiride, 24 ‏ - séntebir sa'et 14:00 ke qeder rayonda 284 neper yéngi késellik bayqalghanliqini, buning bilen rayonda bayqalghan késellikning 1537 ge yetkenlikini ilgiri sürülgen.

Xitayda bügün'ge qeder "senlu" süt parashuki ichip késel bolghan balilarning omumi sani az dégende 60 ming bolup, buning ichide böriki zexmilen'genlik tüpeyli ölgen 4 neper balining biri Uyghur élining qara sheher nahiyisidiki bingtüen 2 ‏ - diwiziyisining puqrasi idi. "Senlu" süt parashuki ichkenlik sewebi böriki zexmilen'gen bu bowaqning qara sheherdiki bingtüen 2 ‏ - diwiziye doxturxanisigha élip bérilghanliqi we shu doxturxanida ölgenliki ilgiri sürülmekte. "Tengritagh" tori 18‏ - siéntebirdiki xewiride, bowaqning ölümige "mélamin qoshulghan senlu süt parashuki ichkenlik seweb bolghanliqini" ilgiri sürgen, lékin weqening tepsiliy ehwali toghrisida uchur bermigen idi.

Bu 11 ‏ - séntebir küni, senlu süt parashuk setchiliki ashkarilan'ghandin béri yüz bergen we süt parashuk weqeside ölgenliki ilgiri sürülgen 4 ‏ - bala bolup hésablinidu. Lékin rayondiki doxturxanilar bolsa "senlu" süt parashuk setchiliki bilen munasiwetlik késeller üstide köp toxtilishni xalimaydighandek qilatti.

Özining bu weqe üstide pikir bayan qilalmaydighanliqini, buninggha doxturxana mes'ullirining jawab béreleydighanliqini bildürgen qarasheher 2‏ - diwiziye doxturxanisining balilar bölümidiki bir doxtur xanim, muxbirimizning bu heqtiki so'allirigha jawab bérishni ret qildi. Lékin mezkur doxturxanining ismini ashkarilashni xalimaydighan bir kéchilik nöwetchi mudiri ölgen bala heqtiki xewerlerning rastliqini inkar qildi.

Mezkur doxturxanida bir bowaqning ölgenlikini, lékin ölüsh sewebi süt parashuk setchiliki bilen munasiwetsiz ikenlikini tekitligen nöwetchi mudir, Uyghur aptonom rayonining hökümet tori "tengritagh" tor békitini xata xewer bérish bilen eyibligen bolsimu, lékin mezkur doxturxanida ölgen bowaqning ölüsh sewebini chüshendürüshni ret qildi.

U mundaq deydu": bu xewiride xataliq bar. Bu xewer hökümet terepning xewiri bolsimu, uningda yenila xataliq mewjüt. Bu shinxu'a agéntliqining xewiri bolsimu toghra emes. Rast, hökümet terep bergen xewer bolsimu bu xata . Men shuni éytip qoyay, chünki men doxturxanining bash nöwetchi mes'uli, bu késel ilgiri nahiyilik doxturxanida yatquzulghan. Kéyin bizning doxturxanigha yötkep kélin'gen. U yötkep kélinip 5 sa'ettin kéyin öldi. Bu waqit 8 ‏ - aylarning axiri bolsa kérek. U chaghda téxi senlu weqesi yüz bermigen. Bu muxbirning xataliqi, tengritagh torining muxbiri bu xewerni özgertken. Bu ish parashuk weqesi bilen bir ish emes...." Bowaqning ölüsh sewebini chüshendürmigen doxturxanining mezkur mudiri, bu heqtiki so'alimizgha balining ölüsh sewebige di'agnoz qoyulmidi, dep jawab berdi. Nöwetchi mudir " u bala doxturxanimizda nahayiti qisqa waqit yatti. Uninggha di'agnoz qoyushqa ülgürmidi. Uning ölüsh sewebi éniqlanmidi. Lékin uning süt parashuk weqeside ölmigenliki melum " deydu.

Xewerlerge qarighanda da'iriler 22 karxana ishlepchiqarghan 60 nechche türlük süt parashokining tizimlikini élan qilip, tizimliktiki parashukni ishletkenler balilirini tekshürtüsh, tekshürülidighan balilarning yéshini 3 ke qeder uzartish toghrisida uqturush chüshürgen. Bu qétimqi setchilik dunyada xitay süt mehsulatlirini import qilishni cheklesh dolquni qozghighan bolup, yawropa ittipaqi xitayning süt terkiwi bar bowaqlar yémeklikini import qilishni pütünley chekligen.

Asiyadiki nurghun döletler xitayning süt mehsulatlirini import qilishni toxtatqanliqini bildürgen idi. Rayondiki küzetküchiler bu weqening Uyghur élide zor sarasim peyda qilghanliqini, ata - anilarning perzentlirini tekshürtüsh bilen aldirash bolup ketkenlikini bildürmekte. "Shinjang " tibbiy uniwérsitéti qarmiqidiki 1 ‏ - doxturxanining balilar bölümidiki bir doxtur xanim her küni az dégende 100 bala üstide tekshürüsh élip bériwatqanliqini bildürdi. U" :üch bala balnitsida yatqan. Her küni 100 din 150 kiche balini tekshüriwatimiz. Biz salametlikide mesile körülgen balilarni dawalashqa yollawatimiz. Her küni 2 - 3 balini yollaymiz. 100 Balining ichidin her küni késili bar balilardin 2 - 3 i chiqidu. Lékin ularning köp qisimi yénik késeller, börek iqtidarida mesile barlar bayqalsa dawalashqa yollaymiz," dep körsetti.

Sehiye nazariti bolsa jaylardiki doxturxanilargha süt parashuk setchiliki bilen munasiwetlik késellerni heqsiz dawalash toghrisida uqturush chüshürgen. Lékin bu dawalashning cheklimisi zadi qanchilik bolidu ? salametliki zexmilen'gen balilarning ziyinigha kim ige bolidu ? dégen mesililer héchkimge ayding emes.

Bu ehwalda ata - anilarning süt parashuki ishlepchiqiridighan shirketlerge ziyanni tölitiwélish dawasi échish éhtimali otturigha chiqqan. Lékin radi'omizning igilishige qarighanda, xitay edliye ministirliqi bu ehwalning aldini élish toghrisida qanun mulazimet organlirigha höjjet chüshürgen. Ichkiridiki bezi xitay adwokatlar charshenbe küni radi'omizgha xitay edliye ministirliqining qanun mulazimet organlirigha chüshürgen höjjitide süt parashuk weqesi bilen munasiwetlik erz ‏ - shikayetler kelse qobul qilmasliqni telep qilghanliqini bildürgen.

Bir adwokat " bizge edliye ministirliqi chüshürgen bu heqtiki höjjet keldi.... Bu höjjetning tepsiliy mezmunini körüp baqmidim. Lékin bu toghrisida köp sözlimisemmu bolidu " dep tekitligen. Lékin Uyghur ilidiki adwokatlarning pozitsiyisi nahayiti sezgür bolup, ular edliye da'irilirining bu heqtiki höjjitini körüp baqmighanliqini bildürmekte.

Ürümchidiki adwokat jang jixé " siz dégen bu höjjetni biz téxi tapshuruwalmiduq. Chünki bizning bu yerde bu ishning bir terep qilinishi nahayiti yaxshi . Shunga bizge bu toghrisida yolyoruq kélip baqmidi. Bizning bu yerde qayturulushqa tégishlik parashuklar qayturuldi. Yighiwélinishqa tégishlikler yighiwélindi. Lékin bu yerde ishlar nahayiti qattiq tutulmaqta," dep körsetti.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet