Америка хитайни һәрбий селинмида очуқ - ашкара болмаслиқ билән әйиблиди

Америка билән җәнубий корийиниң сериқ деңизда һәрбий маневир елип бериши хитайни қаттиқ биарам қиливатқан бир пәйттә, америка мудапиә министирлиқи бу йиллиқ доклатида хитайниң һәрбий селинмисини үзлүксиз ашуруватқанлиқини тәкитләп, хитайни очуқ - ашкара болмаслиқ билән әйиблиди.
Мухбиримиз ирадә
2010-08-17
Share
Dengiz-MISSILE-305.jpg Америка деңиз армийиси тенч окйан қисимлириниң бир маниверидин көрүнүш.
AFP Photo

Дәрвәқә, хитайниң районда күнсайин зорийиши вә һәрбий селинмилириниң көплүки әтраптики қошна дөләтләр вә шундақла америка башчилиқидики ғәрб дөләтлиридә гуман пәйда қиливатқан иди. Бу қетим америкиниң җәнубий корийә билән сериқ деңизда маневир елип беришиму америка - хитай арисидики сүркилишниң өткүрлишишигә сәвәб болди. Буниңға қарита охшимайдиған көз қарашларму оттуриға чиқти.
 
Бәзиләр буниң америкиниң шималий корийигә қарита бәргән сигнали икәнликини дейишсә, бәзиләр буниң хитайға қаритилған бир агаһландуруш икәнликини дейишти. Хитайму америка - җәнубий корийә һәрбий маневириниң өзини нишан қилған дәп қарап, буниңға қарита наразилиқини изчил ипадә қилип кәлди. Бу һәқтә хитай мәтбуатлирида, "хитайниң америкиниң авиаматкисини сериқ деңизда тохтитип қоюши пәқәтла қуруқ сөләтвазлиқ, улар хитайға һәргизму чеқилалмайду, америкиниң хитайни муһасиригә елиш хам хияли һәргизму ишқа ашмайду" дегәндәк баһалар берилгән вә хитай америкидин қорқуп қалмайду, дәйдиған баһаларму оттуриға чиқти.

Ундақта, америкиниң сериқ деңиздики һәрбий маневир елип беришидики мәқсәт немә иди. Түркийә һаҗәттәпә университетиниң оқутқучиси дотсент доктор әркин әкрәм әпәнди болса, америка буни шималий корийигә берилгән сигнал дегән болсиму, әмма униң хитайни агаһландурушни мәқсәт қилғанлиқиниму йошурмайдиғанлиқини билдүрди.

Әркин әкрәм әпәндиниң ейтишичә, америка билән җәнубий корийә бундин кейин һәрбий маневир өткүзүш қетим санини ашуруп, йилда бир қанчә қетимға чиқарған болуп, буниңдин кейин америка һәрбий қисимлирини пат - пат хитайниң әтрапидики районларда көрүшкә болидикән. 

Әркин әкрәм әпәндиниң ейтишичә, америкиниң бундақ қилиши хитайниң һәрбий селинмилириниң вә униң мәқситиниң зади немә икәнлики биләнму зич мунасивәтлик икән.

Дәрвәқә, америка дөләт мудапиә министирлиқи түнүгүн елан қилған доклаттин мәлум болушичә, хитай һазир деңиз асти қораллири, һәрбий парахот вә узун мусапилиқ башқурулидиған бомба қурулушиға қаттиқ әһмийәт бериватқан болуп, хитай һөкүмитиниң өткән йили һәрбий селинмиға айриған малийиси 150 милярд доллар икән.

Америка мудапиә министирлиқи доклатида хитайниң бу арқилиқ асиядики һәрбий күчи әң зор дөләт болушқа урунуватқанлиқини илгири сүргән.

Әркин әкрәм әпәндиниң қаришичә, хитай һәқиқәтән асияда һәрбий җәһәттә күчлүк дөләт болуш үчүн һәрикәт қиливатқан болуп, хитайниң бу урунуши униң әтрапидики дөләтләрни чөчүтүп, тәбиий һалда уларниң хитайға тақабил туралайдиған америкидәк бир дөләткә йеқинлишишиға йол ачидикән. Буниң билән хитай қошна дөләтләр вә америка тәрипидин муһасиригә елинидиған болуп, бу хил әһвал әмәлийәттә хитайниң өзигә зиянлиқ икән.
 
Америка мудапиә министирлиқи доклатида, хитайниң һәрбий селинма җәһәттики очуқ - ашкарилиқида алдинқи йилларға қариғанда азрақ бир яхшилиниш болсиму, әмма буниң йетәрлик әмәсликини, буниң тәлтөкүс ашкарилиниши керәкликини тәләп қилмақта.

Әмма әркин әкрәм әпәнди болса, хитайниң мәдәнийәт әнәнисидә дөләт ишлирида очуқ - ашкара болуш дәйдиған уқумниң йоқлуқини, шуңа буниң мумкин болмайдиғанлиқини билдүрди.

Юқиридики аваз улинишидин, бу һәқтики мәлуматимизниң тәпсилатини аңлайсиләр.

 
Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт