Америка хитайни далай лама билән сөһбәт өткүзүшкә үндиди

Америка ярдәмчи ташқи ишлар министири, президент бушниң тибәт мәсилисидики алаһидә вәкили павла добрияниский дүшәнбә күни мичиган штатида тибәт роһаний даһиси далай лама билән көрүшүп, буш һөкүмитиниң тибәт вәзийитигә алаһидә диққәт қилидиғанлиқини вә мунасивәтлик тәрәпләрниң өзини тутувелишини тәләп қилди.
Мухбиримиз әркин хәвири
2008-04-21
Share
Далай лама Далай ламаниң йеқинқи сүрити.
AFP Photo

Далай: "һазирқи пәйттә биз ярдәмгә муһтаҗ"

Павла добрияниский тибәт роһаний даһиси билән мичиган штатиниң анн арбор шәһиридики мичиган университетида учрашқан болуп, далай лама йәкшәнбә күни мичиган университитида муһим мәсилиләр үстидә тәблиғ сөзлигән. Павла добрияниский президент бушниң хитай рәһбәрлирини далай лама билән сөһбәт өткүзүшкә тәврәнмәй үзлүксиз үндәватқанлиқини әскәртип, далай лама билән өткүзгән сөһбитини"вақти қәрәллик пурсәт " дәп көрсәтти. Тибәт роһаний даһиси далай лама болса америка һөкүмитиниң тибәтләр билән хитай арисидики тоқунушни һәл қилишқа ярдәмлишишини тәләп қилди. У, "һазирқи пәйттә биз ярдәмгә муһтаҗ" дәйду.

 Добрияниский далай лама билән учрашқан шу күни у "вашингтон почтиси гезити"дә мақалә елан қилип, хитай даирилирини далай лама билән көрүшүшкә йәнә бир қетим үндигән вә тибәт мәсилисини бир тәрәп қилишниң бирдин - бир йоли сөһбәт икәнлики һәм далай лама сөһбәт өткүзүшкә болидиған бирдин ‏ - бир шәхс икәнликини тәкитлигән иди. Чүнки дәйду добряниский " вашингтон почтиси гезити"дики мақалисидә," далай лама хитайниң сөһбәт өткүзүш шәртлирини һазирлиған. У тибәт мустәқиллиқини тәләп қилмайду, бөлгүнчилик һәрикәтләргә қетилмайду шундақла у тибәтни җуңгониң бир қисими, дәп етирап қилмақта" . Лекин добрияниский хитай һөкүмитиниң далай ламани қарилаш һәрикити қозғиғанлиқини әйиблигән вә буниң вәзийәтни яманлаштуруветишкила ярайдиғанлиқини билдүргән иди.

Хитай һөкүмити тибәт аптоном районида 'вәтәнпәрвәрлик' тәлим - тәрбийә һәрикитини қанат яйдурмақта

Хәвәрләрдә әскәртишичә, хитай һөкүмити тибәт аптоном районида вәтәнпәрвәрлик тәлим - тәрбийә һәрикити қозғап, "мәдәнийәт зор инқилаби" истилидики идийиви күрәш шәклини қанат яйдуруш пилани түзгән. Тибәт парткоминиң зувани "шизаң гезити" ниң дүшәнбә күнки хәвиридә һәрикәтниң 2 ай давамлишидиғанлиқини, бу җәрянда радио - телевизийә тәшвиқати вә аммивий йиғинларни ечиш шәкли билән тибәт пуқралириниң тонуши бирликкә кәлтүрүлидиғанлиқини, бөлгүнчиликкә қарши күрәш чоңқурлаштурулидиғанлиқини, аталмиш далай лама гуруһиниң бөлгүнчилик сүйиқәсти паш қилинидиғанлиқини илгири сүрмәктә.

Добрияниский " вашингтон почтиси гезити"дики мақалисидә, "вәтәнпәрвәрлик тәлим - тәрбийә һәрикити"ни әйибләйду шундақла тибәтләрни "далай ламани әйибләшкә мәҗбурлаш, далай ламаға шәпқәтсизлик билән һуҗум қилиш қатарлиқлар мәвҗүт вәзийәтни яманлаштуруветишкила ярайду "дәп көрситиду. У йәнә мундақ дәп язған," тибәтләрниң қайғусини йәңгиллитишниң әң тоғра йоли хитай һөкүмити далай лама билән сөһбәт өткүзүштур. Шундақла, далай лама тибәтләрни зораванлиқтин ваз кечип, тибәт мәдәнийити вә тибәт кимликини қоғдайдиған бир қәдәр кәң мәнидики аптономийигә қайил қилалайдиған бирдин ‏ - бир тәсир вә ишәнчигә игә шәхс".

Хитайларниң далайға қарши намайиши

Америка ташқи ишлар министирлиқи баянатчиси там кәйсей дүшәнбә күни мухбирларға добриянискийниң "вашингтон почтиси гезити"дики мақалисини америкиниң тибәт сияситидики асасий идийиси әкс әттүрүлгән, дәп көрсәтти. Там кәйсей добрянискийниң далай лама билән көрүшүш мәқситини "далай ламаниң вәкили билән хитай һөкүмити арисида елип бериливатқан сөһбәт тоғрисида мәлумат елиш шундақла америкиниң сөһбәтни алға сүрүш үчүн қайси ишларда ярдәм қилалайдиғанлиқи үстидә пикир алмаштуруш " дәп көрсәтти. Там кәйсей сөһбәтниң бейҗиң билән далай лама арисида яришишни илгири сүрүштики роли тоғрисида мундақ дәйду:" биз әлвәттә алди билән далай ламаниң пикирини алимиз. Униң кейинки қәдәмдики пиланини игиләймиз шундақла биз йәнә ,хитай һөкүмити билән бу мәсилә үстидә пикир алмаштуримиз."

Ярдәмчи ташқи ишлар министири добритяниский " вашингтон почтиси гезити" дики мақалисидә, президент бушниң далай лама билән хитай рәһбәрлирини тәврәнмәй үзлүксиз сөһбәткә дәвәт қилип келиватқанлиқини, лекин пәқәт һәқиқй мәнидики сөһбәтниңла истиқбали болидиғанлиқини әскәрткән иди. Там кәйсей, америка һөкүмитиниң хитай әмәлдарлар билән өткүзгән хусусий сөһбәтләрдә бейҗиң даирилиригә далай лама яки униң вәкили билән сөһбәт өткүзүп, оттуридики вәзийәтни пәсәйтишкә үндәп кәлгәнликини билдүрди.

"Өйдики җаһазларни қалап өйни исситимән дегәнлик әхмиқанилиқтур"

Хитай һөкүмити 2002 ‏ - йилдин бери далай ламаниң вәкиллири билән җәмий 6 қетим сөһбәт өткүзгән вә бу сөһбәтләрниң көп қисими бейҗиңда елип берилған болсиму, лекин сөһбәттин бир нәтиҗә чиқмиған иди. Далай ламаниң вәкили лоди гяри, хитай даирилириниң бу сөһбәтләрдә әмәлий мәсилиләрни музакирә қилишни халимиғанлиқи, лекин өзлириниң сөһбәтни йәнила яхши бир башлиниш, дәп қариғанлиқини билдүргән иди. Павла добрияниский, хитай даирилирини мәдәнийәт кимликигә садақәтмән диндар тибәтләрни бастуруш сияситини тохтитип, өз көз қаришини тинч йоллар билән ипадилигән тутқунларни қоюп беришкә чақирди. У йәнә " биз тибәтниң пүтүн мәтбуат вә чәтәллик дипломатларға ечиветилишини чақиримиз " дәйду.

Далай ламаниң йәкшәнбә күни мичиган университетида сөзлигән тәблиғи бир түркүм хитай намайишчилириниң иғвагәрчиликигә учриди. Тәхминән 300 дәк хитай намайишчи йиғин мәйдани сиртида "далай ялғанчи ", " далай олимпик мәшилигә һуҗум қилишни тохтатсун ", " бейҗиң олимпик мусабиқисини қоллаймиз " дегән шуарларни товлашқан. Мичиган университетидики тәблиғидә далай лама сияси темиларни тилға алмай , пәқәт муһит мәсилиси, йәр шарини асраш һәққидә тохталди."Йәр шарини асраш өзиңизни асриғанлиқтур "дәп тәкитлигән далай лама, "өйдики җаһазларни қалап өйни исситимән дегәнлик әхмиқанилиқтур " дәйду. 
Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт