Уйғур тор бәт башқурғучилири һәққидики йеңи инкаслар

Радиомиз уйғур бөлүми " диярим ", "сәлкин " қатарлиқ тор бәт башқурғучилиридин дилшат пәрһат, нурәли қатарлиқ уйғур тор башқурғучилириниң уйғур аптоном районлуқ йәрлик һөкүмәт даирилири тәрипидин тутуп туруливатқанлиқи һәққидики хәвәрни бәргән иди.
Мухбиримиз миһрибан
2009-12-17
Share
Diyarim-qurghuchisi-Dilshat-Perhat-305.jpg Сүрәт, дийарим ториниң қурғучиси дилшат пәрһат әпәндиниң 2005 - йили www.youku.com Ни зийарәт қилғандики сүрити.
Рәсимни дилмурат пәрһат әпәнди пәминлигән.

Бу хәвәр берилгәндин кейин, уйғур тор бәт башқурғучилириниң һазирқи әһвални билидиған бир қисим радио аңлиғучилиримиз, радиомиз уйғур бөлүмигә телефон һәм елхәт арқилиқ, өзлири билидиған тор башқурғучилириниң әһвалини инкас қилиш билән биллә, хитай һөкүмитиниң уйғур тор бәтлирини тақиветиш қилмишиға болған наразилиқини билдүрди.

Явропадики мәлум бир дөләттин телефон қилған бир яш өзи даим кирип туридиған "шинҗаң линийиси", "бас - бас", "диярим чайханиси", "улиниш" қатарлиқ тор бәтлири һәм бу тор бәт башқурғучилириниң әһвали һәққидә сөзләп бәрди. Униң баян қилишичә, өзи илгири тор йүзидә даим көрүшүп туридиған тордаш достлиридин " үрүмчи кәчлик гезити"ниң хадими ниязму һазир тутуп турулуватқан болуп, у өзи билидиған әһвалларни баян қилип бәрди.

Електронлуқ хәт сандуқиға инкас йоллиған мәлум бир радио аңлиғучимиз," сәлкин" тор бетиниң тор бәт башқурғучиси муһәммәтниң гунаһсизлиқи һәққидә өз қаришини баян қилип, мундақ хәт язған:

-- Шу тапта, пәқәт уйғур болуп қалғанлиқимиз үчүнла зулмәт вә азаб ичидә яшашқа мәһкум бир дәвргә шаһит болуп яшаватқанлиқимни ойлисам қәлбим муҗулмақта. Мән муһәммәт абдуллани яхши билимән. Муһәммәтҗан абдулла 1977 - йили 9 - айниң 21 - күни қарамай шәһиридә туғулған. 1996 - Йили бейҗиң ахбарат университетиға қобул қилинған. 2001 - Йилидин башлап мәркизи хәлқ радио истансисиниң мухбири вә тәһрири болуп ишлигән. 2008 - Йили 2 - айдин башлап, 'сәлкин' ториға әза болуп, башқурғучилиқ вәзиписини өтигән.

-- Муһәммәтҗан абдулланиң 'сәлкин' торида қилидиған иши асаслиқи шинхуа агентлиқи вә дөләт ичидики хәвәрләрни уйғурчиға тәрҗимә қилип йоллаштин ибарәт болуп, мәркизи телевизийә истансисида дейилгинидәк у пәқәт, 7 - айниң 1 - күни әтигәндә, а т ч н дегән бир хәнзучә тор бәттә елан қилинған, "дуня уйғур қурултийи "ниң баянатчиси дилшатниң баянати һәққидики хәвәрни "сәлкин" ториға йоллап қойғанла йери бар. Әлвәттә, уйғурларниңму бу хәвәрләрдин хәвәрдар болуш һоқуқи болғинидәк, һечқандақ қанунға хилап иш қилған әмәс иди. Мән бир аддий пуқра болуш сүпитим билән дунядин, дунядики һәққанийәтни қоллайдиған тәшкилатларниң бундақ наһәқ тутулуп турушларға қарап турмаслиқини, муһәммәдҗанға охшаш наһәқ тутулуп туруватқанларни қутулдуруш йолида әмәлий бир һәрикәткә өтүшини сораймән.

5 - Июл вәқәсидин кейин, хитай һөкүмити уйғур елиниң барлиқ интернет учур васитилирини үзүп ташлиған болуп, игилишимизчә, һазир уйғур елидики уйғурчә тор бәтлиридин, "уйғур биз", "диярим", "сәлкин", "шәбнәм", "улиниш", "шинҗаң линийиси", "окян", "сахавәт", "сумруғ", "юлтузлар арили", "бәрқи", "йеңи қаштеши", "юртум", қатарлиқ тор бәтлири вә бир қисим шәхсләрниң блоглири тақиветилгән. Чегрисиз мухбирлар тәшкилати уйғур дияридики 100 дәк тор бәт үстидин тәкшүрүш елип барған болуп, тәкшүрүш нәтиҗисидин мәлум болушичә, интайин аз бир қисим музика вә кино тор бәтлири ечилғанниң сиртида 85 пирсәнттин көп тор бети тамамән тақиветилгән икән.

Хитай һөкүмитиниң уйғур елиниң интернет учур васитилириға қаратқан қамилини техи бикар қилмиған бир пәйттә, шинхуа ториниң 2 - декабирдики хәвиридә уйғур аптоном районида " интернет учур бихәтәрлики башқуруш низамнамиси" намида йәрлик қанун бекитилип 1 - декабирдин башлап йолға қоюлғанлиқини хәвәр қилған иди.

Дуня қәләмкәшләр җәмийити уйғур мәркизиниң рәиси қәйсәр әпәнди радиомиз зияритини қобул қилип, хитай даирилириниң уйғур тор бәтлирини тақиветип, уйғур аптоном районида уйғурларниң пикир әркинликини үзлүксиз боғуп келиватқан шараит астида, йәнә бу хил һәрикитини қанунлаштурушқа урунуши, "өзиниң асасий қануни шундақла хәлқаралиқ қанунларғиму хилап һәддидин ашқан бир һәрикәт" дәп тәнқид қилди.

Юқиридики аваз улинишидин, бу һәқтики мәлуматимизниң тәпсилатини аңлайсиләр.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.