Xitay bilen amérika otturisidiki neshr hoquqi dawasida xitay yéngildi

2007 - Yili aprilda, amérika qoshma shtatliri, neshr hoquqi oghriliqi we qanunsiz neshr qilin'ghan DVD we saxta yasalghan aliy süpetlik tawarlar mesilisni otturigha qoyup dunya soda teshkilati (WTO) gha resmiy halda, xitay üstidin erz sun'ghan idi.
Muxbirimiz gülchéhre
2009.08.13
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
Xitaydiki-saxta-mal-saxta-CD-305.jpg Süret, xitayda qolgha chüshken qanunsiz ishlengen vcd, dvd we cd plastinkiliridin bir körünüsh.
AFP Photo

Dunya soda teshkilati charshenbe küni xitay bilen amérika otturisida ikki yildin oshuq waqit dawamlashqan mezkur neshr hoquqi dewasida xitayning yéngilgenlikini élan qildi.

13 - Awghust dunya soda teshkilati WTO amérika bilen xitay neshr hoquqi dewasigha qarita 460 betlik qararini élan qildi. Dunya soda teshkilatining mezkur qararida, xitayning amérikidiki kino we naxsha,muzika filim shérketlirini peqet xitay dölet igidarchiliqidiki shirketler bilenla soda alaqisi ornitish bilen cheklimesliki kéreklikini telep qilish bilen teng, xitayning chet'el shérketlirining intérnét arqiliq öz neshr buyumlirini sétishigha yol qoyushi kérekliki békitilken.

Bu amérikidiki kino, kompyotér oyunliri we naxsha, muzika plastinkiliri, kitab we kompyotér yumshaq détalliri ishlepchiqirish sahesige nisbeten intayin zor ghelibe, xitay üchün bolsa bu dunya soda teshkilati teripidin aptomobil zapchasliri éksport qilish béji mesilisidin kéyin bérilgen eng qattiq jaza hésablinidu.

Amérika bilen xitay otturisidiki mezkur neshr hoquqi dewasini bir terep qilishqa mes'ul sodiye xitayni, " 2001 - yili dunya soda teshkilatigha kirgen chaghdiki, sen'et buyumlirining erkin sétilishigha yol achidighanliqi heqqidiki wedisige xilapliq qildi," dep eyibligen.

Amérika kino sen'iti jem'iyiti diréktor mudiriyiti bashliqi Dan Glickman dunya soda teshkilatining qararini alqishlap " bu nahayiti muhim bir qedem, buning bilen bazar erkinlikini ishqa ashurush bilen teng xitayda holliwod filimlirini qanunsiz köchürüp tarqitishqa zerbe bergili bolidu" dégen.

Amérikidiki dangliq eqli mülük hoquqi adwokati Kenyon LLP ning periziche, xitay bazarlirida sétiliwatqan chet'el neshr buyumlirining 20% tin 30% kiche bolghini qanunsiz köchürüp tarqitiliwatqan neshr boyumlar bolup, buning bilen bolupmu amérika shirketliri éghir ziyan'gha uchrimaqta.

Amérikining dunya soda teshkilatigha xitay üstidin sun'ghan neshr hoquqi erzide, amérika shirketliri teripidin ishlepchiqiriliwatqan kino, vcd, dvd, cd, kompyotér oyunliri, yumshaq détallar, kitab we bashqa buyumlarning xitayda qanunsiz köchürüp tarqitilishi bilen amérika shérketlirining her yil texminen üch milyard yette yüz milyon dollar etrapida ziyan'gha uchrawatqanliqi, amérikining shérketlirining buningdin texirsiz haletke kelgenliki körsitilgen idi.

Dunya soda teshkilatida amérika bilen xitay otturisida dawam qilghan bu neshr hoquqi dewasining ikki yérim yilgha yéqin waqit ichide bésip ötken musapisini eslep öteyli :

2007 - Yili - 4 ayning - 10 küni amérika dunya soda teshkilatigha xitayning neshr hoquqi oghriliqi we saxta tawarlar mesilisi üstidin resmiy erz sundi.

2007 - Yili 6 - ayda amérika xitay ikki terep soda wekilliri jenwede mezkur mesile heqqide söhbet ötküzdi.

2007 - Yili 8 - ayda amérika dunya soda teshkilatining xitaygha tekshürüsh ömiki ewetishni telep qildi.

2008 - Yili 1 - ay we 3 - ayda amérika we xitay ayrim ‏ - ayrim halda dunya soda teshkilatigha matériyal tapshurdi.

2008 - Yili 4 - ayda jenwede tunji qétimliq üch terep ispat anglash ötküzdi.

2008 - Yili 5 - ayda ikki terep yene ayrim ‏ - ayrim matériyal tapshurdi.

2008 - Yili 6 - ayda üch terep qayta ispat anglash yighinigha qatnashti.

2008 - Yili 11 - ayda dunya soda teshkilati mutexessisler guruppisi tekshürüsh doklatini tapshurdi.

2009 - Yili 1 - ayda mutexessisler guruppisi dunya soda teshkilatigha doklatini sundi.

2009 - Yili 3 - ayda dunya soda teshkilati mezkur mesilini hel qilishqa mes'ul guruppa yighin chaqirip, mutexessislerning doklatigha qarap chiqti.

2009 - Yili 12 - awghust dunya soda teshkilati amérika ‏ - xitay otturisidiki eqli mülük ixtilapi heqqide axirqi qararini élishi bilen mezkur dawa amérikining yéngishi xitayning yéngilishi bilen axirlashti.

Halbuki xitay axbaratlirining bu heqte tarqatqan xewerliridin ashkarilinishiche, mezkur dewada yéngilgen xitay, dunya soda teshkilatining bu qararigha qarita qayta naraziliq erzi sunushi mumkin.

Amérika soda wekiliRon Kirt mezkur qararning, bazarning échilghanliqini körsitidighanliqini bu amérikidiki shirket hem ishchilargha nisbeten intayin paydiliq ikenlikini körsetken.

Wall Street Journal Wolsitrét zhurnili gézitining xewiride körsitishiche, dunya soda teshkilatining mezkur qarari Bruce Springsteen, Maddonna dek amérikidiki xelq'araliq dangliq artislar üchün nahayiti zor xushxewer bolushi kérek, chünki bu qarar, bu artislar özining neshr buyumlirini téximu muwapiq yollar bilen satalaydighanliqidin dérek béridu.

Mezkur xewerde washin'gton uchur orgini qurghuchisi Simon Lester ning sözini neqil élishiche, "bu detalashtiki halqiliq mesilide amérika yengdi."

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet