Уйғур елидә әйдиз тарқилишни контрол қилиш йәниму зор риқабәткә дуч кәлмәктә

Уйғур елиниң әйдиз юқум әһвали һәққидә елан қилинған йеңи статистикиларға қариғанда, әнгә елинған әйдиз юқумдарлири 27 миң 12 гә йәткән, бу санға асасән уйғур елидики әйдиз юқумдарлири һәм бимарларниң әмәлий санини 60 миңдин ашиду дәп тәхминләшкә болидикән.
Мухбиримиз гүлчеһрә
2009-12-01
Share
Uyg-eydiz-muhakime-305 Сүрәттә, "уйғур биз" тор бетиниң башқурғучилири әйҗишиң тәтқиқат орни билән бейҗиңда бир сөһбәт йиғини өткүзгән болуп, сүрәт, шу йиғиндин бир көрүнүш.
www.uighurbiz.cn Дин елинди, нәшир һоқуқи www.uighurbiz.cn Ниң.

Сәһийә тармақлириниң агаһландурушичә, уйғур елиниң нөвәттики әйдиз юқум вәзийити интайин җиддий болуп, әйдиз вирусниң тарқилиши барғанчә адәттики кишиләр топи арисида җинсий йол арқилиқ юқуш шундақла шәһәрләрдин йезиларғиму тарқилишқа қарап тәрәққий қиливатқан болуп, бу хил вәзийәттә әйдизниң тарқилишини контрол қилиш техиму зор риқабәткә дуч кәлмәктә.

Хитай хәвәр ториниң 1 - декабир 22 ‏- нөвәтлик хәлқара әйдиз күни мунасивити билән елан қилған учурида көрситишичә, уйғур елиниң әйдиз юқум вәзийити йәнила җиддий болуп хитай бойичә 4 - орунда туридикән.

2009 - Йили синтәбиргә қәдәр әнгә елинған әйдиз юқумдарлириниң сани 27 миң 12 нәпәргә йәткән болуп, буниң ичидә рәсмий әйдиз кесәллириниң сани 3910 нәпәр, әйдиз сәвәбидин өлгәнләр 2555 нәпәр болуп, уйғур елида мәлум болған әйдиз юқумдарлири хитай бойичә мәлум болған әйдиз юқумдарлириниң 9% ини тәшкил тапқан.

Хәвәрдә уйғур аптоном районлуқ әйдизниң алдини елиш хизмәт ишханисии тарқатқан доклаттин нәқил елинишичә, уйғур елидә әйдиз юқум әһвали әң алдида туридиған бәш вилайәт, област һәм шәһәрләр, или, үрүмчи, ақсу, қәшқәр һәмдә турпан болуп, 2009 - йили кирип синтәбиргичә болған 9 ай ичидә уйғур елидә йәнә 4073 нәпәр юқумдар көпәйгән, бу хил көпийиш сүритиниң өзила, уйғур ели әйдиз вәзийитиниң интайин җиддийликини көрситип беридикән.

Уйғур елидики сәһийә тармақлирини әндишигә селиватқан әң хәтәрлик мәсилә, уйғур елидә әйдиз тарқилишниң адәттики кишиләр топи арисидиму тарқиливатқанлиқи һәмдә җинсий алақә йолиниң асаслиқ тарқилиш қанили болуватқанлиқи шундақла йезилардиму кәңри тарқилишқа башлиғанлиқи болуп, әйдиз вирусниң бу хил йөнилиштә һәм бу хил қаналларда тарқилишини тосуп қелиш, әйдиз вәзийитини контрол қилишқа йәниму күчлүк риқабәт яратқан һәм мүшкүллүк елип кәлгән.

Илгири уйғур елидә зәһәр чәккүчиләр вә улар билән йеқин мунасивәттики кишиләр, җинсий мулазимәт билән шуғулланғучилар қатарлиқлар әйдиз вируси юқтурувелиш еһтималлиқи юқири болған кишиләр дәп қарилип кәлгән болса, йеқинқи йиллардин буян әйдиз вируси адәттики кишиләр арисидиму ямрашқа башлиған шундақла юқуш йоллириму көп түрләшкән.

Гәрчә, хитай сәһийә тармақлири уйғур ели әйдиз вәзийитиниң интайин кәскин әһвалда икәнликини агаһландурған болсиму, буниңдики инчикә амил вә сәвәбләрни ашкарилимай кәлмәктә.

Һалбуки, бәзи уйғурларниң һәмдә әйдиз паалийәтчилириниң билдүрүшигә қариғанда, уйғур елиниң әйдиз вәзийитиниң әмәлий әһвали хитай даирилири ашкарилиғандинму еғир болуп, дәл ашкариланмиған юшурун мәсилиләр, уйғур елидә немә үчүн әйдизниң йезиларда тарқиливатқанлиқини вә немә үчүн адәттики кишиләрдиму юқум сүритиниң тез болуватқанлиқини көрситип беридиған тәрәпләр икән.

Бу һәқтә, илгири үрүмчидики мәлум дохтурханиниң туғут бөлүмидә узун йил хизмәт қилип йеқинда дәм елишқа чиққандин кейин явропаға көчмән болған, исмини ашкарилашни халимиған бир уйғур дохтур ханим, уйғур елидә әйдиз юқумдарлириға болған кәмситиш, һөкүмәт һәм җәмийәтниң көңүл бөлмәсликиниң наһайити еғирлиқи, әйдизниң алдини елишта даириләрниң тегишлик җиддий тәдбир алмайватқанлиқи вә әйдиз юқтурувалған һамилдар аялларниң вәзийитигә мунасивәтлик муһим мәсилиләрни ашкарилиди.

Уйғур елидики сәһийә тармақлирида узун йил хизмәттә болған һәмдә уйғур елиниң җәнубидики йезиларда аяллар кесәлликлири әйдиз кесәллири үстидин елип барған тәкшүрүшләргә қатнашқан, нөвәттә явропада яшаватқан тәләт әпәнди, әйдизниң йезиларда, болупму адәттики деһқанлар арисида тарқилишида, тиббий бихәтәрликкә риайә қилмаслиқ мәсилисиниңму муһим бир амил болуватқанлиқиға даир билгәнлирини ашкарилиди.

Радиомизға мәлумат бәргән нурғун кишиләр, хитай сәһийә тармақлири уйғур елиниң әйдиз юқум әһвалиниң еғир икәнликини тәкитләп келиватқан болсиму, хитай даирилириниң уйғур елидә әйдизниң алдини елиш хизмитиниң пәқәт тәшвиқат вә әйдиз юқумдарлири һәққидә статистика қилиш қатарлиқлар билән чәклиниватқанлиқиға қарита наразилиқини билдүрүп кәлмәктә.

Юқиридики аваз улинишидин, бу һәқтики мәлуматимизниң тәпсилатини аңлайсиләр.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт