Hawa yollirining üch neper Uyghur uchquchisi uchushtin toxtitip qoyulghan

Béyjing olimpik musabiqiside yolgha qoyghan bixeterlik tedbirlirining bir qisimi süpitide Uyghur ilidiki hawa yolliri shirkitining üch neper Uyghur uchquchisi xitay da'iriliri teripidin waqtinche uchushtin toxtitip qoyulghan.
Muxbirimiz erkin xewiri
2008-08-18
Share

Lékin merkez bilen yerliktiki awi'atsiye da'irilirining weqe toghrisidiki bayani bir - birige zit bolup, ürümchi diwopo xelq'ara ayrudurumining bixeterlik ishlirigha mes'ul da'iriler weqening rastliqini inkar qildi. Közetküchiler bu weqe, eger rast bolsa bixeterlik nami astida élip bérilghan éghir milliy yeklime, dep körsetmekte. Töwende muxbirimiz erkin melumat béridu.

Uyghur ili hawa yollirining üch neper Uyghur uchquchisining olimpik bixeterlikini seweb qilip, uchushtin toxtitip qoyulghanliqigha da'ir xewer en'giliye " taymiz" gézitining düshenbe künki sanida élan qilindi. Xewerde bu 3 Uyghur uchquchining ismi tilgha élinmighan bolsimu, lékin ularning xitay hawa yolliri qatnishida yoluchilar ayropilani heydeydighan birdin - bir 3 Uyghur ikenliki ilgiri sürülgen.

Uyghur uchquchilarni toxtitip qoyush weqesi Uyghur élining qeshqer, kucha sheherliride xitay bixeterlik küchlirige qarshi hujum qilish weqesi yüz bergen shundaqla buning aldida 19 yashlardiki bir Uyghur qizning ürümchi - béyjing arisida qatnaydighan bir yoluchilar ayropilanigha ot qoymaqchi bolghanliqi, lékin emelge ashuralmighanliqigha da'ir xewerler xitayning memliket ichi we sirtida zor ghulghula qozghighan bir mezgilge toghra keldi.

Tünügün béyjingdiki xitay awi'atsiye idarisining ismini ashkarilashni xalimaydighan bir emeldari Uyghur uchquchilarning toxtitip qoyulghanliqini en'giliye " taymiz" gézitining muxbirigha ashkarilighan bolup, u "junggo hawa yollirida ishleydighan uchquchilarning ichide Uyghurlardin peqet 3 kishila bar idi. Ulargha bolmidi dégende olimpik yighini axirlashqan'gha qeder ayropilan heydiyelmeydighanliqi uqturush qilindi" dep tekitligen.

Xitay hökümiti olimpik bixeterlikini qoghdash, olimpik jeryanida birer weqe yüz bermeslikke kapaletlik qilish üchün Uyghur ili we xitay ölkiliride Uyghurlargha eng yuqiri bixeterlik tedbirlirini yürgüzgen bolsimu, lékin bu 4 ‏ - awghust küni qeshqerde 2 Uyghur yashning 16 neper xitay zhandarmini öltürüsh, kucharda xitay dölet organlirigha hujum qilish, qeshqer yamanyarda 4 neper xitay bixeterlik xadimini öltürüsh weqelirining yüz bérishini tosiyalmighan idi.

Üch neper Uyghur uchquchining toxtitip qoyulushi bu yilning mart éyida bir Uyghur yoluchi qizning bénzin qachilan'ghan ikki ichimlik qutisini ürümchi diwopo ayrodromidiki bixeterlik tekshürüshidin tosalghusiz ötküzüp, ürümchi - béyjing arisida qatnaydighan yoluchilar ayropilanigha élip chiqish weqesidin kéyinki ishlar idi. Lékin xitayning merkizi awi'atsiye idarisidiki da'iriler bilen yerlik awi'atsiye séstimisidiki da'iriler bu weqe toghrisida bir - birige zit bayanlarda bolushmaqta.
Ürümchi diwopo xelq'ara ayrodromining hawa yolliri muhapizet bashqarmisidiki xadimlar "taymiz " gézitining xewiridiki 3 Uyghur uchquchining toxtitip qoyulghanliqini ret qildi.

Hawa yolliri muhapizet bashqarmisining ismini ashkarilashni xalimaydighan bir tunggan kadiri muxbirimizning bu heqtiki so'aligha "siz xata angliwalghan oxshaysiz. Men sizge bilgenlirimni éytip bérey. Men téxi tünügünla bir Uyghur uchquchi bilen seper qildim. Siz dégen u 3 neper Uyghur uchquchining bu uchquchini öz ichige alidighan yaki almaydighanliqini bilmidim. Lékin siz dégen bu weqe yüz bergen emes " dep körsetti. Xewerlerge qarighanda, hawa yolliridiki bixeterlik tedbiri Uyghur uchquchilarni toxtitip qoyush bilen cheklenmigen.

En'giliye "taymiz" gézitining bu heqtiki xewiride eskertishiche, döletlik awi'atsiye idarisining mezkur uchurni ashkarilighan xadimi shinjangdiki hawa yollirida ishleydighan bashqa Uyghur xadimlarning xizmet orni yötkilip, xitaydiki bashqa rayonlargha uchidighan nöwetchi ayropilanlarning xizmitige almashturulghanliqini bildürgen. Lékin shinjyang hawa yolliridiki yuqiriqi bixeterlik emeldari "taymiz" gézitini "toghra xewer bermeslik" bilen tenqid qildi. U, "shinjang hawa yolliri yaki jenub hawa yolliri shirkitide ishleydighan nechche yüz Uyghur ishchi - xizmetchi bar. Buning ichide bir qanchisi Uyghur uchquchilar. Hawa mulazimlirining ichide Uyghurlar bar. Ularning ichide birer Uyghurning siz dégen sewebler tüpeyli toxtitip qoyulush weqesi yüz bérip baqmidi " dep eskertidu. Bu xadim shinjang hawa yollirida ishleydighan Uyghur uchquchilarning sanini bilmeydighanliqini, buni ayrodromning kadirlar bölümidin sorash kéreklikini, lékin özining 3 - 4 neper Uyghur uchquchini tonuydighanliqini bildürdi. U, "men ularni nahayiti yaxshi tonuymen shundaqla biz nahayiti yaxshi dostlar," deydu.

Xelq'ara agéntliqlar yéqinqi xewerliride ayropilanda seperge chiqqan yoluchilar yaki ayrodrom we ayropilan xadimlirining pütünley xitaylar ikenlikige diqqet qilghanliqini ilgiri sürgen idi. Lékin bu xewerlerning héchbiri xitay hökümet da'irilirining ispatlishigha érishelmigen.

Merkizi washin'gtondiki amérika Uyghur jem'iyiti bolsa Uyghur uchquchilarning toxtitip qoyulush weqesini eyiblimekte. Jem'iyetning bash katipi alim séyitof radi'omizgha bergen bayanatida bu weqeni " qipyalingach érqiy kemsitish " deydu. Alim séytof yene, olimpik yighini esli milletler arisidiki dostluqni, ishench we hörmetni, öz - ara nazaket hem dostane riqabetni ilgiri süridighan medeniy pa'aliyet bolsimu, lékin xitay da'irilirining bu pa'aliyetni xitay milletchilikini oyghitishning qorali qiliwalghanliqini, xitay xelqi bilen Uyghur we tibetler arisigha düshmenlik uruqi chachqanliqini ilgiri sürdi. Bu mesilide " xitay da'irilirining melum muweppeqiyetke érishkenliki" ni tekitligen alim séyitof, "hökümetning xitay xelqide Uyghurlar bilen tibetler olimpik yighini ötküzüp, jungxu'a millitini dunyagha tonutushimizgha qarshi " dégen tuyghu yaratqanliqini bildürdi.

Buning aldida bezi kishiler radi'omizgha shinjang hawa yollar shirkitining Uyghur yoluchilargha ayropilan béliti satmaywatqanliqigha da'ir shikayetlerde bolushqan idi.


Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet