Америка 2012 - йиллиқ адәм әткәсчилик доклати елан қилип, хитайни көзитилидиған дөләтләр тизимликигә киргүзди

Америка дөләт ишлар министирлиқиниң һәр йили бир қетим елан қилинидиған адәм әткәсчилик доклати чаршәнбә күни елан қилинди. Америкиниң бу йиллиқ доклатида дуняниң һәр қайси әллиридики адәм әткәсчилик қилмишиниң өткән бир йиллиқ әһвали вә һәр қайси әл һөкүмәтлириниң буниңға қарши тутқан позитсийиси әтраплиқ баян қилинған.
Мухбиримиз әркин
2012-06-20
Share
xitay-adem-sodisi-305.png Хитайиниң шүчаң шәһридә бир систра оғурлап кетилгән вә сақчилар тәрипидин қутқузуп елинған 4 балидин хәвәр алмақта
AFP


Америка дөләт ишлар министирлиқи чаршәнбә күни елан қилған2012 - йиллиқ адәм бедикчилики доклатида хитай әр, аяллар вә балиларни нишан қилған қилған мәҗбурий әмгәк вә җинсий бедикчилики қилмишиниң мәнбәси, өткүнчи вә ахирқи бекити, дәп көрситилип, униң бу йил йәнә 2 - дәриҗилик көзитилидиған дөләтләр тизимликигә киргүзүлгәнликини елан қилди. Бу хитайниң америка һөкүмити тәрипидин уда 8 йил мәзкур тизимликкә киргүзүлүшидур.

Доклатта, 2011 - йили берма, вйетнам, лаос, моңғулийә, русийә, шимали корийә қатарлиқ қошна дөләтләр вә бир қисим африқа, явропа әллиридин нурғун аяллар вә балиларниң хитайға елип берилип, җинсий тиҗарәт вә мәҗбурий әмгәккә селинғанлиқи, лекин хитай әр, аял вә балилириниң дуняниң һәр қайси җайлириға елип берилип, мәҗбурий әмгәк вә паһишиликкә селинғанлиқи һәққидә нурғун мәлуматлар болсиму, бирақ бу җәһәттики мутләқ көп қисим әткәсчилик қилмишлириниң хитай чегриси ичидә йүз бериватқанлиқи билдүрүлгән.

Доклатта әскәртилишичә, хитайдики изчил һәл болмай келиватқан мәсилиләрниң бири, кишиләрни мәҗбурий әмгәккә селиш мәсилисидур. Доклатта кишиләрни мәҗбурий әмгәккә селиш қилмишиниң хумдан, завут вә көмүр канлирини өз ичигә алған бир қисим орунларда йүз бериватқанлиқи әскәртилип, уларниң бир қисминиң қанунсиз мәшғулат елип баридиған орунлар икәнлики, йәнә бир қисим орунлар әмгәк базиридики бошлуқни суйиистемал қилип, бу хил қилмиш билән шуғуллинидиғанлиқини илгири сүргән.

Доклатта билдүрүшичә, 2011 - йили пүткүл хитайда чоңлар вә балилар мәҗбурий әмгәккә сәпәрвәр қилинған болуп, шу йили уйғур аптоном районида балилар "өгиниш - әмгәк программиси" ға қатнишиш намида мәҗбурий етиз - ериқ вә ишләпчиқириш ишлириға селинған. Доклатта, шинҗаң даирилириниң балиларни "өгиниш - әмгәк программиси" ниң бир қисми сүпитидә пахта үзүш вә башқа тәшкиллик әмгәккә салғанлиқиға даир хәвәрләрниң елан қилинғанлиқи көрситилгән.

Америка дөләт ишлар министири клинтон ханим, чаршәнбә күни чақирилған ахбарат елан қилиш йиғинида әскәртип: қисқиси, мәзкур доклат бизгә адәм бедикчиликиниң инсаний бәдилини сәмимизгә салди. Адәм бедиклири яхширақ бир турмуш кәчүрүш үмид - арзусини қилғучиларниң күшәндиси. Бизниң нишанимиз мәйли бу үмид - арзуниң яхши хизмәт тепип, юртидики аилисини беқиш, өзи яки пәрзәнтлирини тәлим тәрбийигә игә қилиш вә яки яхширақ турмуш кәчүрүшкә пурсәт издәш болушидин қәтий нәзәр, уларниң бу үмид - арзулирини реаллиққа айландурушиға ярдәм бериш болуши керәк. Биз зиянкәшликкә учриғучи барлиқ кишиләрниң кәчмишидин қутулуп, өз ролини толуқ җари қилдурушини пурсәт билән тәминләшкә капаләтлик қилишимиз зөрүр, дегән.

Доклатта йәнә, хитайниң "әмгәк билән өзгәртиш түзүми" һәққидә тохталған болуп, "дөләт мәҗбурий йолға қойидиған бу хил әмгәк билән тәрбийиләш түзүми бастурушниң бир хил систематик усули" дәп көрситилгән. "әмгәк билән өзгәртиш түзүми" ниң һөкүмәткә пайда йәткүзүватқанлиқи әскәртилип, әмгәк билән өзгәртиш лагеридики мәһбус вә тутқунларға һечқандақ иш һәққи берилмәйдиғанлиқи, уларниң мәмури буйруқ билән соланғанлиқини тәнқид қилған.

Доклатта, бәзи балиларниң паһишиликкә мәҗбурланғанлиқи әскәртилип, уларниң йәнә диваничилик, оғрилиқ, хумданда ишләш қатарлиқ һәр хил әмгәккә селинғанлиқи һәққидә мәлумат барлиқи, бәзи балиларниң йәрлик һөкүмәтләр йолға қойған "әмгәк - өгиниш программиси" ға қатнаштурулуп, завут, етиз - ериқ ишлириға мәҗбурий селинғанлиқи илгири сүрүлгән.

Доклатта йәнә, хитай һөкүмитиниң адәм әткәсчиликини чәкләш һәққидики әқәллий хәлқара өлчәмгә риайә қилмайватқанлиқи тәнқид қилинған. Униң адәм әткәсчиликигә қарши илгириләп қандақ тәдбирләрни алғанлиқиға даир һечқандақ пакит билән тәминләп бақмиғанлиқи, шу мунасивәт билән хитайниң бу йил йәнә, 2 - дәриҗилик көзитилидиған дөләтләр тизимликигә елинғанлиқи тәкитләнгән.

Доклатта илгири сүрүшичә, хитай һөкүмити 2011 - йили аяллар вә балиларға қаритилған җинси бедикчиликкә даир бәзи санлиқ статистикиларни елан қилған болсиму, бирақ бу санлиқ статистикиларда адәм әткәсчилики билән гөрүгә елиш қатарлиқ башқа җинайи қилмишлар арилаштуруветилгән.

Доклатта, хитай һөкүмитиниң мәхсус мәҗбурий әмгәккә селиш вә адәм бедикчилики қилмиши һәққидә санлиқ статистика елан қилип бақмиғанлиқи, униң алдап беқивелиш қатарлиқ ғәйрий адәм әткәсчилик қилмишлирини адәм бедикчилики қилмиши билән арилаштурувәткәнлики тәнқид қилинған.

Чаршәнбә күни чақирилған ахбарат елан қилиш йиғинида америка ярдәмчи дөләт ишлар министири мария отеро сөз қилип: адәм бедикчилики пәйда қилған риқабәт биз дуч келиватқан мәсилиләрниң бири. Шундақла буниңға биз әң негизлик қиммәт қаришимиз билән тақабил турушимиз лазим. Бу асаси әркинлик вә инсанниң қәдир - қиммәт мәсилиси. Адәм бедикчилики җәмийәтниң әң негизлик қурулмисини вәйран қиливетәләйду. У аилиләрни бир - биридин айрип, җәмийәткә апәт елип келиду. У йәнә кишиләрни өз җәмийитиниң иқтисадий турмушиға толуқ иштирак қилишиға тосқунлуқ қилиду. Дөләтләрниң күчлүк әдлийә системиси бәрпа қилишиға, һөкүмәтниң очуқ - ашкара болушиға кашила пәйда қилиду. Мана бу америкиниң заманиви қуллуққа қарши қарши турушидики сәвәбтур, дәп көрсәтти.

Америка дөләт ишлар министирлиқи доклатиниң ахирида хитай һөкүмитигә бәзи тәклипләрни берип, б д т 2000 - йили мақуллиған адәм бедикчиликигә қарши туруш тоғрисидики әһдинамисигә уйғун келидиған қанун чиқиришни, мәҗбурий әмгәк вә җинсий бедикчилики қилмишиниң қурбаниға айланған кишиләрни тутқун қилиш, җазалашни тохтитиш, әмгәк билән өзгәртиш лагерлирини тақаш, адәм бедиклик қилмиши билән қанунсиз бала беқивелиш, гөрүгә елиш вә әткәсчилик қилмишлирини бир - биридин пәрқләндүрүш, бедикчилики қилмишиниң қурбаниға айланған кишиләргә ярдәм бериш қатарлиқларни тәләп қилған.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт