Саадәт партийиси хитай консулханисиниң хетигә рәддийә бәрди

Түркийиниң вақит гезити идариси хитайниң истанбулда турушлуқ консулханиси тәрипидин бир парчә хәт тапшурувалған болуп, у хәттә, вақит гезити анти чин йәни хитайға қарши ахбарат тарқитиш билән әйибләнгән, у хәттә йәнә, түркийиниң саадәт партийисини әйибләп хитайға қарши қанунсиз йиғин уюштурди дәп тәнқид қилған.
Мухбиримиз арислан
2009.08.07
Saadet-partiyisi-xitayning-teshwiqatini-ret-qildi-305.jpg Сүрәттә, саадәт партийиси истанбул шөбисиниң муавин башлиқи вә ташқи ишлар мәсули мустафа кайа әпәнди.
RFA Photo / Arslan

Вақит гезити хитай консулханисиниң язған хетини 7 ‏ - айниң 26 ‏ - күнидики санида елан қилған иди.
Саадәт партийиси йеқинда саадәт партийисиниң әнқәрәдики мәркизидә ахбарат елан қилиш йиғини ечип, хитай консулханисиниң хетигә рәддийә берип баянат елан қилди.

Саадәт партийиси шәрқий түркистанда болуватқан зулумға қаршилиқ көрситиш мәқситидә, чағлиян мәйданида өткүзүлгән вә миңларчә киши иштирак қилған йиғинға алақидар, хитайниң " келиш мәнбәси ениқ болмиған бир түркүм партийә вә тәшкилатлар хитайға қарши қанунсиз йиғин уюштурди " дәп ипадилигән хетигә қаттиқ етираз билдүрүп рәддийә қайтурди вә хитай әлчилириниң хата сөзлигәнликини, билимсизликини вә сиясий сәвийисиниң төвәнликини оттуриға қойғанлиқини билдүрди.

Саадәт партийиси ташқи ишлар муавин башлиқи доктур оя ақгүнәнч ахбарат елан қилиш йиғини ечип, 12 ‏ - июлда түркийә хәлқиниң ирадисини оттуриға қойған чағлиян мәйданида ечилған йиғинни саадәт партийисиниң уюштурғанлиқини вә хәлқ аммисиниң һәр қайси саһәләрдин нурғун кишиниң қатнашқанлиқини, рәсмий қатнишишни тәләп қилип кәлгән һәр түрлүк сиясәт, пән ‏ - маарип саһәлиридики иҗтимаий тәшкилатлардин 250 тәшкилат вә җәмийәтләр, тәнтәрбийә гуруппилири, ишчи‏ - хизмәтчиләр уюшмиси, иҗтимаий тәшкилатлар болуп нурғун тәшкилат қоллап ‏ - қуввәтлигәнликини, чағлиян мәйданидики 'шәрқий түркистан' йиғини түрк хәлқиниң ғәзәплик һес туйғуси, қайғуси шундақла залимға көрсәткән қаршилиқи вә зулумни тохтитиш чақириқи икәнликини билдүрди.

Биз бу һәқтә техиму көп мәлуматқа еришиш үчүн саадәт партийиси истанбул шөбисиниң муавин башлиқи вә ташқи ишлар мәсули мустафа кая әпәнди билән сөһбәт елип бардуқ.

Соал: һөрмәтлик рәис әпәндим, хитайниң әнқәрә вә истанбулда турушлуқ әлчисиниң саадәт партийисиниң 12 ‏ - июл күни чағлиян мәйданида өткүзгән шәрқий түркистан йиғини һәққидә " келип чиқиш мәнбәси ениқ болмиған бир түркүм сияси партийә вә тәшкилатлар хитайға қарши қанунсиз йиғин уюштурди " дегән баянатиға нисбәтән сиз қандақ қарайсиз?

-- Һәқиқәтән һәр заман бизниң қәлбимизниң чоңқур қатламлирида зулум вә искәнҗә тартиватқан шәрқий түркистанлиқ қериндашлиримиз бар. Саадәт партийиси болсун яки миллий күрәш тәшкилати болсун биз бир қериндаш, биз сиясий партийидә хизмәт қилиш үчүн, иҗтимаий турмушта хизмәт қилиш үчүн тәйяр. У йәрдики қериндашлиримизға ярдәм қилиш үчүн тиришиватимиз, биз шәрқий түркистанға алаһидә қараш билән биргә, зулумни тохтат дейиш чақриқида чағлиян мәйданида шәрқий түркистан йиғини ачтуқ. Бу йиғинниң икки мәқсити болуп, биринчиси, шәрқий түркистанда зулум барлиқини дуняға аңлитиш, дуня җамаитиниң диққитини шәрқий түркистанға қаритиш, шәрқий түркистанда зулум болуватқанлиқини, дуняниң шәрқий түркситанға қулақ салмайватқанлиқини, дуняға һәқ ‏ - һоқуқ, адаләт һечбир шәйини көзгә илмай, бастуруш, шиддәт, қаттиқ қоллуқ вә өлтүрүш рәһимсизлик билән әмәлийләштүрүлүватқан бир районниң барлиқини билдүрүш иди . Шу сәвәбтин хитай әлчиси" келиш мәнбәси ениқ болмиған партийә вә тәшкилатлар қанунсиз йиғин уюштурди " дәп ипадиләп у йиғинни қоллап ‏ - қуввәтлигән тәшкилат вә органларни нишанға алди. Хитайниң истанбулдики консули сиясий саһәдә билимсизликини йәни саадәт партийисиниң келип чиқиш мәнбәсини билмигүдәк дәриҗидә сиясий билими йоқлуқини ашкарилиди. Әгәр 100 кишидин сорисиңиз, саадәт партийиси түркийиниң әң чоңқур йилтиз тартқан сиясий партийиләрдин бири икәнликини һәр ким билиду. Мустафа кая әпәнди хитай консулханисиға хитап қилип мундақ деди: сән бу хилдики йиғинни, бу хилдики һәқ тәләп қилиш күришини, бу намайишни, зулумни тохтат дейиш шуарини қанунсиз дәпсән, бу йиғин пүткүл илтимас вә тәләпләр сунулуп истанбул валийилиқидин мәркизи сақчи идарисиниң васитиси билән рухсәт елинған бир йиғин. Қанунсиз дейиш хитайниң шәрқий түркистанда йүргүзүватқан зулумлирини йошуруш үчүн ойнаватқан оюнлар.

Һөрмәтлик мустафа кая әпәндим. Силәр саадәт партийси намида хитайға бивастә рәддийә берип рәсмий бир хәт яздиңларму?

-- Әлвәттә биз униңға җаваб берип шундақ дедуқ: силәр бизниң елип барған шәрқий түркистан йиғинимизни, қәлбимизниң шәрқий түркистандики қериндашлиримиз билән биргә соқушини ипадиләп елип бериватқан күрәшлиримизни, бу бирлик сепимизни бозалмайсиләр. Бизниң улар билән болған мунасивитимизни аҗизлаштуралмайсиләр. Биз буни әнқәрәдики мәркизимиздә ахбарат елан қилиш йиғини уюштуруп рәсмий шәкилдә елан қилдуқ. Улар немә дисә десун, бизниң көз қаришимиз өзгәрмәйду. Шәрқий түркистан мәсилиси бизниң мәсилимиз. Шәрқий түркистанда зулум түгигәнгә қәдәр биз үстимиздики қилишқа тегишлик вәзипимизни тохтатмаймиз. Хитайниң һәрбий күчи, иқтисади күчи қанчилик болуштин қәтийнәзәр, бу зулумни түгитиш үчүн саадәт партийиси, түркийә хәлқи қаршилиқ билдүриду. Бәлки пүткүл дуня мусулманлири охшаш қаршилиқ билдүрүши лазим вә бу зулумни тохтитиш үчүн, хитайни иқтисади, сияси вә иҗтимаий саһәләрдә чәмбәр ичигә елиш лазим.

Шәрқий түркистан мәсилисидә 5 йилниң алдидикигә қариғанда техиму көп илгириләш болди. Техиму көп инсанлар шәрқий түркистан мәсилисигә қулақ селишқа башлиди.  

Юқиридики аваз улинишидин, бу һәқтики мәлуматимизниң тәпсилатини аңлайсиләр.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.