D u q xitay hökümitining pilanlishidiki tor hujumi kücheygenliki heqqide agahlandurdi

Dunya Uyghur qurultiyi peyshenbe küni bayanat élan qilip, xitay torbuzarlirining d u q tor békiti we qurultay rehberlirining élxet alaqe sistémisigha hujum qilish herikiti kücheygenliki we munasiwetlik tereplerning diqqet qilishini agahlandurghan.
Muxbirimiz erkin
2012.09.06
cyber-terror-internet-ishpiyon-xitay-mike-rogers-305.jpg Amérika dölet mejliside échilghan, intérnét hujumliridin qoghdinish meqsitide chaqirilghan guwahliq bérish yighinigha mayk rogérs riyasetchilik qildi. 2011-Yili 4-öktebir.
www.mikerogers.house.gov

Qurultayning ilgiri sürüshiche, yéqindin buyan teshkilat we shexslerge bezi qurultay rehberlirining namidin wirus qachilan'ghan élxet yollan'ghan bolup, bezi élxetler ularning élxet adrésigha teqlid qilip yasalghan adréslar bilen sélin'ghan.

Uyghur pa'aliyetchilirige, ammiwi teshkilat we xelq'ara organlargha yollan'ghan bu xil élxetlerning az dégende 4 xil wariyanti bayqalghan bolup, bu élxetlerning mezmuni d u q ning yéqinda gollandiyide chaqirilmaqchi bolghan ijra'iye komitéti yighinigha oxshash, teshkilatning nöwettiki xizmet küntertipige munasiwetlik ishlarni téma qilghan. D u q bayanatta eskertishiche, ular bu qétimqi tor hujumining burunqi hujumlar bilen bolghan oxshashliqi, uning köp tereplimilik alahidilikige qarap, d u q ning xizmitige buzghunchiliq qilish meqset qilghan bu hujumda xitay dölitining qoli barliqigha ishinidu.

Bayanatta, bu xil élxetler xitayning d u q we bashqa Uyghur teshkilatlirining sherqiy türkistandiki we chet'eldiki Uyghurlarning asasiy kishilik hoquqigha kapaletlik qilish we algha sürüshni meqset qilghan tinch pa'aliyetlirini teqib qilish herikiti kishini pewqul'adde endishige salidighan ehwalgha bérip yetkenlikidin dérek béridighanliqini tekitligen.

Dunya Uyghur qurultiyining ijra'iye komitéti re'isi dolqun eysa bu qétimliq tor hujumi heqqide toxtilip, bu xil hujumlarning qerellik élip bérilidighanliqi, d u q muhim pa'aliyet orunlashturghan mezgilliride yaki zor weqe yüz bergen waqitlarda köpiyidighanliqini bildürdi.

Uning ilgiri sürüshiche, bu qétimqi hujum d uq ning yéqinda gollandiyide chaqirilidighan ijra'iye komitéti yighini bilen munasiwetlik bolushi mumkin. Uyghur milliy herikiti rehbiri, d u q re'isi rabiye qadir xanim d u q ijra'iye komitétini gollandiye paytexti amistérdamda pewqul'adde yighin'gha chaqirghan. Yighinning 21‏-awghust bashlinip, 3 kün échilidighanliqi élan qilin'ghan idi.

D u q gha qaritilghan tor hujumi bu yil 6‏-ayda bir qétim kücheygen. Shu qétimqi hujum d u q ning yaponiyide 4‏-nöwetlik qurultiyi chaqirilip, xitay hökümitining qattiq naraziliqini qozghighan mezgilge toghra kelgen idi.

6‏-Aydiki tor hujumini amérikidiki kasperisky laboratoriyisi, namliq bir tor bixeterlik shirkiti bayqighan. Mezkur orun 7‏-ayning bashliri élan qilghan doklatta körsitilishiche, mezkur shirketning mutexessisliri 6‏-ayning 27 ‏-küni alma kompyutér meshghulat sistémisigha qaritilghan tor hujumini tosup qalghan. Hujum Uyghur pa'aliyetchilirini nishan qilghan bolup, bu kompyutér sahesidikiler “Ilghar üzlüksiz tehdit” dep ataydighan wirus hujumining bir qismi.

Kalpersikiy laboratoriyisining ilgiri sürüshiche, “Ilghar üzlüksiz tehdit” namliq wirus hujumi élip barghuchi torbuzarliri, alma kompyutéri ishlitidighan bir qisim Uyghur pa'aliyetchilirini tallap, ulargha xaslashturulghan élxet yollighan. Bu élxetlerge wirusluq höjjetler qisturulghan. U alma kompyutér meshghulat sistémisidin sünggüch échip uchur oghrilash iqtidarigha ige. Doklatta, bu wirusning özini niqablash üchün bezide resimlerge qisturulup yollinidighanliqini bildürgen.

Xitayning bu xil tor hujumliridin zadi qanchilik mexpiy xet-chek we höjjetlerni oghrilap ketkenliki melum emes. D u q ijra'iye komitéti re'isi dolqun eysa, gerche mezkur teshkilat her xil bixeterlik tedbirlirini élip, tor hujumining buzghunchiliqidin saqlinishqa tiriship kelgen bolsimu, biraq tor hujumini pütünley tosup qélish imkaniyiti yoqluqini bildürdi.

Dunya Uyghur qurultiyi peyshenbe küni élan qilghan bayanatida yene, qurultay namida élxet tapshuruwalghan kishilerni éhtiyatchan bolushqa agahlandurup, uning rast yaki saxtiliqini éniqlap échishqa chaqirghan.

D u q ning ilgiri sürüshiche, bu Uyghur we tibet we bashqa xitay kishilik hoquq pa'aliyetchilirining élxet sanduqining tunji qétim bu xil wirusning hujumigha uchrishi emes. 2011‏-Yili 6‏-we 7‏-aylarda d u q ning tor békiti tor hujumigha uchrap, éghir buzghunchiliqqa uchrighan. Tor békiti pütünley taqilip qalghan idi. Tor hujumi tor békiti bilen cheklinip qalmighan. D u q ishxana téléfoni we yanfon nomuri kashiligha uchrap, d u q ning élxet sanduqi ikki kün ichide nechche ming exlet yollanmilar bilen toshquzuwétilgen.

Dolqun eysa, xitay hökümitining Uyghur teshkilatlirigha tor hujumi qozghap, Uyghurlarning uchur élish erkinliki we xelq'ara qanunlargha buzghunchiliq qiliwatqanliqi, dunya jama'etchilikining bu xil qanunsiz heriketke diqqet qilishini telep qildi.

Lékin xitay hökümiti gherbtiki karxana, hökümet organlirini we kishilik hoquq teshkilatlirini nishan qilghan bu xil tor hujumlirida özlirining qoli barliqini izchil ret qilip, tor hujumigha qarshi turidighanliqini ilgiri sürüp kelgen. Xitay tashqi ishlar ministirliqi bayanatchisi ilgiri élan qilghan bu heqtiki bir bayanatida “ Junggo hökümiti torbuzush herikitige qarshi turidu. Junggo qanuni torbuzarliqni chekleydu. Junggoning özi torbuzarlarning buzghunchiliqigha uchrawatqan dölet” dégen.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.