Мухбирларни қоғдаш комитети "хитай уйғурлар авазини җимиқтурушини давам қилмақта"

Мәркизи нюйорктики мухбирларни қоғдаш комитети уйғур журналист ғәйрәт нияз вә дилшат пәрһат қатарлиқ тор башқурғучилириниң җазаға тартилғанлиқиға қарита баянат елан қилип, хитай һөкүмитиниң уйғурларниң пикир әркинликини боғуватқанлиқини көрсәтти.
Мухбиримиз җүмә
2010.08.03
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
bob-dietz-305 Сүрәттә боб дейтз әпәнди хитай һөкүмитиниң журналистларниң һоқуқиға дәхли - тәруз қиливатқанлиқи тоғрисда байан әйлимәктә
AFP Photo

Хитай даирилири 23 - июл, уйғур журналист ғәйрәт ниязға " дөләт бихәтәрликигә тәһдит селиш җинайити" артип, уни 15 йиллиқ қамақ җазасиға һөкүм қилған иди. Радиомиз игилигән мәлуматларға қариғанда, дәл шу мәзгилдә йәнә, "диярим" ториниң қурғучиси дилшат пәрһат, "шәбнәм" ториниң башқурғучиси ниҗат азад вә "сәлкин" ториниң башқурғучиси нурәлиләргә һөкүм елан қилған.

Радиойимизниң зияритини қобул қилған мухбирларни қоғдаш комитети асия бөлүми хадими боб дейтз, буларға артилған җинайәтниң сиясий җинайәт икәнликини билдүрди.

У мундақ деди "әлвәттә буларға берилгән җаза бәк еғир болди. Уларға дөләт бихәтәрликигә тәһдит селиш җинайити берилди. Хитайда журналист вә башқиларға бундақ җинайәт артилсила, бизгә бу бир мәхпий сирдәк учур бериду. Биз шундила буниң қануний сот әмәс, бәлки бир сиясий сот икәнликини билип йетимиз".

Мәлум болушичә, ғәйрәт нияз вә дилшат пәрһат қатарлиқлар үстидин ечилған сот, үрүмчи шәһәрлик оттура сотта ечилған. Сот, ғәйрәт ниязға 15 йиллиқ, ниҗат азадқа 10 йиллиқ, дилшат пәрһатқа 5 йиллиқ вә нурәлигә 3 йиллиқ қамақ җазаси бәргән иди.

Һалбуки сотниң охшаш бир вақитта ечилғанлиқи яки айрим - айрим елип берилғанлиқи һазирчә намәлум.

Ғәйрәт нияз әсли " шинҗаң иқтисад гезити" ниң хадими вә "уйғурбиз" ториниң башқурғучиси. У, "5 - июл вәқәси" дин кейин, бир қисим ғәрб мәтбуатлириниң зияритини қобул қилип, мунасивәтлик даириләрниң мәзкур вәқәгә қайтурған инкаслири һәққидә тохталған иди.

Дилшат пәрһат қатарлиқ тор башқурғучилириғиму " дөләт бихәтәрликигә хәвп йәткүзүш" җинайити артилған болсиму, уларниң хитай қануниниң қайси маддилириға хилап қандақ конкретни җинайәтләрни садир қилғанлиқи ашкариланмиди.

Мухбирларни қоғдаш комитети бу һәқтә елан қилған баянатида " шинҗаң вә үрүмчиниң бир қисим җайлирида йүз бәргән намайишлардин бир йил өткәндиму, хитай уйғурлар авазини җимиқтурушини давам қилмақта " дәп көрсәтти.

Буб дейтз әпәнди хитай һөкүмитиниң уйғур районидин әнсирәйдиғанлиқини, шуңлашқа бу уйғур яшлириға бу хил җаза бәргәнликини көрсәтти.

Буб дейтз әпәнди "биз бу балиларға берилгән җазаларниң маһийитини чүшинишимиз керәк. Булар тор башқурғучилар иди. Лекин хитай һөкүмити бу җайдин бәк әнсирәйду. Болупму, бу балиларға охшаш хитай һөкүмитини һәр қандақ шәкилдә әйибләйдиғанлардин техиму бәкрәк әнсирәйду".

Бәзи ениқсиз мәлуматларға қариғанда, хитай даирилири "5 - июл вәқәси" дин кейин, 100 дин артуқ уйғур тор бәт башқурғучисини қолға алған. Буларниң нөвәттә қандақ әһвалда икәнлики пүтүнләй намәлум.

юқиридики улиништин бу прогирамминиң тәпсилатини аңлиғайсиләр.
Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт