Türkiye tashqi ishlar ministiri qeshqerni ziyaret qildi

Xitay bash ministiri wén jyabaw türkiyini ziyaret qilip uzun ötmey, türkiye tashqi ishlar ministiri exmet dawud'oghlu bilen türkiye ichki ishlar ministiri béshir atalayning oxshash waqitta xitayda ziyaret élip bérishi Uyghur we türk jama'etchilikining diqqitini qozghimaqta.
Muxbirimiz erkin tarim
2010-10-28
Share
Ahmed-dawudoglu-turkiye-tashqi-ishlar-ministiri-qeshqerde-305 Süret, türkiye tashqi ishlar ministiri exmet dawudoghlu we ayali qeshqerde uyghurlar bilen birge süretke chüshüwatqan körünüsh.
http://www.worldbulletin.net Din élindi.

Türk metbu'atliri bu ziyaretke alahide yer bermekte. Bezi mutexessisler kéyinki bir yil ichide türkiye bilen xitay otturisidiki munasiwetning tiz tereqqi qiliwatqanliqini, xitayning birleshken döletler teshkilati bixeterlik komitétining da'imiy ezasi ikenlikini, iran, iraq we afghanistan mesiliside türkiye bilen oxshash köz qarashqa ige ikenlikini, shunga türkiye, braziliye we xitay bilen yéqin munasiwet ornitishqa tirishiwatqanliqini ilgiri sürse, yene bezi mutexessisler xitayning 5 - iyul ürümchi weqeside abroyi qattiq chüshkenlikini, türkiye jama'etchilikining Uyghurlargha qilghan hésdashliqidin chöchigenlikini, shunga türkiyide abroyini tiklesh üchün, türkiye bilen munasiwitini kücheytishke tirishiwatqanliqini ilgiri sürmekte.

Exmet dawud'oghlu muxbirlarning bu heqtiki so'aligha mundaq jawab bergen: "Biz amérika qoshma shitatliri we yawropadin uzaqliship xitaygha yéqinlashmaqchi emes. Xitay, pakistan we türkiye bezi mesililerde hemkarliq élip barmaqchi."

10 - Ayning 28 - küni türkiye dölet téléwiziyiside exmet dawud'oghluning qeshqer ziyariti neq meydandin tarqitildi. T r t téléwiziyisi muxbiri ferhat aqcha ependi ziyaret heqqide mundaq melumat berdi: "türkiye tashqi ishlar ministiri exmet dawud'oghlu xitayda élip baridighan resmiy ziyaritini shinjang Uyghur aptonom rayonidin bashlidi. U hazir qeshqerde ziyaret élip bériwatidu. Hey'et aldi bilen qeshqerge 90 kilométir uzaqliqtiki opal yézisidiki mexmut qeshqirining meqberisini ziyaret qildi. Mexmut qeshqiri dégen waqtimizda u yazghan türkiy tillar diwani köz aldimizgha kélidu. Kéyin türkiye tashqi ishlar ministiri exmet dawud'oghlu bashchiliqidiki hey'et yüsüp xas hajipning meqberisini ziyaret qildi. Yüsüp xas hajip dégen waqtimizda, qutatqubilik namliq eser köz aldimizgha kélidu. Türkiye tashqi ishlar ministiri exmet dawud'oghlu hazir qeshqer shehirining merkizige jaylashqan héytgah meschitini ziyaret qiliwatidu. Exmet dawud'oghlu ayali sarax xanim bilen héytgah meschitining aldida Uyghurlar bilen sözleshti, Uyghur balilar bilen resimge chüshti."

Türkiye tashqi ishlar ministiri exmet dawud'oghlu héytgah meschitining aldida muxbirlargha bergen bayanatida, xitayda élip baridighan ziyaritini türk dunyasining muhim sheherliridin biri bolghan qeshqerdin bashlighanliqini, qeshqerning qaraxanilar döliti mezgilide mexmut qeshqiri, yüsüp xas hajipqa oxshash ulugh alimlarni yétishtürgen sheher ikenlikini éytqandin kéyin, bu ziyaritining ehmiyiti heqqide toxtilip mundaq dédi: "türkiye - xitay munasiwitining tereqqi qilishi, shinjang Uyghur aptonom rayonidiki qérindashlirimiz üchünmu köp paydiliq. Uning Uyghur qérindashlirimiz bilen yéqin munasiwet ornitishimizgha paydisi bar. Bu ziyaret bizning tarixta ayrilghan yerde qayta birlishishimizde muhim rol oynaydu. Xitaydiki ziyaritimiz her jehettin muhim ehmiyetke ige. Bu qétim xitaylar bilen siyasi, iqtisadi we medeniy ‏ - ma'arip jehette muzakiriler élip barimiz. Bu ziyaritimizni tarixiy yerlerni ziyaret qilish bilen bashliduq. Qeshqer, ürümchi we shi'en muhim tarixiy sheherler. Yene bir jehettin élip éytqanda, ata - bowilirimizning yurtini körgen bolimiz. Shangxeyni ziyaret qilghandin kéyin, béyjingda siyasiy mesililer heqqide muzakire élip barimiz."

Türkiye tashqi ishlar ministiri exmet dawud'oghlu qeshqerni ziyaret qiliwatqan sa'etlerde, türkiye ichki ishlar ministiri béshir atalay béyjingdiki resmiy ziyaritini bashlidi. Türkiye dölet téléwiziyisining béyjingda turushluq muxbiri lewent ulucher bu ziyaret heqqide mundaq dédi: "ichki ishlar ministiri béshir atalay xitay jama'et xewpsizlik ministiri méng jyenjuning teklipige bina'en resmiy ziyaret üchün xitaygha keldi. Ikki türk ministir birla waqitta xitayda, bu nahayiti az körülidighan bir hadise. Ministir béshir atalay xitayda teshkili jinayet, etkeschilik, qanunsiz köch, xelq'ara jinayet we térrorluqqa qarshi küreshte hemkarliq dégen'ge oxshash mesililerde xitay rehberliri bilen muzakire élip barmaqchi. Ichki ishlar ministiri béshir atalay xitay merkizi komitétining da'imiy ezasi ju yüngkang bilenmu uchrashmaqchi."

Türkiye tashqi ishlar ministiri exmet dawud'oghlu ürümchidin ayrilip shi'en, béyjing we shangxey qatarliq jaylarni ziyaret qilghandin kéyin türkiyige qaytidiken.

Türk metbu'atliri qeshqer, ürümchi qatarliq yerlerdin bergen xewerliride 5 - iyul ürümchi weqeside bu yerde qanliq weqening meydan'gha kelgenlikini, bu xil ziyaretlerning Uyghurlargha paydiliq bolidighanliqini éytmaqta.

Yuqiridiki awaz ulinishidin, bu heqtiki melumatimizning tepsilatini anglaysiler.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet