Түркийидики инсан һәқлири вә қазақ тәшкилати қазақистан һөкүмитини тәнқид қилди

Әршидин исраилниң хитайға қайтуруп берилгәнлики илгири сүрүлгән хәвәр түрк мәтбуатлиридинму орун алди.
Ихтиярий мухбиримиз әркин тарим
2011.06.02
abdullah-buksur-305.jpg Түркийидики явро-асия инсан һәқлири тәшкилатлири бирликиниң башлиқи абдуллаһ буксур әпәнди. 2011-Йили 2-июн.
RFA/Erkin Tarim

Түркийидики әң чоң инсан һәқлири тәшкилатлиридин бири болған явро-асия инсан һәқлири тәшкилатлири бирликиниң башлиқи абдуллаһ буксур әпәнди қазақистанниң әршидин исраилни хитайға бериветишниң хәлқара қанунларға хилап икәнликини аңлитип мундақ деди:
“қазақистанниң бундақ қилиш еһтимали йоқ. Немишқа бундақ дәймән десиңиз явропа бихәтәрлик тәшкилатиниң башлиқлиқ вәзиписи өтигән, бирләшкән дөләтләр тәшкилатиниң пүтүн тохтамнамилириға қол қойған қазақистанниң әршидин исраилни хитайға қайтуруп беришини чүшәндүрүп бериш мумкин әмәс. Қазақистан бу тохтамнамиларға қол қоюп туруп қанунға хилап һалда немә үчүн бундақ қилиду? бу қазақистан хитай билән түзгән бәзи тохтамнамиларға тайинип туруп хәлқара қанунға хилап һалда бундақ қилиши инсан һәқлиригә пүтүнләй хилап. Бир дөләт бирләшкән дөләтләр тәшкилатиға әза болған һаман бирләшкән дөләтләрниң пүтүн қанун вә қаидилирини қобул қилған болиду. Қазақистан бурундин тартип хәлқара қанунға хилаплиқ қилип кәлмәктә”.

Абдуллаһ буксур әпәнди қазақистанниң бу қилмишлирини хәлқараниң күн тәртипигә елип келиш керәкликини аңлитип мундақ деди:
“әмди қилишқа тегишлик болған иш дуня җамаәтчиликини һәрикәтләндүрүш. Дуня җамаәтчиликиниң диққитини тартиш. Йеқиндин бери қазақистанға панаһланған өзбекләрниму қазақистан өзбекистанға қайтуруп бериватиду. Қазақистанниң уйғур панаһлиқ тилигүчиләрни хитайға өзбекләрни өзбекистанға қайтуруп бериши чүшәндүрүп бәргили болмайдиған бир әһвал”.

Абдуллаһ буксур әпәнди әршидин исраилни хитай әйиблигән “җинайәтниң җинайәт һесабланмайдиғанлиқи”ни аңлитип мундақ деди:
“әршидин исраил мәсилисини инсан һәқлири җәһәттин 2 хил чүшәндүрүшкә болиду. Биринчиси учур әркинлики, иккинчиси болса бирав әгәр бир инсан һәқлири дәпсәндилири һәққидә бир иш көрсә уни дуня җамаәтчиликигә аңлитиш у кишиниң инсаний вәзиписидур. явропа инсан һәқлири тохтамнамиси билән бирләшкән дөләтләр инсан һәқлири хитабнамисидә пүтүн инсанлар учур елиш учур тарқитиш әркинликигә игә дәп бәлгиләнгән. Хитайниң әршидин исраилни чәтәл мәтбуатлириға мәлумат бәрдиң дәп террорчи елан қилғанлиқиға ишәнгүм кәлмәйду. Бу пәқәтла диктатор дөләтләргә хас бир иш”.

Шәрқий түркистан көчмәнләр җәмийити башлиқи яқупҗан әпәнди радиомизға қилған сөзидә өзиниң шәрқий түркистанлиқ бир қазақ болуш сүпити билән қазақистан һөкүмитиниң уйғурларни хитайға қайтуруп беришигә қарши икәнликини, немә болса болсун инсан һаятиға әһмийәт бериш керәкликини ейтип мундақ деди:
“булар шаңхәй һәмкарлиқ тәшкилати нами астида һәмкарлишиватиду. Бу йәрдә инсан һәқлири дәпсәндә қилиниватиду. Қазақистанда панаһланған кишиләрни хитайға қайтуруп бериш хата. Мән әҗдадимиз бир уйғур мусулман қериндашлиримизни қазақистанниң қатил хитайға қайтуруп бериши пәқәтла калламдин өтмәйду. Чүнки шәрқий түркистан һәммимизниң вәтини”.

Явро-асия инсан һәқлири тәшкилатлири бирликиниң башлиқи абдуллаһ буксур дегәндәк қазақистанниң бу қилмишини дуня җамаәтчиликиниң күн тәртипигә елип келиш үчүн түркийидики шәрқий түркистан тәшкилатлири немиләрни қилмақчи? бу һәқтә көз қаришини елиш үчүн дуқ муавин башлиқи сейит түмтүрккә микрофонимизни узаттуқ.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.