Түркийә ташқи ишлар министири қәшқәрни зиярәт қилди

Хитай баш министири вен җябав түркийини зиярәт қилип узун өтмәй, түркийә ташқи ишлар министири әхмәт давудоғлу билән түркийә ички ишлар министири бешир аталайниң охшаш вақитта хитайда зиярәт елип бериши уйғур вә түрк җамаәтчиликиниң диққитини қозғимақта.
Мухбиримиз әркин тарим
2010-10-28
Share
Ahmed-dawudoglu-turkiye-tashqi-ishlar-ministiri-qeshqerde-305 Сүрәт, түркийә ташқи ишлар министири әхмәт давудоғлу вә айали қәшқәрдә уйғурлар билән биргә сүрәткә чүшүватқан көрүнүш.
http://www.worldbulletin.net Дин елинди.

Түрк мәтбуатлири бу зиярәткә алаһидә йәр бәрмәктә. Бәзи мутәхәссисләр кейинки бир йил ичидә түркийә билән хитай оттурисидики мунасивәтниң тиз тәрәққи қиливатқанлиқини, хитайниң бирләшкән дөләтләр тәшкилати бихәтәрлик комитетиниң даимий әзаси икәнликини, иран, ирақ вә афғанистан мәсилисидә түркийә билән охшаш көз қарашқа игә икәнликини, шуңа түркийә, бразилийә вә хитай билән йеқин мунасивәт орнитишқа тиришиватқанлиқини илгири сүрсә, йәнә бәзи мутәхәссисләр хитайниң 5 - июл үрүмчи вәқәсидә абройи қаттиқ чүшкәнликини, түркийә җамаәтчиликиниң уйғурларға қилған һесдашлиқидин чөчигәнликини, шуңа түркийидә абройини тикләш үчүн, түркийә билән мунасивитини күчәйтишкә тиришиватқанлиқини илгири сүрмәктә.

Әхмәт давудоғлу мухбирларниң бу һәқтики соалиға мундақ җаваб бәргән: "Биз америка қошма шитатлири вә явропадин узақлишип хитайға йеқинлашмақчи әмәс. Хитай, пакистан вә түркийә бәзи мәсилиләрдә һәмкарлиқ елип бармақчи."

10 - Айниң 28 - күни түркийә дөләт телевизийисидә әхмәт давудоғлуниң қәшқәр зиярити нәқ мәйдандин тарқитилди. Т р т телевизийиси мухбири фәрһат ақча әпәнди зиярәт һәққидә мундақ мәлумат бәрди: "түркийә ташқи ишлар министири әхмәт давудоғлу хитайда елип баридиған рәсмий зияритини шинҗаң уйғур аптоном районидин башлиди. У һазир қәшқәрдә зиярәт елип бериватиду. Һәйәт алди билән қәшқәргә 90 километир узақлиқтики опал йезисидики мәхмут қәшқириниң мәқбәрисини зиярәт қилди. Мәхмут қәшқири дегән вақтимизда у язған түркий тиллар дивани көз алдимизға келиду. Кейин түркийә ташқи ишлар министири әхмәт давудоғлу башчилиқидики һәйәт йүсүп хас һаҗипниң мәқбәрисини зиярәт қилди. Йүсүп хас һаҗип дегән вақтимизда, қутатқубилик намлиқ әсәр көз алдимизға келиду. Түркийә ташқи ишлар министири әхмәт давудоғлу һазир қәшқәр шәһириниң мәркизигә җайлашқан һейтгаһ мәсчитини зиярәт қиливатиду. Әхмәт давудоғлу аяли сарах ханим билән һейтгаһ мәсчитиниң алдида уйғурлар билән сөзләшти, уйғур балилар билән рәсимгә чүшти."

Түркийә ташқи ишлар министири әхмәт давудоғлу һейтгаһ мәсчитиниң алдида мухбирларға бәргән баянатида, хитайда елип баридиған зияритини түрк дунясиниң муһим шәһәрлиридин бири болған қәшқәрдин башлиғанлиқини, қәшқәрниң қараханилар дөлити мәзгилидә мәхмут қәшқири, йүсүп хас һаҗипқа охшаш улуғ алимларни йетиштүргән шәһәр икәнликини ейтқандин кейин, бу зияритиниң әһмийити һәққидә тохтилип мундақ деди: "түркийә - хитай мунасивитиниң тәрәққи қилиши, шинҗаң уйғур аптоном районидики қериндашлиримиз үчүнму көп пайдилиқ. Униң уйғур қериндашлиримиз билән йеқин мунасивәт орнитишимизға пайдиси бар. Бу зиярәт бизниң тарихта айрилған йәрдә қайта бирлишишимиздә муһим рол ойнайду. Хитайдики зияритимиз һәр җәһәттин муһим әһмийәткә игә. Бу қетим хитайлар билән сияси, иқтисади вә мәдәний ‏ - маарип җәһәттә музакириләр елип баримиз. Бу зияритимизни тарихий йәрләрни зиярәт қилиш билән башлидуқ. Қәшқәр, үрүмчи вә шиән муһим тарихий шәһәрләр. Йәнә бир җәһәттин елип ейтқанда, ата - бовилиримизниң юртини көргән болимиз. Шаңхәйни зиярәт қилғандин кейин, бейҗиңда сиясий мәсилиләр һәққидә музакирә елип баримиз."

Түркийә ташқи ишлар министири әхмәт давудоғлу қәшқәрни зиярәт қиливатқан саәтләрдә, түркийә ички ишлар министири бешир аталай бейҗиңдики рәсмий зияритини башлиди. Түркийә дөләт телевизийисиниң бейҗиңда турушлуқ мухбири ләвәнт улучәр бу зиярәт һәққидә мундақ деди: "ички ишлар министири бешир аталай хитай җамаәт хәвпсизлик министири мең җйәнҗуниң тәклипигә бинаән рәсмий зиярәт үчүн хитайға кәлди. Икки түрк министир бирла вақитта хитайда, бу наһайити аз көрүлидиған бир һадисә. Министир бешир аталай хитайда тәшкили җинайәт, әткәсчилик, қанунсиз көч, хәлқара җинайәт вә террорлуққа қарши күрәштә һәмкарлиқ дегәнгә охшаш мәсилиләрдә хитай рәһбәрлири билән музакирә елип бармақчи. Ички ишлар министири бешир аталай хитай мәркизи комитетиниң даимий әзаси җу йүңкаң биләнму учрашмақчи."

Түркийә ташқи ишлар министири әхмәт давудоғлу үрүмчидин айрилип шиән, бейҗиң вә шаңхәй қатарлиқ җайларни зиярәт қилғандин кейин түркийигә қайтидикән.

Түрк мәтбуатлири қәшқәр, үрүмчи қатарлиқ йәрләрдин бәргән хәвәрлиридә 5 - июл үрүмчи вәқәсидә бу йәрдә қанлиқ вәқәниң мәйданға кәлгәнликини, бу хил зиярәтләрниң уйғурларға пайдилиқ болидиғанлиқини ейтмақта.

Юқиридики аваз улинишидин, бу һәқтики мәлуматимизниң тәпсилатини аңлайсиләр.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт